Humanitext Reader

アウグスティヌス · 信仰と信条 §14-16

父の右の座と最後の審判および聖霊の神性

6 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

主が父の右の座に座しておられることの霊的・超越的な解釈を示し、終末における裁きを論じた後、三位一体における聖霊の神性と位置づけを解説する。

§14Credimus etiam, quod sedet ad dexteram patris.
私たちはまた、彼が父の右の座に座しておられることを信じます。
nec ideo tamen quasi humana forma circumscriptum esse deum patrem arbitrandum est, ut de illo cogitantibus dextrum aut sinistrum latus animo occurrat;
しかしそれだからといって、まるで父なる神が人間の姿によって限定されているかのように考えて、彼について考える者たちの心に右側や左側の脇腹が思い浮かぶように思ってはなりません。
aut id ipsum, quod sedere pater dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, ne in illud incidamus sacrilegium, in quo exsecratur apostolus eos, qui commutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem corruptibilis hominis.
あるいは、父が座しておられると言われることそれ自体が、膝を曲げることによってなされていると考えてはなりません。 それは、使徒が、不滅なる神の栄光を滅ぶべき人間の似姿へと変えた者たちを呪っている、あの神聖冒涜に私たちが陥らないためです。
tale enim simulacrum deo nefas est christiano in templo conlocare;
なぜなら、キリスト教徒が神のためにそのような像を神殿に配置することは不義であり、心の中にそれを置くことははるかに不義なことだからです。
multo magis in corde nefarium est, ubi uere est templum dei, si a terrena cupiditate atque errore mundetur.
そこ(心)は、もし地上の欲望や誤りから清められるなら、真に神の神殿なのですから。
ad dexteram ergo intellegendum est dictum esse (in summa beatitudine\', ubi iustitia, pax et gaudium est, sicut ad sinistram haedi constituuntur, id est in miseria, propter iniquitatis labores atque cruciatus.
したがって、「右に」というのは、「最高の至福において」と言われているのだと理解せねばなりません。 そこには義と平和と喜びがあります。 それは、山羊たちが左に配置される、すなわち、不義の労苦と苦悶のゆえに不幸の中に置かれるのと同じです。
sedere ergo quod dicitur deus, non membrorum positionem, sed iudiciariam significat potestatem, qua illa maiestas numquam caret, semper dignis digna tribuendo, quamuis in extremo iudicio multo manifestius inter homines unigeniti filii dei iudicis uiuorum atque mortuorum claritas indubitata fulsura sit.
したがって、神が座しておられると言われることは、手足の配置を意味するのではなく、司法の権能を意味しています。 その威光に彼が欠くことは決してなく、常にふさわしい者たちにふさわしいものを分け与えておられます。 たとえ、最後の審判において、生者と死者の審判者である神の独り子の、疑い得ない輝かしい光が、人間たちの間で、はるかに明白に輝き渡ることになるとしても。
§15Credimus etiam inde uenturum conuenientissimo tempore et iudicaturum uiuos et mortuos.
私たちはまた、彼がそこから最もふさわしい時に来たり、生者と死者とを裁かれるであろうことを信じます。
siue istis nominibus iusti et peccatores significentur, siue quos tunc ante mortem in terris inuenturus est, appellati sint uiui, mortui uero, qui in eius aduentu resurrecturi sunt, haec dispensatio temporalis non tantum est sicut illa generatio secundum deum, sed etiam fuit et erit.
これらの名によって義人と罪人が意味されているにせよ、あるいは、彼がそのとき死ぬ前に地上で見出すことになる人々が「生者」と呼ばれ、彼の到来のときに復活することになる人々が「死者」と呼ばれているにせよ、この時間的な経綸は、あの神に従った出生のようにあるだけでなく、かつてあり、今もあり、またこれからもあるものです。
nam fuit dominus noster in terris et nunc est in caelo et erit in claritate iudex uiuorum atque mortuorum.
なぜなら、私たちの主はかつて地上におられ、今は天におられ、将来は輝きのうちに生者と死者の審判者となるからです。
ita enim ueniet, sicut ascendit, secundum auctoritatem, quae apostolorum actibus continetur.
実際、彼は昇天されたのと同様に来られるのであり、それは使徒言行録に含まれる権威に従っています。
