Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.4.1.pr-50.4.1.4

財産に関する公務と身体に関する公務の分類

8698 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ヘルモゲニアヌスは、市民の義務(ムヌス)を財産に関するもの(運輸や十人役など)と身体に関するもの(都市の防衛、使節、後見、保佐など)に分類し、それぞれの特徴と具体例を列挙している。

[HERMOGENIANUS libro primo epitomarum.
[エルモゲニアヌス『要約集』第1巻より。
] §50.4.1.prMunerum ciuilium quaedam sunt patrimonii, alia personarum.
] 市民としての義務のうち、あるものは財産に関するものであり、他は身体に関するものである。
§50.4.1.1Patrimonii sunt munera rei uehicularis, item nauicularis: decemprimatus: ab istis enim periculo ipsorum exactiones sollemnium celebrantur.
財産に関する義務とは、運輸に関する義務、同様に船舶に関する義務、そして十人役(デケムプリマトゥス)である。 なぜなら、これらにおいては、彼ら自身の危険負担において、通常の税の取り立てが執行されるからである。
§50.4.1.2Personalia ciuilia sunt munera defensio ciuitatis, id est ut syndicus fiat: legatio ad census accipiendum uel patrimonium: scribatus: καμηλασία: annonae ac similium cura: praediorumque publicorum: frumenti comparandi: aquae ductus: equorum circensium spectacula: publicae uiae munitiones: arcae frumentariae: calefactiones thermarum: annonae diuisio et quaecumque aliae curae istis sunt similes.
身体に関する市民の義務とは、都市の防衛(すなわち、代表になること)、国勢調査の実施または共有財産のための使節、書記役、ラクダ輸送(カメーラシア)、食糧供給およびこれに類するものの管理、公有地の管理、穀物の調達、水道の管理、円形競技場での競走馬の催しの主催、公道の補修、穀物金庫の管理、公衆浴場の加熱、食糧の分配、およびこれらに類似するその他のあらゆる管理職務である。
ex his enim, quae rettulimus, cetera etiam per leges cuiusque ciuitatis ex consuetudine longa intellegi potuerunt.
なぜなら、私たちが挙げたこれらから、その他の義務もまた、各都市の法律に基づき、長年の慣習から理解されうるからである。
§50.4.1.3Illud tenendum est generaliter personale quidem munus esse, quod corporibus labore cum sollicitudine animi ac uigilantia sollemniter extitit, patrimonii uero, in quo sumptus maxime postulatur.
一般的に次の点を銘記すべきである。 すなわち、身体に関する義務とは、精神的な気遣いや油断のなさを伴った、身体の労働によって日常的に果たされるものであり、他方、財産に関する義務とは、主として出費が要求されるものである。
§50.4.1.4Aeque personale munus est tutela, cura adulti furiosiue, item prodigi, muti, etiam uentris, etiam ad exhibendum cibum potum tectum et similia.
同様に、後見(トゥテラ)、成人または狂気者の保佐(クーラ)、同じく浪費者や唖者の保佐、さらには胎児の保佐、さらには食物・飲料・住居およびこれらに類するものの提供のための保佐も、身体に関する義務である。
sed et in bonis, cuius officio usucapiones interpellantur ac, ne debitores liberentur, prouidetur: item ex Carboniano edicto bonorum possessione petita, si satis non detur, custodiendis bonis curator datus personali fungitur munere.
しかしまた、その職務によって時効取得(ウースカピオー)が阻まれ、また債務者たちが免責されないよう手配されるところの、財産に対して選任される保佐人、またカルボニアヌス告示に基づき遺産占有が請求された場合において、保証が提供されないときに、財産を保管するために選任される保佐人も、身体に関する義務を果たす。
his similes sunt bonis dati curatores, quae fuerunt eius, qui ab hostibus captus est et reuerti speratur: item custodiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam ciuili uel honorario iure successit, curatores constituti.
これらに類似するのは、敵に捕らえられ帰還が期待されている者の財産に対して選任される保佐人、また市民法または名誉法によって未だ誰も相続していない者が遺した財産を保管するために選任される保佐人である。

語釈・文法注

  1. 50.4.1.1ab istis — 前置詞句 ab istis(彼らによって)は、直前の decemprimatus(十人役)または前述の義務(munera)を負う人々を指す。直後の periculo ipsorum(彼ら自身の危険において)という反帰属代名詞の存在から、義務の対象たる制度自体ではなく、それらの役職に就いている「人(義務の履行者)」を実質的な主語として捉えていることを示す。
  2. 50.4.1.4sed et in bonis — sed et in bonis(しかしまた財産において)の箇所では、後続の custodiendis bonis curator datus personali fungitur munere(財産を保管するために選任される保佐人も身体に関する義務を果たす)という構造との並行性から、curator datus(選任される保佐人)のような名詞・分詞の省略、あるいは述部 personali fungitur munere(身体に関する義務を果たす)の先送りが生じている。関係節 cuius officio...(その職務によって……)の先行詞となるべき存在を補って読む必要がある。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.4.1.pr-50.4.1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.4.1.pr-50.4.1.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。