§52Unde et conualuit super omnes montes et desideria collium aeternorum.
それゆえ、彼(キリスト)はすべての山々と、永遠の丘の望みを超えて強くなった。
super omnes enim illos sublimis meriti uiros patriarchas et prophetas et apostolos, sed etiam ultra solem lunam archangelos tamquam caeli lumen emicuit, sicut ipse ait: non est discipulus super magistrum nec seruus super dominum.
というのも、彼はこれらすべての、気高い功績の男たち、すなわち家父長たち、預言者たち、使徒たちを超え、さらには太陽、月、大天使たちをも超えて、天の光のように輝き出たからである。 彼自ら言うように。 「弟子は師の上に立つものではなく、奴隷は主人の上に立つものではない」と。
quis enim illorum fuit cui subiecta essent omnia, quibus ipse donauit quod erant? in quo benedicuntur omnes sancti eius, quia ipse est super capita omnium caput omnium — caput enim mulieris uir, caput uiri Christus — et super uertices omnium, quia ipse est supereminens uertex uniuersorum, sed iustorum est uertex altissimus, quos fratres uocat adquisitos per gratiam et quoddam regenerationis consortium.
というのも、彼らのうちの誰に万物が服従させられたであろうか。 彼らが存在していること自体を彼自身が与えたところの(万物が)。 その方において、彼のすべての聖なる者たちが祝福されている。 なぜなら、彼自身がすべての頭の上にある、すべての頭だからであり――というのも、女の頭は男であり、男の頭はキリストだからである――またすべての頂の上にある。 なぜなら、彼自身が万物の超越する頂だからである。 しかし[彼は]義人たちの最も高い頂であり、彼らを、恩恵とある種の再生の共同関係によって獲得された「兄弟たち」と呼んでいる。
unde et fratribus Ioseph illos magis fratres intellegimus, de quibus dicit in psalmo: narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae cantabo tibi.
それゆえ私たちは、ヨセフの兄弟たちよりもむしろ、詩編の中で彼が「私はあなたの名を私の兄弟たちに告げ、会衆のただ中であなたを歌い讃えよう」と言っている彼らのことを、兄弟として理解するのである。
§53Denique et Moyses completurus uitae istius cursum, cum benediceret tribum Ioseph, non illum utique iam defunctum Ioseph, sed Christum benedicebat, sicut habes scriptum de Ioseph: a benedictione domini terra eius, a finibus caeli et a rore et ab abyssis fontium deorsum et secundum horam factum solis cursus et a conuenientibus mensibus et a uertice montium ab initio et a uertice collium aeternorum et ad horam terrae plenitudinis et ab eo qui uisus est in rubo ueniat super caput Ioseph et super uerticem ipsius.
ついにモーセも、この命の歩みを終えようとするとき、ヨセフの部族を祝福したが、それは決してすでに世を去ったあのヨセフではなく、キリストを祝福していたのである。 ヨセフについてこう書かれているのを目にする通りである。 「主の祝福によって彼の地は、天の果てから、露から、下なる泉の深淵から、また太陽の軌道の時に応じて生じたものから、巡り来る月(の産物)から、太古からの山々の頂から、永遠の丘の頂から、地の満ち足りる時に至るまで[祝福されんことを]。 そして、柴の中に現れた方の[祝福]がヨセフの頭の上に、その頂の上に臨みますように。
honorificus inter fratres.
兄弟たちの間で誉れ高き者。
primogenitus tauri decus eius, cornua unicornui.
牛の初子、それが彼の栄光。 その角は一角獣の角。
in ipsis gentes uentilabit simul usque ad extremum terrae.
これらをもって彼は諸国民をことごとく地の果てまで突き払うであろう。
ipsae myriades Ephraem et ipsae chiliades Manasses.
これらこそエフライムの万(の軍勢)であり、これらこそマナセの千(の軍勢)である。
§54benedictio eadem est, quae omnem habet caelestium et terrestrium plenitudinem et specialem Christi gratiam, qui uisus in rubo dixit ad ipsum Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, qui est super omnes deus, quia ipse caput corporis, ecclesiae, qui est principium, primogenitus ex mortuis, ut fiat in omnibus ipse primatum tenens, quoniam in ipso conplacuit omnem plenitudinem inhabitare.
