§20Huic sententiae contradicunt, qui arbitrantur istam communionem, quam siue deitatem siue dilectionem caritatemue appellamus, non. esse substantiam;
この意見に反対するのは、私たちが神性あるいは愛あるいは慈愛と呼ぶこの交わりが実体ではないと考える人々である。
quaerunt autem secundum substantiam sibi exponi spiritum sanctum, nec intellegunt non aliter potuisse dici: deus dilectio est, nisi substantia esset dilectio.
彼らは聖霊が実体として自分たちに説明されることを求めるが、「神は愛である」という言葉は、愛が実体でない限りそのようには言われ得なかったということを理解していない。
ducuntur quippe consuetudine rerum corporalium, quoniam, si duo sibi corpora copulentur, ita ut iuxta inuicem conlocentur, ipsa copulatio non est corpus, quandoquidem separatis illis corporibus, quae copulata fuerant, nulla inuenitur; nec tamen quasi discessisse et migrasse intellegitur, sicut illa corpora.
確かに彼らは、肉体的なものの習慣に導かれている。 なぜなら、もし二つの身体が、互いに隣り合って配置されるように結合されるなら、その結合自体は身体ではなく、結合されていたそれらの身体が離されれば何も見出されず、しかもそれらの身体のようにどこかへ立ち去って移動したとも理解されないからである。
sed hi tales cor mundum faciant, quantum possunt, ut uidere ualeant in dei substantia non esse aliquid tale, quasi aliud ibi sit substantia, aliud quod accidat substantiae, et non sit substantia; sed quidquid ibi intellegi potest, substantia est.
しかし、このような人々は、神の実体においては、そこに実体であるものと、実体に偶起して実体ではないものという別々の何かがあるのではなく、そこで理解されうるものはすべて実体であるということを、見届けることができるように、できる限り心を清くすべきである。
uerum haec dici possunt facile et credi; uideri autem nisi corde puro quomodo se habeant, omnino non possunt.
実のところ、これらのことは容易に言われ、また信じられうるが、それらがどのようであるかを見ることは、清い心によるのでなければ全く不可能である。
quapropter siue ista uera sit sententia, siue aliud aliquid sit, fides inconcussa tenenda est, ut deum dicamus patrem, deum filium, deum spiritum sanctum, neque tres deos, sed istam trinitatem unum deum, neque diuersas naturas, sed eiusdem substantiae, neque ut pater aliquando sit filius, aliquando spiritus sanctus, sed pater semper pater et filius semper filius et spiritus sanctus semper spiritus sanctus.
それゆえ、この意見が真実であれ、あるいは他の何かであれ、揺るぎない信仰が保持されねばならない。 すなわち、私たちが父を神、子を神、聖霊を神と呼び、しかも三つの神々ではなく、この三位一体を一人の神と呼び、異なる本性ではなく同じ実体のものとし、また父が時には子であり、時には聖霊であるというようなことではなく、父は常に父であり、子は常に子であり、聖霊は常に聖霊であるとするように。
nec temere de inuisibilibus aliquid adfirmemus tamquam scientes, sed tamquam credentes, quoniam uideri nisi mundato corde non possunt.
また、見えないものについては、知っている者のようにして軽率に何かを主張するのではなく、信じている者のようにして主張しよう。 それらは清められた心によるのでなければ見られ得ないからである。
et si quis ea uidet in hac uita ex parte, ut dictum est, atque in aenigmate, non potest efficere, ut et ille uideat, cui loquitur, si cordis sordibus inpeditur.
そして、たとえ誰かがこの命においてそれらを、言われているように部分的に、また鏡を通して見ているとしても、もし彼が語りかけている相手が心の汚れによって妨げられているならば、その相手にもそれを見させることはできない。
beati autem mundi corde, quoniam ipsi deum uidebunt.
心の清い人々は幸いである、彼らは神を見るであろうからである。
haec fides est de deo conditore et renouatore nostro.
これが、私たちの創造者であり新しくしてくださる方である神についての信仰である。
§21Sed quoniam dilectio non tantum in deum nobis imperata est, cum dictum est: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, sed etiam in proximum — nam, diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum - nisi autem ista fides congregationem societatemque hominum teneat, in qua fraterna caritas operetur, minus fructuosa est, credimus et in sanctam ecclesiam, utique catholicam.
しかし、「あなたは心を尽くし、魂を尽くし、精神を尽くして、あなたの神である主を愛さねばならない」と言われたとき、愛は神に対してのみならず、隣人に対しても命じられたのであるから――なぜなら、「あなたの隣人を自分自身のように愛しなさい」と言われているからである――、もしこの信仰が、兄弟の慈愛が働くところの人間の集まりと社会を保持しないならば、それは実を結ばない。 それゆえ、私たちは聖なる教会、実に公の教会をも信じる。
nam haeretici et schismatici congregationes suas ecclesias uocant.
なぜなら、異端者や分裂主義者も自らの集まりを教会と呼ぶからである。
sed haeretici de deo falsa sentiendo ipsam fidem uiolant; schismatici autem discissionibus iniquis a fraterna caritate dissiliunt, quamuis ea credant quae credimus.
しかし、異端者は神について誤った考えを持つことによって信仰そのものを害し、分裂主義者は不義なる分裂によって、私たちが信じていることを彼らも信じているにもかかわらず、兄弟の慈愛から離反する。
quapropter nec haeretici pertinent ad ecclesiam catholicam, quoniam diligit deum, nec schismatici, quoniam diligit proximum.
それゆえ、異端者も公の教会に属さない。 公の教会は神を愛するからである。 分裂主義者もまた属さない。 公の教会は隣人を愛するからである。
et ideo peccatis proximi facile ignoscit, quia sibi precatur ignosci ab illo, qui nos reconciliauit sibi, delens omnia praeterita et ad uitam nouam nos uocans: quam uitam donec perfectam capiamus, sine peccatis esse non possumus; interest tamen qualia sint.
そしてそれゆえ、隣人の罪を容易に許す。 なぜなら、すべての過去の罪を消し去り、私たちを新しい命へと召して、私たちをご自身と和解させてくださった方から、自分自身も許されることを願っているからである。 私たちがその命を完璧な形で得るまでは、罪なしにいることはできないが、しかし、それがどのような罪であるかは重要である。
§22Nec de peccatorum differentia modo tractandum est, sed credendum omnino nullo modo nobis ignosci ea, quae peccamus, si nos inexorabiles ad ignoscenda peccata fuerimus.
罪の違いについては今は論じるべきではなく、もし私たちが罪を許すことに対して容赦がないならば、私たちが犯す罪は決して私たちに許されない、と全く信じられるべきである。
itaque credimus et remissionem peccatorum.
したがって、私たちは罪の赦しをも信じる。