Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §50.16.244.pr

刑罰と罰金の法的区別

9058 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ラベオによる罰(poena)と罰金(multa)を同義とする説に対し、パウルスが、上訴の可否、課されるタイミング、額の確定性の違いを挙げて反論している。

[LABEO libro quarto pithanon a Paulo epitomatorum.
[パウルスによって要約されたラベオの『説得的論点』第4巻より。
] §50.16.244.prSi qua poena est, multa est: si qua multa est, poena est.
] もし何らかの罰があるなら、それは罰金である。 もし何らかの罰金があるなら、それは罰である。
PAULUS: utrumque eorum falsum est.
パウルス:それらの両方とも誤りである。
namque harum rerum dissimilitudo ex hoc quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul atque enim uictus quis est eius maleficii, cuius poena est statuta, statim ea debetur.
なぜなら、これら二つのものの相違は次のことからも明らかだからである。 すなわち、罰については上訴がないということである。 というのも、ある者が、罰の定められている犯罪について有罪とされるやいなや、直ちにその罰が課されるからである。
at multae prouocatio est, nec ante debetur, quam aut non est prouocatum aut prouocator uictus est: nec aliter quam si is dixit, cui dicere licet.
これに対して、罰金については上訴があり、上訴がなされないか、あるいは上訴人が敗訴するまでは、それは課されない。 また、それを宣告することが許されている者が宣告したのでなければ[課されない]。
ex hoc quoque earum rerum dissimilitudo apparere poterit, quia poenae certae singulorum peccatorum sunt, multae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum lege est constitutum quantam dicat.
このことからもまた、それらの相違は明らかになり得る。 なぜなら、罰は個々の過ちに対して確定しているが、罰金はそれとは異なり、法律によっていくら宣告するかが定められている場合を除き、いくら宣告するかはその裁判官の権限であるからである。

語釈・文法注

  1. 50.16.244.prnec aliter quam si is dixit, cui dicere licet — ここでの "dixit" および "dicere" は、ローマ法における慣用表現 "multam dicere"(罰金を科す)を前提としており、"multam" が省略されている。また、文脈上 "nec ante debetur"(〜までは課されない)という主節の否定的な条件が "nec aliter quam si..."(〜の場合でなければ、同様に課されない)に引き継がれている。
  2. 50.16.244.prmultae contra, quia eius iudicis potestas est — "multae contra" の後ろには、前節の "poenae certae... sunt" に対比して、"non certae sunt"(確定していない)などの述語が省略されている。また、"eius iudicis" の "eius" は、その宣告を行う特定の裁判官を指示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §50.16.244.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:50.16.244.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。