§56Decem milia inquit Ephraem et milia Manasse, id est: et Iudaeorum et gentium dominetur et ex utroque populo adquirat sibi ecclesiae plenitudinem.
「エフライムは万万、マナセは千千」と[聖書は]言っている。 すなわち、[キリストが]ユダヤ人と異邦人の双方を支配し、両方の民からご自身のために教会の満ち満ちたものを獲得するためである。
ideoque dextram suam super Ephraem posuit sanctus Iacob, eo quod legis dicentem illam in Canticis canticorum: fraternus meus candidus et rubeus, electus de decem milibus.
それゆえ、聖なるヤコブはエフライムの上に右手を置いた。 それは、『雅歌』の中で彼女(教会)がこう言っているのをあなたが読むからである。 「私の愛する人は白く、かつ赤い。 一万人の中から選ばれた」と。
denique etiam iuuenculae Dauid Mariae auctorem, ex cuius successione Christus est natus per uirginis partum, in decem milibus praedicabant, Saul autem in milibus, cum reuerentiae gratia circa regem magis praeponderare debuissent.
さらにまた、若き娘たちは、ダビデ、すなわちマリアの始祖(その系統からキリストが乙女の出産によって生まれたのであるが)を万万の中で称え、サウルについては千千の中で称えた。 王に対する敬意のゆえに、彼女たちはむしろ[サウルのほうを]重く見るべきであったのに。
qui ergo cornum Christi exaltauerit confessus eius gloriam ipse quoque accipit cornua.
したがって、キリストの角を高く上げ、その栄光を告白した者は、彼自身もまた複数の角を受け取る。
unde etiam sancti unicornui dicti sunt in psalmi uersiculo: et dilectus tamquam filius unicornuorum.
それゆえ、聖なる者たちも、詩編の一節において「一角獣(の者たち)」と呼ばれている。 「そして愛された者は、一角獣の子らのように」と。
etenim sicut animal huiusmodi, cum ei oriuntur cornua, processum plenioris significat aetatis, ita cum e capite quodam nostrae animae cornua pullulare coeperint, processum uidentur perfectioris significare uirtutis et tamdiu crescunt, quamdiu conpleantur.
実際、この種の動物において、角が生えることがより成長した年齢の進展を意味するように、私たちの魂のいわば頭から角が芽吹き始めるとき、それらはより完全な徳の進展を意味するように見え、それらが完成されるまで成長し続けるのである。
hoc cornu dominus Iesus comminuit gentes, ut superstitionem obtereret, salutem redderet, sicut ipse ait: percutiam et sanabo.
この角によって、主イエスは諸国民を打ち砕かれた。 それは、迷信を粉砕し、救いを与えるためであり、ご自身が「私は打ち、そして癒やす」と言われる通りである。
ideoque tamquam imitator tauri huius propheta dicit: in te inimicos nostros uentilabimus, id est altitudinem omnem eleuantem se aduersus dei scientiam destruentes.
そしてそれゆえ、この牛(キリスト)の模倣者として、預言者は「あなたによって、私たちは私たちの敵を突き払うでしょう」と言っている。 すなわち、神の知識に対して自らを高めるあらゆる高慢を破壊しつつ。
et ideo iuxta legem munda animalia cornua habent;
そしてそれゆえ律法に従えば、清い動物は角を持っている。
lex enim spiritalis est.
なぜなら、律法は霊的だからである。
qui enim possunt saeculi huius inlecebras uerbo dei et uirtutis obseruantia propulsare cornibus uelut quibusdam capitis sui armis uidentur esse muniti.
実際、この世の誘惑を、神の御言葉と徳の遵守によって撃退できる人々は、いわば自分たちの頭の武器であるかのような角によって武装されているように見える。
meritoque et tuba cornea dicitur uirtus sermonis mirabilis, quae bonos milites Christi accendit ad proelium, ut de hoste diabolo manubias reportemus.
また、素晴らしい御言葉の力は「角笛」と呼ばれて当然であり、これはキリストの良き兵士たちを戦いへと奮い立たせ、敵である悪魔から戦利品を持ち帰らせるのである。
in acie igitur sumus et plurimos ex nobis uidemus in aduersariis castris esse captiuos.
したがって、私たちは戦列におり、私たちのうちの非常に多くの者が敵の陣営で捕虜になっているのを目にしている。
ii nobis iugo grauissimo seruitutis exuendi sunt.
彼らは、最も重い隷属の軛から、私たちによって解放されねばならない。
§57Plurimos lupos habet diabolus, quos ad Christi oues dirigit.
悪魔は多くの狼を抱えており、それらをキリストの羊たちに向けて放つ。
et ideo intellegibilis Ioseph, ut oues seruaret suas, ipsum inimicum uenientem ad diripiendas oues rapuit lupum Paulum faciens ex persecutore doctorem.
それゆえ、霊的なヨセフ(キリスト)は、ご自身の羊たちを守るために、羊を奪いにやってくる敵そのものを奪い去り、狼であったパウロを迫害者から教師へと変えたのである。
de quo dicit Iacob, sicut scriptum est: Beniamin lupus rapax, mane edet adhuc et ad uesperum diuidet escam principibus.
