Humanitext Reader

アウグスティヌス · フルゲンティウスへの小論 §15-16

罪人の油と悪人からの真の精神的分離

6 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

ドナトゥス派がダヴィデの詩やハガイの預言を引いて罪人の施す儀式の無効性と分離を主張するのに対し、カトリック派は全ての人間が罪人であることを示し、分離とは物理的離脱ではなく悪しき行いからの精神的離脱であると反論する。

§15Donatista dixit: Hoc proprie Dauid sanctissimus nostrae fidei regulam subministrans edocet, eundem peccatoris oleum nec salutem afferre nec cuiusquam caput debere contingere.
Donatista dixit: 最も聖なるダヴィデは、私たちの信仰の規範を提示して、まさにこのことを明確に教えている。 すなわち、罪人の油は救いをもたらすこともなく、誰の頭にも触れてはならない、ということである。
oleum, inquit, peccatoris non unguat caput meum.
「罪人の油は」と彼は言う、「私の頭を潤してはならない」と。
ergo diligenti examine peccatoris requirenda persona est, si non de sacerdote sacrilego, ut profani asserunt, dominus dixit.
それゆえ、もし主が、俗物どもが主張するように神聖を冒す司祭について言われたのでないとするなら、入念な吟味によって、罪人という人物が詮索されるべきである。
Catholicus respondit: Cum sis peccati conscius, audes dicere: peccatoris requirenda persona est\'? audi quae sit peccatoris ista persona.
Catholicus respondit: お前自身が罪を自覚しているのに、よくも「罪人という人物が詮索されるべきである」などと言えたものだ。 その罪人という人物が誰であるかを聞くがよい。
apostolus dixit: omnes pebcauerunt et egent gloria dei, et Salomon: nullus est hominum qui non peccet, et Iob: si in angelis suis repperit prauitatem, quanto magis in filiis hominum qui terrenum habent domicilium! haec est persona peccatoris, id est, omnis homo peccator.
使徒は言った。 「すべての人は罪を犯した。 そして神の栄光を欠いている」と。 またソロモンは「罪を犯さない人間は一人もいない」と言い、ヨブは「もし主がご自身の天使たちの中に邪悪さを見出されたとするなら、土の住まいを持つ人の子らの中においてをや! 」と言っている。 これこそが罪人という人物、すなわち、すべての罪人たる人間である。
si sacerdos es, homo es, et si homo es, peccator es.
もしお前が司祭なら、お前は人間である。 そして、もし人間なら、お前は罪人である。
quem te ipsum facis? dixisti te solum esse sanctum, solum iustum, solum sine peccato, solum sine macula.
お前は自分自身を何者だと思っているのか。 お前は自分だけが聖であり、自分だけが義であり、自分だけが罪なく、自分だけが汚れがないと言った。
dixisti tuum esse baptisma, tuum oleum sanctum, tuam mensam dominicam, tua illa omnia quae fidelibus diuinitus tribuuntur.
お前は、洗礼はお前のものであり、聖なる油もお前のもの、主の食卓もお前のもの、信徒たちに神から与えられるあれらすべてがお前のものであると言った。
quid restat, nisi ut scelerate et impie deum te esse pronunties? sed audi quid caput superbiae audire meruit: quomodo cecidisti de caelo, lucifer, qui mane oriebaris, qui uulnerabas gentes, qui dicebas in corde tuo:super caelum ascendam, super astra dei exaltabo sedem meam. sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis, et ero similis altissimo? uerumtamen in infernum descendes et in profundum laci.
お前が極悪非道にも不敬虔にも、自分自身を神であると宣言すること以外に、何が残されているだろうか。 だが、傲慢の頭がどのような言葉を聞くのがふさわしかったかを聞くがよい。 「いかにしてお前は天から落ちたのか、朝に昇るルシファーよ。 諸国民を傷つけていた者よ。 心の中でこう言っていた者よ。 『私は天へと上り、神の星々の上に私の王座を高く掲げよう。 私は契約の山の上に、北の果てに座し、いと高き者に等しくなろう』と。 それにもかかわらず、お前は冥府に、奈落の深淵へと下るであろう」と。
nisi ergo paenitueris, nisi conuersus fueris, nisi deposita superbia peccatorum ueniam postulaueris, audies quod et ille, quia, cum sis homo, facis te ipsum deum.
それゆえ、もしお前が悔い改めず、立ち返らず、傲慢さを捨てて罪の許しを求めないなら、お前もあの者と同じ言葉を聞くことになるだろう。 なぜなら、お前は人間でありながら、自分自身を神としているのだから。
§16Donatista dixit: Similiter dominus per Aggaeum prophetam inmundos tactus inquinamenta conferre nec pollutum quemquam posse sancire, si inlicita praesumptione conetur attingere quod sanctum uideat contineri, salubri expositione monstrauit, dum pro nobis prophetam cautum exhibuit: interroga, inquit dominus, sacerdotes dicens: si alligauerit homo carnem sanctam in summo uestimento et tetigerit summitas uestimenti aliquam creaturam panis aut uini aut olei, si sanctificatur? et responderunt sacerdotes et dixerunt: non.
Donatista dixit: 同様に主は、預言者ハガイを通じて、汚れた接触が汚染をもたらすこと、また、汚された者は誰であれ、聖なるものが含まれているのが見えるものを不法な不遜さによって触れようと試みるならば、それを聖別することはできないということを、有益な解説によってお示しになった。 その際、主は私たちのために預言者を慎重な者として提示されたのである。 主は言われる。 「司祭たちに尋ねてこう言いなさい。 『もし人が自分の衣服の端に聖なる肉を包み、その衣服の端がパン、ワイン、あるいは油といった何らかの造られたものに触れたなら、それは聖別されるか』と。 司祭たちは答えて言った。 『いいえ』と。