ex hac itaque temporali dispensatione loquitur in Apocalypsi, ubi scriptum est: haec dicit qui est et qui fuit et qui uenturus est.
それゆえ、この時間的な経綸から、ヨハネの黙示録において次のように書かれている箇所で、彼は語っているのです。 「今おられ、かつておられ、やがて来られる方が、次のように言われる。
§16Digesta itaque fideique commendata et diuina generatione domini nostri et humana dispensatione adiungitur confessioni nostrae ad perficiendam fidem, quae nobis de deo est, spiritus sanctus non minore natura quam pater et filius, sed, ut ita dicam, consubstantialis et coaeternus, quia ista trinitas unus est deus: non ut idem sit pater, qui est filius et spiritus sanctus, sed ut pater sit pater et filius sit filius et spiritus sanctus sit spiritus sanctus, sed haec trinitas unus deus, sicut scriptum est: audi, Israhel: dominus deus tuus deus unus est.
」したがって、私たちの主の神的な出生と人間的な経綸が整理され、信仰に委ねられたので、神について私たちが抱く信仰を完成させるために、私たちの告白には聖霊が加えられます。 聖霊は父や子に劣らぬ本性を持ち、いわば同質で永遠をともにする者です。 なぜなら、この三位一体は唯一の神だからです。 父が、子や聖霊と同じであるというのではなく、父は父であり、子は子であり、聖霊は聖霊であるのですが、この三位一体が唯一の神なのであり、それは「聞け、イスラエルよ。 あなたの神である主は、唯一の主である」と書かれている通りです。
tamen si interrogemur de singulis et dicatur nobis: deus est pater? Respondebimus: deus.
しかしながら、もし私たちが個々について尋ねられ、「父は神であるか」と問われるなら、私たちは「神である」と答えるでしょう。
si quaeratur, utrum deus sit filius, hoc respondebimus.
子が神であるかどうかが問われるなら、私たちはこの同じことを答えるでしょう。
nec si fuerit de spiritu sancto talis interrogatio, aliud eum esse debemus respondere quam deum, uehementer cauentes sic accipere, quomodo de hominibus dictum est: dii estis.
聖霊についてそのような質問がなされた場合にも、私たちは彼が神以外の何者かであると答えてはなりません。 ただし、「あなたたちは神々である」と人間について言われているように受け取ることを激しく警戒しながらです。
non enim sunt naturaliter dii, quicumque sunt facti atque conditi ex patre per filium dono spiritus sancti.
なぜなら、父から子を通じて、聖霊の賜物によって造られ、形づくられたいかなる者たちも、本性上は神々ではないからです。
ipsa enim significatur trinitas, cum apostolus dicit: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia.
なぜなら、使徒が「すべてのものは彼から、彼によって、彼の中にある」と言うとき、この三位一体それ自体が意味されているからです。
quamquam ergo de singulis interrogati respondeamus deum esse, de quo quaeritur, siue patrem siue filium siue spiritum sanctum, non tamen tres deos a nobis coli quisquam existimauerit.
したがって、私たちは個々について尋ねられたとき、その問われている者について、それが父であれ子であれ聖霊であれ「神である」と答えるとはいえ、私たちが三つの神を崇拝しているといかなる者も思うべきではありません。

語釈・文法注

  1. §14cogitantibus — 与格形分詞 `cogitantibus` は、動詞 `occurrat`(思い浮かぶ、現れる)に係る与格(利害関係の与格、あるいは判断の与格)であり、「神について考える人々の心に」という主体を指し示す役割を果たす。
  2. ¦5¦fulsura sit — 譲歩節を導く接続詞 `quamuis` の下で、未来分詞 `fulsura` と助動詞 `sit`(接続法現在)が組み合わさり、未来の事態に対する譲歩を表す接続法(能動迂言的接続法現在)を形成している。
  3. ¦9¦Digesta ... generatione ... et ... dispensatione — 奪格絶対(ablative absolute)構文。完了受動分詞の女性単数奪格形である `Digesta` と `commendata` は、並列された二つの奪格名詞のうち、より手前にある `generatione` に性・数・格を一致させる近接一致(proximity agreement)を行っている。

この箇所を引用する

アウグスティヌス, 信仰と信条 §14-16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa006.humanitext-lat1:14-16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。