§20Huic sententiae contradicunt, qui arbitrantur istam communionem, quam siue deitatem siue dilectionem caritatemue appellamus, non.
이 의견에 반대하는 이들은, 우리가 신성 혹은 사랑 혹은 자애라고 부르는 이 친교가 실체가 아니라고 생각하는 사람들입니다.
esse substantiam; quaerunt autem secundum substantiam sibi exponi spiritum sanctum, nec intellegunt non aliter potuisse dici: deus dilectio est, nisi substantia esset dilectio.
그들은 성령이 실체에 따라 자신들에게 설명되기를 요구하지만, 사랑이 실체가 아니라면 “하나님은 사랑이시다”라고 달리 말해질 수 없었으리라는 것을 이해하지 못합니다.
ducuntur quippe consuetudine rerum corporalium, quoniam, si duo sibi corpora copulentur, ita ut iuxta inuicem conlocentur, ipsa copulatio non est corpus, quandoquidem separatis illis corporibus, quae copulata fuerant, nulla inuenitur; nec tamen quasi discessisse et migrasse intellegitur, sicut illa corpora.
과연 그들은 육체적인 사물들의 습관에 이끌리고 있으니, 왜냐하면 두 개의 육체가 서로 결합하여 나란히 놓이게 될 때 그 결합 자체는 육체가 아니며, 결합되었던 그 육체들이 분리되면 아무것도 발견되지 않고, 그렇다고 해서 그 육체들처럼 어딘가로 떠나가 이주한 것으로 이해되지도 않기 때문입니다.
sed hi tales cor mundum faciant, quantum possunt, ut uidere ualeant in dei substantia non esse aliquid tale, quasi aliud ibi sit substantia, aliud quod accidat substantiae, et non sit substantia;
그러나 이러한 이들은 하나님의 실체 안에는, 마치 거기서 실체가 따로 있고 실체에 우연히 덧붙여지며 실체가 아닌 것이 따로 있는 것과 같은 일은 없으며, 거기서 이해될 수 있는 것은 무엇이든 실체라는 것을 알아볼 수 있도록 가능한 한 마음을 깨끗이 해야 합니다.
sed quidquid ibi intellegi potest, substantia est. uerum haec dici possunt facile et credi; uideri autem nisi corde puro quomodo se habeant, omnino non possunt.
사실 이러한 일들은 쉽게 말해지고 믿어질 수 있으나, 그것들이 어떠한 상태에 있는지는 깨끗한 마음에 의해서가 아니면 전혀 보일 수 없습니다.
quapropter siue ista uera sit sententia, siue aliud aliquid sit, fides inconcussa tenenda est, ut deum dicamus patrem, deum filium, deum spiritum sanctum, neque tres deos, sed istam trinitatem unum deum, neque diuersas naturas, sed eiusdem substantiae, neque ut pater aliquando sit filius, aliquando spiritus sanctus, sed pater semper pater et filius semper filius et spiritus sanctus semper spiritus sanctus.
그러므로 이 의견이 참되든, 혹은 다른 어떤 것이든 간에, 흔들리지 않는 신앙이 유지되어야 합니다. 즉, 우리가 아버지를 하나님, 아들을 하나님, 성령을 하나님이라 부르되, 세 분의 하나님이 아니라 이 삼위일체를 한 분의 하나님이라 부르고, 서로 다른 본성이 아니라 동일한 실체의 것이라 부르며, 아버지가 때로는 아들이 되고 때로는 성령이 되는 것과 같은 일이 없이, 아버지는 언제나 아버지요, 아들은 언제나 아들이며, 성령은 언제나 성령이도록 하는 것입니다.
nec temere de inuisibilibus aliquid adfirmemus tamquam scientes, sed tamquam credentes, quoniam uideri nisi mundato corde non possunt.
또한 보이지 않는 것에 관해서는 우리가 아는 것처럼 경솔하게 무엇인가를 단언하지 말고 믿는 것처럼 단언합시다. 왜냐하면 그것들은 깨끗해진 마음에 의해서가 아니면 보일 수 없기 때문입니다.
et si quis ea uidet in hac uita ex parte, ut dictum est, atque in aenigmate, non potest efficere, ut et ille uideat, cui loquitur, si cordis sordibus inpeditur.