et dixit dominus: si tetigerit inquinatus in animam horum aliquid, si inquinabitur? et dixerunt sacerdotes: inquinabitur.
主は言われた。 『もし死体によって汚された者がこれらのいずれかに触れたなら、それは汚されるか』と。 司祭たちは言った。 『汚されます』と。
et dixit dominus: sic et populus hic et sic gens ista: omnis qui illuc accesserit inquinabitur.
主は言われた。 『この民も、この国もその通りである。 そこへ近づく者はだれでも汚される』と。
Catholicus respondit: Hoc aduersum te usus es testimonio, qui donum dei in tuo ponis arbitrio.
」 Catholicus respondit: お前はこの証言を自分自身に不利なものとして用いた。 お前は神の贈り物を自分自身の裁量に委ねているからだ。
si enim tactus sancti inmundi inquinamenta non tollit, uanum est quod geritis, quod conficitis, quod lauatis.
なぜなら、もし聖なるものへの汚れた者の接触が汚れを取り除かないとすれば、あなたがたが行っていること、調製していること、洗っていることはすべて無駄だからである。
si tetigerit, inquit, quod sanctum est creaturam panisaut uiniuelolei, sanctificabitur? et responderunt sacerdotes et dixerunt: non.
「もし聖なるものが」と主は言われる、「パンやワインや油の造られたものに触れたなら、それは聖別されるか」と。 司祭たちは答えて言った。 「いいえ」と。
ubi est quod uos extollitis, quod sanctitatem uestram munditiam conferre iactatis? aut si illud mouet quod ait: sic populus hic et sic gens ista: omnis qui illuc accesserit inquinabitur, docete Aggaeum qui ista docebat de medio eiusdem plebis exisse, ne inter eos esset et ipse pollutus.
あなたがたが自らを高め、自分たちの聖性が清らかさをもたらすと誇っている根拠はどこにあるのか。 あるいは、もし「この民も、この国もその通りである。 そこへ近づく者はだれでも汚される」と主が言われたことがお前を動揺させているのなら、これらのことを教えていたハガイが、自分自身も彼らの間で汚されないようにと、その同じ民のただ中から出て行ったのかどうかを示しなさい。
tactus ille opera significat.
あの接触とは、行いを意味しているのである。
si sanctus, inquit, tetigerit inmundum, non sanctificabitur;
「もし聖なる者が」と主は言われる、「汚れたものに触れても、聖化されることはない。
si inmundus tetigerit sanctum, inquinabitur, id est:.
もし汚れた者が聖なるものに触れたなら、汚される」と。
facilius sanctus qui iunctus fuerit genti huic pessimae pessimatur quam gens ista in melius commutetur, quia procliuius ad imitationem malorum curritur quam ad uirtutes bonorum animus excitatur, sicut melli plurimo parum absentii iniectum uelocem amaritudinem trahit, mellis uero etiamsi duplum iniciatur, non poterit eius obtinere dulcedo.
すなわち、最悪の民に結び合わされた聖なる者が悪化する方が、この民がより良く変化するよりも容易である。 なぜなら、人間の心は、善い人々の美徳へと駆り立てられるよりも、悪人の模倣へとより傾斜して走りやすいからである。 それはちょうど、大量のはちみつに少量のニガヨモギが投入されるとたちまち苦味が広がるが、はちみつをたとえ2倍投入したとしても、その甘さがニガヨモギの苦味を圧倒することができないようなものである。
exeundum nobis est e medio malorum mente, non carne, operibus, non corporibus.
私たちは、肉体によってではなく精神によって、肉体においてではなく行いにおいて、悪人のただ中から出て行かねばならない。
nolite, inquit apostolus, communicare operibus infructuosis tenebrarum.
使徒は言っている。 「実を結ばない暗闇の業に加わってはならない」と。
<operibus> ait, non \'altaribus\'.
使徒は「業に」と言っているのであって、「祭壇に」と言っているのではない。
scriptum est enim in Esaia: qui dicunt: recede a me, non adpropinques mihi quia inmundus es, isti fumus erunt in ira mea, ignis ardens tota die.
なぜなら、イザヤ書にこう書かれているからである。 「『私から離れよ、私に近づくな、お前は汚れているのだから』と言う者たち、彼らは私の怒りにおける煙、終日燃え続ける火となるであろう」と。
si te hominum dicta non terrent, saltim dei minantis ira conuertat.
もし人間の言葉がお前を恐れさせないなら、せめて脅しをかける神の怒りがお前を立ち返らせるように。

語釈・文法注

  1. §15eundem — 対格不定詞句の主語である中性単数名詞 oleum に、男性単数対格の eundem が不一致のまま係っている、あるいは直前の文脈から「罪人そのもの」を指示する対格語彙がテキスト上で混乱している可能性がある。ここでは後続の引用の主語、あるいは oleum の属性として「まさにその」の意で理解して訳出している。
  2. §16inquinatus in animam — ハガイ書2:13のギリシア語七十人訳(ἐπὶ ψυχῇ)の直訳的表現であり、聖書ラテン語において「死体(の魂)に触れて汚れた者」を指す表現。anima が「死者の魂・遺体」を意味するヘブライ語的語法の直訳に由来する。
  3. §16tactus sancti inmundi — 属格の修飾関係について、tactus が sancti(中性名詞 sanctum の属格:聖なるもの)を、inmundi が主語的・目的格的に係る二重属格の構造。ハガイ書の議論に沿って、「汚れた者(inmundus)が聖なるもの(sanctum)に接触すること」を意味する。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, フルゲンティウスへの小論 §15-16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa070a.humanitext-lat1:15-16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。