Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §48.9.1.pr

親族殺害の処罰対象と毒殺予備の罪

8257 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ポンペイウス親族殺害法に基づき、処罰対象となる親族殺害の範囲と、実際の殺害に至らなくとも毒を購入した段階で処罰される規定について論じている。

[MARCIANUS libro quarto decimo institutionum. ] §48.9.1.prLege Pompeia de parricidiis cauetur, ut, si quis patrem matrem, auum auiam, fratrem sororem patruelem matruelem, patruum auunculum amitam, consobrinum consobrinam, uxorem uirum generum socrum, uitricum, priuignum priuignam, patronum patronam occiderit cuiusue dolo malo id factum erit, ut poena ea teneatur quae est legis Corneliae de sicariis.
[マルキアヌス『法学提要』第14巻] ポンペイウス親族殺害法においては、もし誰かが、父、母、祖父、祖母、兄弟、姉妹、父方のいとこ、母方のいとこ、父方の叔父、母方の叔父、父方の叔母、いとこ、妻、夫、婿、姑、継父、継息子、継娘、パトローヌス、パトローナを殺害したか、あるいは誰かの悪意によってそれがなされたならば、コルネリウス暗殺者法に定められている罰に服するものと規定されている。
sed et mater, quae filium filiamue occiderit, eius legis poena adficitur, et auus, qui nepotem occiderit: et praeterea qui emit uenenum ut patri daret, quamuis non potuerit dare.
しかしまた、息子や娘を殺害した母親、および孫を殺害した祖父も、その法律の罰を科され、さらにまた、父親に与えるために毒を購入した者は、たとえそれを与えることができなかったとしても、同様である。

語釈・文法注

  1. §48.9.1.prut, si quis ... ut poena ea teneatur — 非人称受動態 cauetur(規定されている)に導かれる ut 節が、長い条件節を挟んで ut poena... として再び繰り返されている(重複 ut)。これはラテン語の長大な文構造において、文脈の明瞭さを保つためにしばしば生じる重複表現である。
  2. §48.9.1.prcuiusue dolo malo — cuiusue は、不定代名詞 quis の属格 cuius に、選択を示す接尾辞 -ue(または〜)が付いたもの。cuius dolo malo で「誰かの悪意(故意)によって」を意味し、先行する si quis(もし誰かが〜)に対応する並列の条件を示す。
  3. §48.9.1.pret praeterea qui emit — qui emit... の節は、直前の動詞 poena adficitur の主語となる関係代名詞節であり、主動詞が省略されている。「〜を購入した者もまた、[その法律の罰を科される]」と補って解釈する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §48.9.1.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:48.9.1.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。