彼について、ヤコブはこう言っている。 書かれている通りである。 「ベニヤミンは略奪する狼、朝にはなお食らい、夕方には支配者たちに獲物を分配する」と。
lupus erat, cum dispergeret et deuoraret oues ecclesiae: sed qui lupus uenerat pastor est factus.
彼は教会の羊たちを散らし、貪り食っていたときは狼であった。 しかし、狼としてやってきた彼は、羊飼いとなったのである。
lupus erat cum Saulus esset, quando intrabat in domos et uiros ac mulieres trahebat in carcerem.
彼がサウロであったとき、家々に押し入り、男や女を牢に引きずり込んでいたときは狼であった。
lupus erat, quando spirans minas et homicidia in discipulos domini petebat epistulas a principibus sacerdotum, ut inuaderet seruulos Christi.
主の弟子たちに対して脅迫と殺意を息吹かせ、キリストのしもべたちを襲うために大祭司たちから手紙を求めていたとき、彼は狼であった。
quem tamquam lupum nocturnis tenebris oberrantem offusa Iesus luce caecauit.
夜の暗闇を徘徊するこの狼のような彼を、イエスは光を浴びせることで盲目にされた。
ideo Rachel cum pareret Beniamin, uocauit nomen eius filius doloris mei futurum prophetans ex ea tribu Paulum, qui adficeret filios ecclesiae persecutionis suae tempore et graui matrem dolore uexaret.
それゆえ、ラケルはベニヤミンを産むとき、その名を「私の苦しみの子」と呼んだ。 それは、その部族から、迫害の時代に教会の子供たちを苦しめ、母親(教会)に重い苦痛を与えるパウロが出ることを預言していたのである。
sed tamen idem postea principibus escam posteriore diuisit tempore euangelizans gentibus dei uerbum et plurimos ad fidem prouocans, qui eo disputante sicut legatus Pauli proconsulis et Publius princeps domini gratiam receperunt.
しかしながら、この同じパウロは後に、異邦人に神の御言葉を福音として宣べ伝え、多くの人々を信仰へと導くことで、後の時代に支配者たちに獲物を分配した。 彼が議論したとき、プロコンスル・パウルスの使節や、主の恩恵を受け入れた首長プブリウスのように[多くの人々が信仰へ導かれた]。
§58pulchre autem etiam Moyses, cum benediceret Beniamin tribum, dixit: dilectus a domino habitabit fidens, et deus obumbrabit super eum omnibus diebus, et inter umeros requiescet dilectus a domino.
またモーセも美しく、ベニヤミン部族を祝福するときに言った。 「主に愛された者は信頼して暮らす。 神は日々彼の上に陰を落とし、主に愛された者はその肩の間に休息する」と。
qui etiam uas electionis est factus;
彼(パウロ)はまた「選ばれた器」ともなった。
neque enim aliter nisi domini est miseratione et amore conuersus.
主の憐れみと愛によるのでなければ、彼が回心することはなかったからである。
unde et ipse nihil merito tribuens suo, sed totum deferens Christo ait: ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus uoeari apostolus, quoniam persecutus sum ecclesiam dei.
それゆえ、彼自身も自分の功績には何も帰せず、すべてをキリストに帰してこう言っている。 「私は使徒たちの中で最も小さい者であり、使徒と呼ばれるに値しない。 神の教会を迫害したからである。
gratia autem dei sum quod sum, et gratia eius egena in me non fuit.
しかし、神の恵みによって私は今の私であり、私に対するその恵みは無駄にはならなかった」と。
habitauit fidens in domo, quam ante uastabat, habitauit in tabernaculis Christi, qui ante sicut lupus errabat m siluis, et deus obumbrauit super eum, quando uisus est ei Christus.
彼は、以前は荒らし回っていた家に信頼して暮らし、以前は狼のように森を彷徨っていたが、キリストの幕屋に暮らした。 そしてキリストが彼に現れたとき、神は彼の上に陰を落としたのである。
qui licet apertis oculis nihil uideret, tamen Christum uidebat.
彼は、目を開けていたにもかかわらず何も見えなかったが、それでもキリストを見ていた。
et merito uidebat praesentem, quem etiam audiebat loquentem.
そして、自分に語りかけるのを耳にさえした、現前するキリストを見ていたのも当然であった。
non caecitatis est obumbratio ista, sed gratiae.
この陰は、盲目の陰ではなく、恩恵の陰である。
denique Mariae dicitur: spiritus sanctus superueniet in te et uirtus altissimi obumbrabit tibi.
実際、マリアにもこう言われている。 「聖霊があなたに降り、いと高き方の力があなたを覆うであろう」と。
§59et inter umeros requiescet, hoc est inter bonos actus et opera pretiosa.
「そして、肩の間に休息する」とは、すなわち良い行為と価値ある行いの間[に休息する]ということである。
nam et supra habes quod Isachar supposuit umerum suum ad laborandum et factus est uir agricola.
というのも、上の箇所で、イサカルが労働のためにその肩を差し出し、農夫となったのを目にするからである。
quem Paulus imitatus posuit fidei nouella plantaria ideoque quasi bonus agricola dixit: ego plantaui, Apollo rigauit.
パウロはこれを模倣して、信仰の若い苗木を植えた。 それゆえ、良き農夫のように彼は言いた。 「私は植え、アポロは水を注いだ」と。