Humanitext Reader

アウグスティヌス · 悪魔の占いについて §12-13

異教の予言に対する反論と真の神への帰依の予告

7 / 8 箇所 · ラテン語

要旨

異教徒が自らの書物に予言があると主張することへの反論と、彼らが認めざるを得ない唯一の真なる神の絶対性を論じる。さらに、偽りの神々が滅ぼされ、キリストを通じて全諸国がイスラエルの神に立ち返ることが、詩編などの預言に十分に示されていることを証言する。

§12Quod autem dicunt reliqui eorum cultores etiam suorum quibusdam libris haec praecognita contineri, quamquam ex rebus inpletis conficta putanda sint, quae in eorum templis tam longo antea tempore populis eorum, si uera essent, innotescere debuerunt, sicut nostra non solum in ecclesiis nostris, uerum etiam — quod ad grauius testimonium contra omnes inimicos ualet — in iudaeorum synagogis antiquissima et notissima recitantur: tamen nec ipsa ista, quae ab eis uix raro et clanculo proferuntur, mouere nos debent, si cuiquam daemonum extortum est id prodere cultoribus suis, quod didicerat ex eloquiis prophetarum uel ex oraculis angelorum, quod cur non fieret, cum et ista non sit oppugnatio, sed adtestatio ueritatis? illud enim, quod solum ab eis flagitandum est, nec umquam antea protulerunt nec umquam postea nisi forte confictum proferre conabuntur, aliquid deos suos per uates suos contra deum Israhel ausos fuisse praedicere aut dicere.
しかし、彼らの残りの崇拝者たちが、自分たちのいくつかの書物にもこれらの予知された事柄が含まれていると言うことについては、たとえそれらが、――もしそれらが真実であったなら、我々の極めて古くかつ極めてよく知られた書物が、我々の教会においてだけでなく、――これはすべての敵に対するより重い証言として役立つのであるが――ユダヤ人の会堂においても朗読されているように、ずっと以前に彼らの神殿において彼らの民に知れ渡っていなければならなかったはずのところ、――実現した事柄から捏造されたとみなされるべきであるとしても、しかし、彼らによってほとんど稀に、かつ秘密裏に持ち出されるそれらのもの自体も、我々を動揺させるべきではない。 もし悪霊の誰かが、預言者たちの言葉や天使たちの神託から学んだことを、自らの崇拝者たちに漏らすよう強制されたのだとしても。 そして、なぜそうしたことが起こらないはずがあろうか、それは真理に対する攻撃ではなく、証言なのだから。 というのも、彼らに唯一要求されるべきこと、すなわち、彼らの神々が自らの予言者を通じてイスラエルの神に対して何かをあえて予告したか、あるいは語ったということは、彼らはかつて一度も持ち出さなかったし、今後も(捏造によるのでなければ)決して持ち出そうとはしないだろうからである。
de quo deo doctissimi eorum auctores, qui omnia illa legere ac nosse potuerunt, magis quaesierunt, quis deus esset quam deum negare potuerunt.
この神について、彼らの最も博学な著述家たちは、それらすべての書物を読み、知ることができたのであるが、神を否定することができたというよりはむしろ、その神が誰であるかを尋ね求めたのである。
porro autem deus iste, quem nullus eorum negare ausus est uerum deum, qui et si negaret, non solum subiaceret debitis poenis, uerum etiam certis conuinceretur effectis: iste ergo deus, quem nemo, ut dixi, illorum negare ausus est uerum deum, illos falsos esse deos et omnino deserendos eorumque templa et simulacra euertenda per suos uates, hoc est prophetas, aperta denuntiatione praedixit, aperta potestate praecepit, aperta ueritate conpleuit.
さらに、彼らの誰もが真の神であることを否定し得なかったこの神は、―― たとえ否定する者がいたとしても、しかるべき刑罰に服するだけでなく、確実な結果によって論破されるであろうが、――私が言ったように、彼らの誰もが真の神であることを否定し得なかったこの神は、彼らが偽りの神々であり、完全に捨て去られるべきであり、彼らの神殿や偶像は破壊されるべきであることを、自らの預言者、すなわちプロペータたちを通じて、明白な宣言によって予告し、明白な権能によって命じ、明白な真理によって成就されたのである。
