[LABEO libro quarto pithanon a Paulo epitomatorum.
[パウルスによって要約されたラベオの『説得的論点』第4巻より。
] §50.16.244.prSi qua poena est, multa est: si qua multa est, poena est.
] もし何らかの罰があるなら、それは罰金である。 もし何らかの罰金があるなら、それは罰である。
PAULUS: utrumque eorum falsum est.
パウルス:それらの両方とも誤りである。
namque harum rerum dissimilitudo ex hoc quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul atque enim uictus quis est eius maleficii, cuius poena est statuta, statim ea debetur.
なぜなら、これら二つのものの相違は次のことからも明らかだからである。 すなわち、罰については上訴がないということである。 というのも、ある者が、罰の定められている犯罪について有罪とされるやいなや、直ちにその罰が課されるからである。
at multae prouocatio est, nec ante debetur, quam aut non est prouocatum aut prouocator uictus est: nec aliter quam si is dixit, cui dicere licet.
これに対して、罰金については上訴があり、上訴がなされないか、あるいは上訴人が敗訴するまでは、それは課されない。 また、それを宣告することが許されている者が宣告したのでなければ[課されない]。
ex hoc quoque earum rerum dissimilitudo apparere poterit, quia poenae certae singulorum peccatorum sunt, multae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum lege est constitutum quantam dicat.
このことからもまた、それらの相違は明らかになり得る。 なぜなら、罰は個々の過ちに対して確定しているが、罰金はそれとは異なり、法律によっていくら宣告するかが定められている場合を除き、いくら宣告するかはその裁判官の権限であるからである。