그리고 만약 누군가가 이 삶 속에서 그것들을, 말씀드린 바와 같이 부분적으로 또한 거울을 통해 본다 할지라도, 자신이 말하고 있는 상대방이 마음의 더러움으로 인해 방해를 받고 있다면 그 상대방 역시 그것을 보도록 만들 수는 없습니다.
beati autem mundi corde, quoniam ipsi deum uidebunt.
“마음이 깨끗한 사람들은 행복하다, 그들은 하나님을 볼 것이다”라고 하셨기 때문입니다.
haec fides est de deo conditore et renouatore nostro.
이것이 우리의 창조주이시며 새롭게 하시는 분이신 하나님에 대한 신앙입니다.
§21Sed quoniam dilectio non tantum in deum nobis imperata est, cum dictum est: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, sed etiam in proximum — nam, diliges, inquit, proximum tuum tamquam te ipsum - nisi autem ista fides congregationem societatemque hominum teneat, in qua fraterna caritas operetur, minus fructuosa est, credimus et in sanctam ecclesiam, utique catholicam.
그러나 “네 온 마음을 다하고 온 목숨을 다하고 온 정신을 다하여 주 너의 하나님을 사랑해야 한다”고 말씀하셨을 때, 사랑이 하나님에 대해서뿐만 아니라 이웃에 대해서도 우리에게 명령되었기에 ――왜냐하면 “네 이웃을 너 자신처럼 사랑해야 한다”고 말씀하시기 때문입니다――, 만약 이 신앙이 형제적 자애가 작용하는 인간들의 회중과 사회를 유지해 주지 못한다면 결실이 적을 것입니다. 그러므로 우리는 거룩한 교회, 곧 보편 교회도 믿습니다.
nam haeretici et schismatici congregationes suas ecclesias uocant.
왜냐하면 이단자들과 분열주의자들도 자신들의 회중을 교회라고 부르기 때문입니다.
sed haeretici de deo falsa sentiendo ipsam fidem uiolant; schismatici autem discissionibus iniquis a fraterna caritate dissiliunt, quamuis ea credant quae credimus.
그러나 이단자들은 하나님에 대해 그릇되게 생각함으로써 신앙 자체를 해치고, 분열주의들은 우리가 믿는 것을 그들도 똑같이 믿음에도 불구하고, 불의한 분열을 통해 형제적 자애로부터 떨어져 나갑니다.
quapropter nec haeretici pertinent ad ecclesiam catholicam, quoniam diligit deum, nec schismatici, quoniam diligit proximum.
그러므로 이단자들도 보편 교회에 속하지 않으니 보편 교회는 하나님을 사랑하기 때문이며, 분열주의자들도 속하지 않으니 보편 교회는 이웃을 사랑하기 때문입니다.
et ideo peccatis proximi facile ignoscit, quia sibi precatur ignosci ab illo, qui nos reconciliauit sibi, delens omnia praeterita et ad uitam nouam nos uocans: quam uitam donec perfectam capiamus, sine peccatis esse non possumus; interest tamen qualia sint.
그리하여 이웃의 죄를 기꺼이 용서해 줍니다. 왜냐하면 지나간 모든 것을 지워버리시고 우리를 새로운 삶으로 부르시며 우리를 자신과 화해시켜 주신 분으로부터 자신 또한 용서받기를 기도하기 때문입니다. 우리가 그 삶을 온전히 얻기 전까지는 죄 없이 지낼 수 없으나, 다만 그것들이 어떠한 죄인가에 있어서는 차이가 있습니다.
§22Nec de peccatorum differentia modo tractandum est, sed credendum omnino nullo modo nobis ignosci ea, quae peccamus, si nos inexorabiles ad ignoscenda peccata fuerimus.
죄의 종류에 따른 차이에 대해서는 지금 다룰 일이 아니지만, 만약 우리가 죄를 용서하는 일에 완고하다면 우리가 저지른 죄들이 결코 우리에게 용서되지 않을 것이라고 굳게 믿어야 합니다.
itaque credimus et remissionem peccatorum.
따라서 우리는 죄의 용서 또한 믿습니다.