unde quis usque adeo desipiat, qui non eum potius colendum eligat, quem coli non prohibent, quos colebat? quem procul dubio cum colere coeperit, illos utique non est culturas, quos prohibet coli quem colit.
それゆえ、かつて自分が崇拝していた者たちが、その崇拝を禁じていないお方を、むしろ崇拝対象として選ばないほど、愚かな者がいるだろうか。 そして、そのお方を崇拝し始めたなら、そのお方が崇拝することを禁じている者たちを崇拝することは、疑いなくあり得ないのである。
§13Quod autem ipsum essent culturae gentes exterminatis diis falsis, quos antea colebant, a prophetis eius esse praedictum paulo ante commemoraui et nunc repeto.
しかし、偽りの神々が滅ぼされた後、諸国民がまさにその神を崇拝することになるだろうと、その預言者たちによって予告されていたことは、私が少し前に言及した通りであり、今また繰り返す。
praeualebit, inquit, dominus aduersus eos et exterminabit omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum unusquisque de loco suo, omnes insulae gentium.
『主は、』と彼は言う、『彼らに打ち勝ち、地のすべての異邦の神々を滅ぼされる。 そして、人々はそれぞれ自分の場所から、異邦 of すべての島々が彼を礼拝するであろう。
neque solae insulae, sed ita omnes gentes, ut etiam omnes insulae gentium, quandoquidem alibi non insulas nominat, sed uniuersum orbem terrarum dicens: commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae, et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum, et ipse dominabitur gentium.
』島々だけでなく、すべての諸国民がそのようになるのであり、それにはすべての異邦の島々も含まれる。 というのも、他の箇所では島々を名指すのではなく、全世界を指してこう言っているからである。 『地の果てのすべての国々が思い起こし、主に立ち返るであろう。 そして、諸国民のすべての部族が主の御前で礼拝するであろう。 王権は主のものであり、主ご自身が諸国民を支配されるからである。
haec autem per Christum fuisse conplenda et aliis pluribus testimoniis et in eodem ipso psalmo, unde hoc commemoraui, satis adparet.
』これらがキリストによって成就されるべきであったことは、他の多くの証言によっても、またこのことを私が引用したまさにその同じ詩編の中によっても、十分に明らかである。
cum enim paulo superius futuram passionem suam per prophetam ipse loqueretur dicens: foderunt manus meas et pedes meos, dinumerauerunt omnia ossa mea;
というのも、少し前で、将来の自らの受難について、預言者を通じて主ご自身がこのように語っておられたからである。 『彼らは私の手と足を突き刺し、私のすべての骨を数え上げた。
ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me.
彼らは私を注視し、見つめた。
diuiserunt sibi uestimenta mea, et super uestimentum meum miserunt sortem, paulo post infert illud, quod posui: commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et cetera.
彼らは私の衣服を分け合い、私の衣のためにくじを引いた。 』そしてその少し後に、私が置いたあの箇所を続けている。 『地の果てのすべての国々が思い起こし、主に立ち返るであろう』云々。
quamquam et illud testimonium, quod prius adhibui, ubi dictum est: praeualebit dominus aduersus eos, et exterminabit omnes deos gentium terrae, in eo, quod positum est \'praeualebit\', satis ostenditur etiam hoc praenuntiatum, quod pagani prius oppugnaturi essent ecclesiam nomenque christianum, quantum ualerent, persecuturi, ut, si fieri posset, de terra omnino deleretur.