」この祝福は、天上のものと地上のもののすべての満ち満ちたものと、キリストの特別な恩恵を伴うものと同じである。 柴の中に現れたその方は、モーセ自身に「あなたの足の履物を脱ぎなさい」と言われたが、この方こそ万物の上におられる神であり、ご自身が体である教会の頭であり、初めであり、死者たちの中からの初子であられる。 それは、すべてのことにおいてご自身が首位を占めるためであり、ご自身の内にすべての満ち満ちたものが宿ることをお喜びになったからである。
et ideo soli benedictionis huius praerogatiua defertur a summitate caeli usque ad extremum terrae.
そしてそれゆえ、この祝福の特権は、天の頂から地の果てに至るまで、彼おひとりに捧げられるのである。
ipse est enim ante omnes, in quo constant omnia, qui etiam per sanguinem crucis suae pacificauit omnia siue quae in terris siue quae in caelo sunt.
なぜなら、彼こそ万物の前にあられる方であり、その内に万物が成り立っており、ご自身の十字架の血によって、地上にあるものであれ、天にあるものであれ、すべてのものを和解させられたからである。
cuius typum praeferens pulcre benedicitur sanctus Ioseph, ut honorificetur inter fratres.
この方のひな型を前もって示しつつ、聖なるヨセフは美しく祝福され、兄弟たちの間で誉れを受けるのである。
§55Primogenitus tauri decus eius habens cornua unicornui, in quibus gentes uentilabit.
「牛の初子、それが彼の栄光。 その角は一角獣の角、それらをもって彼は諸国民を突き払う。
et bonus taurus quasi hostia pro delictis et totius mundi uictima, ut pacificaret omnia.
」そして、善良な牛(キリスト)は、すべてのものを和解させるために、咎のためのいけにえ、また全世界の犠牲となった。
cuius decus sanctum;
その栄光は聖なるものである。
omne enim sanctum primogenitum, sicut alibi demonstrauimus, unde Leui non aetatis ordine, sed sacrae successionis praerogatiua primogenitus meruit nuncupar.
というのも、私たちが他の箇所で示したように、聖なるものはすべて初子だからであり、それゆえレビは年齢の順序によってではなく、聖なる継承の特権によって初子と呼ばれるに値したのである。
et uere sanctum decus eius, de quo scriptum est resurgente: speciosus forma prae filiis hominum, quia ipse est primogenitus ex mortuis, habens cornua unicornui.
そして、彼の栄光は真に聖なるものである。 彼が復活したときについて、「彼は人の子らを超えてその姿は美しい」と書かれている通りである。 なぜなら、彼自身が一角獣の角を持つ、死者たちの中からの初子だからである。
sed cum dixerit cornua, quomodo unicornui posuerit requirendum, cum ipsum unicornuum inter generationes ferarum, ut periti aiunt, non inueniatur.
しかし、彼が「複数の角」と言った一方で、どのようにして「一角獣の(単数の角)」と置いたのかは問われねばならない。 専門家たちが言うように、一角獣というもの自体が野獣の種の中に見出されないからである。
et ideo uerbum unicum magis aestimare debemus, quia substantiuum uerbum dei unum est.
したがって、私たちはむしろ、唯一の御言葉(uerbum unicum)を重んじるべきである。 なぜなら、神の実体的な御言葉は一つだからである。
non multa uerba.
多くの言葉ではない。
unde et Anna ait: dominus iudicat finis terrae, et dabit uirtutem regi et exaltabit cornum christi sui, et Esaias ait: uinea facta est dilecto in cornu in loco uberi, quoniam in dei filio unigenito floret ecclesia tenens unicum dei uerbum, in quo est uirtutis atque sapientiae plenitudo, cuius ubertate seges fidei pullulauit.
それゆえアンナも言っている。 「主は地の果てを裁き、王に力を与え、ご自身のキリストの角を高く上げられる」と。 またイザヤは言っている。 「愛する者のために、肥沃な場所にある角(の丘)にぶどう畑が作られた」と。 なぜなら、神の独り子のうちにおいて、神の唯一の御言葉を保ちつつ教会が繁栄しているからである。 その御言葉のうちに力と知恵の満ち満ちたものがあり、その豊かさによって信仰の収穫が芽吹いたのである。
quod uerbum sequuntur sancti.
聖なる者たちはこの御言葉に従うのである。