Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.8.12.pr-50.8.12.6

都市管財人の諸義務と責任に関する皇帝勅答

8766 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パピリウス・ユストゥスによる、担保、売却責任、穀物購入官、債権管理といった都市の管財人の様々な義務や責任に関する皇帝の勅答集。

[IDEM eodem libro.
[同じ著者が同書において。
] §50.8.12.prImperatores Antoninus et Uerus rescripserunt operum exactionem sine cautione non oportere committi.
] アントニヌスとウェルスの両皇帝は、担保なしに工事の履行請求(業務)を委託すべきではないと回答した。
§50.8.12.1Item rescripserunt curatores, si neglegenter in distrahendis bonis se gesserint, in simplum teneri, si per fraudem, in duplum: nec ad heredes eorum poenam descendere.
彼らはまた、管財人が財産を売却するにあたって不注意に行動した場合には1倍の、詐欺(故意)によって行動した場合には2倍の責任を負うが、その罰は彼らの相続人には及ばないと回答した。
§50.8.12.2Item rescripserunt pecuniam ad annonam destinatam distractis rebus curatorem exigere debere.
彼らはまた、管財人は財産を売却した上で、食糧供給のために充てられた金を回収しなければならないと回答した。
§50.8.12.3Item rescripserunt sitonas indemnes esse oportere, qui non segniter officio suo functi sunt, secundum litteras Hadriani.
彼らはまた、ハドリアヌスの親書に従って、怠慢でなく自らの職務を果たした穀物購入官たちは損失を被らない(免責される)べきであると回答した。
§50.8.12.4Item rescripserunt a curatore kalendarii cautionem exigi non debere, cum a praeside ex inquisitione eligatur.
彼らはまた、金銭貸出帳(カレンダリウム)の管財人は総督によって調査の上で選ばれるのであるから、彼から担保を徴収すべきではないと回答した。
§50.8.12.5Item rescripserunt curatorem etiam nomine collegae teneri, si interuenire et prohibere eum potuit.
彼らはまた、管財人は、もし介入して同僚を阻止することができたのであれば、同僚の行為に対しても(自ら)責任を負うと回答した。
§50.8.12.6Item rescripserunt nominum, quae deteriora facta sunt tempore curatoris, periculum ad ipsum pertinere: quia uero antequam curator fieret, idonea non erant, aequum uideri periculum ad eum non pertinere.
彼らはまた、管財人の任期中に悪化した債権の危険は、管財人自身に帰属するが、彼が管財人になる前にすでに回収不能であったものについては、その危険は彼に帰属しないとみなすのが公平である、と回答した。

語釈・文法注

  1. 50.8.12.properum exactionem — operum は目的格的属格。exactio は「(税や工事の履行などの)徴収・取り立て・督促」を意味する。ここでは、公共工事の請負契約の履行や工事金の回収に関わる督促業務を指す。
  2. 50.8.12.1in distrahendis bonis — 前置詞 in + 動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)の奪格構造で、「財産(bonis)を売却することにおいて」という目的・時を示す。
  3. 50.8.12.3sitonas — ギリシア語 σιτώνης(穀物購入官)のラテン語化された名詞 sitona(第1変化名詞・男性)の対格複数形。都市の穀物供給のために穀物を買い入れる職務にある官吏を指す。
  4. 50.8.12.4kalendarii — kalendarium(もとは毎月1日の kalendae に金利の決済を行うことから)は「債権元帳、金銭貸出帳」を意味する属格形。a curatore kalendarii で「カレンダリウム(に記載された公的資金の貸付債権)を管理する管財人」を表す。
  5. 50.8.12.6nominum — nomen(名前)の複数属格。法律用語として「債務者の名」「債権」を指す。後ろの idonea non erant(十分な資産価値/回収可能性がなかった)という表現からも、回収すべき「貸付債権」の意味で使用されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.8.12.pr-50.8.12.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.8.12.pr-50.8.12.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。