Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §49.14.6.pr-49.14.6.1

承継債権に対する国庫の特権発生時期と皇帝の私財

8527 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

国庫が私人の権利を承継した場合における特権の発生時期について、債務者名簿に登録された時点とする見解を示し、皇帝や皇后の私財にも国庫と同様の特権が認められることを説明する。

[IDEM libro sexagensimo tertio ad edictum.
[同著者、告示注解第63巻。
] §49.14.6.prFiscus cum in priuati ius succedit, priuati iure pro anterioribus suae successionis temporibus utitur: ceterum posteaquam successit, habebit priuilegium suum.
] 国庫が私人の権利を承継する場合、自身の承継より前の期間については、私人の権利を用いる。 しかし、承継した後は、国庫自体の特権を有するであろう。
sed utrum statim atque coepit ad eum pertinere nomen, an uero posteaquam conuenit debitorem, an posteaquam relatum est inter nomina debitorum, quaeritur.
しかし、債権が国庫に属し始めた直後からか、それとも債務者を催告した(あるいは訴追した)後からか、あるいは債務者名簿に登録された後からか、が問題となる。
et quidem usuras exinde petit fiscales, etsi breuiores debeantur, ex quo conuenit certum debitorem et confitentem.
そして実際、仮により低い(利率の)利息が義務づけられていたとしても、確実で自認している債務者を催告した時点から、国庫の利息を請求する。
at in priuilegio uarie rescriptum est: puto tamen exinde priuilegio esse locum, ex quo inter nomina debitorum relatum nomen est.
しかし、特権(の効力発生)については様々な勅答がなされている。 それでも私は、債権が債務者名簿に登録された時から、特権が適用される余地があると考える。
§49.14.6.1Quodcumque priuilegii fisco competit, hoc idem et Caesaris ratio et Augustae habere solet.
国庫に認められるいかなる特権も、これと同一のものを、皇帝の私財および皇后(の私財)も通常は有する。

語釈・文法注

  1. §49.14.6.prnomen — 通常は「名前」を意味するが、商業・法的な文脈においては「債権」あるいは「帳簿上の債務」を意味する。
  2. §49.14.6.prconuenit — ここでは「提訴する」「催告する」という法的な意味で、対格の debitorem(債務者)を目的語に取っている。
  3. §49.14.6.prex quo — 時間の起点を示す副詞句で、先行する exinde を受けて「〜した時点から」を表す関係代名詞の用法。
  4. §49.14.6.1Caesaris ratio — 皇帝の私的な財産、あるいはその財産管理のための勘定(fiscusと区別される皇室財産)を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §49.14.6.pr-49.14.6.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:49.14.6.pr-49.14.6.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。