もっとも、私が最初に用いたあの証言、すなわち『主は彼らに打ち勝ち、地のすべての異邦の神々を滅ぼされる』において、『打ち勝つ』と置かれていることの中に、かつて異教徒たちが教会を攻撃し、キリストの名を迫害し、可能であればそれを地から完全に消し去ろうとするであろうということもまた、十分に予告されていることが示されている。
et quia eos patientia martyrum et magnitudine miraculorum et consequente fide populorum erat superaturus, ideo sic dictum est: praeualebit dominus aduersus eos.
そして、殉教者たちの忍耐と、奇跡の偉大さと、それに続く民衆の信仰によって、主が彼らに打ち勝つことになるので、それゆえ『主は彼らに打ち勝つであろう』とこのように言われたのである。
non enim diceretur: praeualebit aduersus eos, nisi oppugnando illi resisterent.
なぜなら、彼らが攻撃して抵抗するのでなければ、『彼らに打ち勝つであろう』とは言われないからである。
unde et in psalmo ita prophetatum est: ut quid fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae, et principes conuenerunt in unum aduersus dominum et aduersus Christum eius.
それゆえ、詩編においてもこのように預言されている。 『なぜ諸国の民は騒ぎ立ち、諸国民は虚しいことを企てるのか。 地の王たちは立ち上がり、指導者たちは主と、そのキリストに逆らって、一つに集まる。
et paulo post dicit: dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego hodie genui te;
』そしてその少し後にこう言っている。 『主は私に言われた。 「あなたは私の子、私は今日、あなたを産んだ。
postula a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae.
私に求めよ、私は諸国民をあなたの遺産として、地の果てをあなたの領有地として与えよう。
ecce unde dictum est et in alio psalmo, quod superius interposui: commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae.
」』見よ、もう一つの詩編において、私が先に挿入したあのこと、すなわち『地の果てのすべての国々が思い起こし、主に立ち返るであろう』と言われているのは、この箇所からなのである。
his atque huius modi propheticis documentis praedictum ostenditur, quod uidemus inpleri per Christum, futurum fuisse, ut deus Israhel, quem unum uerum deum intellegimus, non in una ipsa gente, quae appellata est Israhel, sed in omnibus gentibus coleretur et omnes falsos deos gentium et a templis eorum et a cordibus cultorum suorum amoliretur.
これら、およびこれに類する預言的証拠によって、私たちがキリストを通じて成就されるのを目にしている事柄、すなわち、私たちが唯一の真の神であると理解しているイスラエルの神が、イスラエルと呼ばれるその一つの民においてだけでなく、すべての諸国民において崇拝され、諸国民のすべての偽りの神々をその神殿からも、その崇拝者たちの心からも取り除くということが、起こるはずであったと示されているのである。

語釈・文法注

  1. ¦8¦Quod — 文頭の `Quod` は関係代名詞の中性単数対格。ここでは「〜ということについては」という主題を提示する名詞節を導く接続詞のように用いられ(quod-clause of respect / topic)、文全体の主節である `tamen... mouere nos debent` に繋がっている。
  2. ¦10¦quem coli non prohibent, quos colebat? — この関係節群では、`quem` の先行詞が `eum`(=唯一の神)であり、`quos` の先行詞は `prohibent` の主語となる(かつて彼が崇拝していた)「異教の神々」である。つまり、「かつて自分が崇拝していた神々(`quos`)が、その崇拝を禁じていないお方(`quem`)」という、入れ子状の関係節構造になっている。
  3. ¦9¦essent culturae — `essent culturae` は、未来分詞 `culturae`(女性複数主格、`gentes` に一致)と未完了過去 `essent` を組み合わせた能動周辺曲折(active periphrastic conjugation)の接続法過去。`Quod ...` からなる対格不定詞句(または名詞節)において、過去の時点から見た未来の予定・意図(「崇拝することになるであろう」)を表している。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, 悪魔の占いについて §12-13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa038a.humanitext-lat1:12-13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。