§14Credimus etiam, quod sedet ad dexteram patris.
우리는 또한 그분이 아버지의 오른편에 앉아 계심을 믿습니다.
nec ideo tamen quasi humana forma circumscriptum esse deum patrem arbitrandum est, ut de illo cogitantibus dextrum aut sinistrum latus animo occurrat;
그러나 그렇다고 해서 아버지 하나님이 마치 인간의 형상으로 제한되어 있는 것처럼 생각하여, 그분에 대해 생각하는 이들의 마음에 오른쪽이나 왼쪽 옆구리가 떠올라서는 안 됩니다.
aut id ipsum, quod sedere pater dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, ne in illud incidamus sacrilegium, in quo exsecratur apostolus eos, qui commutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem corruptibilis hominis.
혹은 아버지께서 앉아 계신다고 말하는 것 자체가 무릎을 굽힘으로써 이루어지는 것이라고 생각해서도 안 됩니다. 이는 사도가 썩지 않는 하나님의 영광을 썩어질 사람의 형상으로 바꾼 자들을 저주하는 저 신성모독에 우리가 빠지지 않도록 하려는 것입니다.
tale enim simulacrum deo nefas est christiano in templo conlocare; multo magis in corde nefarium est, ubi uere est templum dei, si a terrena cupiditate atque errore mundetur.
기독교인이 하나님을 위해 성전에 그러한 우상을 두는 것은 불의한 일이며, 마음에 두는 것은 훨씬 더 사악한 일입니다. 그곳(마음)은 만일 지상의 탐욕과 오류로부터 깨끗해진다면 참으로 하나님의 성전이기 때문입니다.
ad dexteram ergo intellegendum est dictum esse (in summa beatitudine\', ubi iustitia, pax et gaudium est, sicut ad sinistram haedi constituuntur, id est in miseria, propter iniquitatis labores atque cruciatus.
그러므로 “오른편에”라는 것은 “가장 높은 복락 속에”라고 일컬어진 것으로 이해해야 합니다. 그곳에는 의로움과 평화와 기쁨이 있으며, 이는 염소들이 왼편에 배치되는 것, 즉 불의의 노고와 고통으로 인해 비참함 속에 놓이는 것과 같습니다.
sedere ergo quod dicitur deus, non membrorum positionem, sed iudiciariam significat potestatem, qua illa maiestas numquam caret, semper dignis digna tribuendo, quamuis in extremo iudicio multo manifestius inter homines unigeniti filii dei iudicis uiuorum atque mortuorum claritas indubitata fulsura sit.
그러므로 하나님이 “앉아 계신다”고 일컬어지는 것은 지체의 자세를 의미하는 것이 아니라 사법적 권능을 의미하며, 그 위엄은 이 권능을 결코 결하지 않고 항상 합당한 이들에게 합당한 것을 나누어 줍니다. 비록 마지막 심판 때에 산 이들과 죽은 이들의 심판자이신 하나님의 독생자의 의심할 여지 없는 영광이 사람들 가운데 훨씬 더 명백하게 빛날 것이지만 말입니다.
§15Credimus etiam inde uenturum conuenientissimo tempore et iudicaturum uiuos et mortuos.
우리는 또한 그분이 가장 적절한 때에 그곳으로부터 오시어 산 이들과 죽은 이들을 심판하실 것을 믿습니다.
siue istis nominibus iusti et peccatores significentur, siue quos tunc ante mortem in terris inuenturus est, appellati sint uiui, mortui uero, qui in eius aduentu resurrecturi sunt, haec dispensatio temporalis non tantum est sicut illa generatio secundum deum, sed etiam fuit et erit.
이 이름들로 의인과 죄인들이 의미되든, 혹은 그분께서 죽음 전에 땅에서 발견하시게 될 이들이 “산 이들”이라 불리고, 그분의 재림 때에 부활하게 될 이들이 “죽은 이들”이라 불리든 간에, 이 시간적 경륜은 하나님에 따른 저 출생처럼 존재할 뿐만 아니라, 과거에도 있었고 현재에도 있으며 장래에도 있을 것입니다.
nam fuit dominus noster in terris et nunc est in caelo et erit in claritate iudex uiuorum atque mortuorum.
왜냐하면 우리 주님은 땅에 계셨고 지금은 하늘에 계시며 장래에는 영광 중에 산 이들과 죽은 이들의 심판자가 되실 것이기 때문입니다.
ita enim ueniet, sicut ascendit, secundum auctoritatem, quae apostolorum actibus continetur.
사실 그분은 사도행전에 포함된 권위에 따라, 올라가신 것과 똑같이 오실 것입니다.
ex hac itaque temporali dispensatione loquitur in Apocalypsi, ubi scriptum est: haec dicit qui est et qui fuit et qui uenturus est.
그러므로 이 시간적 경륜으로부터 요한묵시록에 다음과 같이 기록된 곳에서 그분은 말씀하고 계십니다.
§16Digesta itaque fideique commendata et diuina generatione domini nostri et humana dispensatione adiungitur confessioni nostrae ad perficiendam fidem, quae nobis de deo est, spiritus sanctus non minore natura quam pater et filius, sed, ut ita dicam, consubstantialis et coaeternus, quia ista trinitas unus est deus: non ut idem sit pater, qui est filius et spiritus sanctus, sed ut pater sit pater et filius sit filius et spiritus sanctus sit spiritus sanctus, sed haec trinitas unus deus, sicut scriptum est: audi, Israhel: dominus deus tuus deus unus est.
“지금도 계시고 전에도 계셨으며 앞으로 오실 분이 이같이 말씀하신다.” 이와 같이 우리 주님의 신성한 출생과 인성적 경륜이 정리되고 신앙에 위탁되었으므로, 하나님에 대해 우리가 가지는 신앙을 완성하기 위하여, 우리의 고백에는 성령이 덧붙여집니다. 성령은 아버지나 아들보다 못하지 않은 본성을 지니시며, 말하자면 동질이시고 공동 영원이신 분입니다. 왜냐하면 이 삼위일체는 한 분 하나님이시기 때문입니다. 아버지가 아들과 성령과 동일한 분이라는 것이 아니라, 아버지는 아버지이시고 아들은 아들이시며 성령은 성령이시되, 이 삼위일체는 한 분 하나님이시라는 뜻이니, 이는 “들으라, 이스라엘아. 네 하나님 여호와는 오직 유일한 여호와이시라”라고 기록된 바와 같습니다.
tamen si interrogemur de singulis et dicatur nobis: deus est pater? Respondebimus: deus.
그러나 만일 우리가 각각에 대해 질문을 받고, 우리에게 “아버지는 하나님이신가?” 하고 묻는다면 우리는 “하나님이시다”라고 답할 것입니다.
si quaeratur, utrum deus sit filius, hoc respondebimus.
아들이 하나님이신지 질문을 받는다면 우리도 이와 같이 답할 것입니다.
nec si fuerit de spiritu sancto talis interrogatio, aliud eum esse debemus respondere quam deum, uehementer cauentes sic accipere, quomodo de hominibus dictum est: dii estis.
성령에 대해 그러한 질문이 있더라도 우리는 그분이 하나님이 아닌 다른 분이라고 답해서는 안 되며, 사람들에 대해 “너희는 신들이다”라고 말한 것과 같은 방식으로 받아들이지 않도록 강력히 경계해야 합니다.
non enim sunt naturaliter dii, quicumque sunt facti atque conditi ex patre per filium dono spiritus sancti.
왜냐하면 성령의 선물로 아들을 통하여 아버지로부터 지음받고 창조된 자들은 본성상 신들이 아니기 때문입니다.
ipsa enim significatur trinitas, cum apostolus dicit: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia.
사도가 “만물이 그분에게서 나오고 그분을 통하며 그분 안에 있다”고 말할 때 바로 이 삼위일체가 의미되기 때문입니다.
quamquam ergo de singulis interrogati respondeamus deum esse, de quo quaeritur, siue patrem siue filium siue spiritum sanctum, non tamen tres deos a nobis coli quisquam existimauerit.
그러므로 비록 각각에 대해 질문을 받았을 때 질문 대상이 되는 분이 아버지이든 아들이든 성령이든 “하나님이시다”라고 답할지라도, 우리가 세 분의 신을 섬긴다고 생각하는 사람이 있어서는 안 됩니다.