[IDEM libro sexto de cognitionibus. ]
[同人、特別審理に関する第六巻より]死刑の段階はおよそ次の通りである。
§48.19.28.prCapitalium poenarum fere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam damnatio.
極刑は二叉の架刑具への処刑宣告とみなされる。
item uiui crematio: quod quamquam summi supplicii appellatione merito contineretur, tamen eo, quod postea id genus poenae adinuentum est, posterius primo uisum est.
同様に、生きたままの火刑もある。 これは極刑という名称に当然含まれるべきものであるが、この種の刑罰が後になって考案されたものであるため、最初のものより後に位置づけられるとみなされた。
item capitis amputatio.
同様に、斬首もある。
deinde proxima morti poena metalli coercitio.
次いで、死刑に最も近い刑罰として、鉱山労働への強制がある。
post deinde in insulam deportatio.
その次には、島への流刑がある。
§48.19.28.1Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, ueluti relegatio ad tempus, uel in perpetuum, uel in insulam, uel cum in opus quis publicum datur, uel cum fustium ictu subicitur.
その他の刑罰は名誉に関わるものであり、生命の危険に関わるものではない。 たとえば、期限付きあるいは無期限の、あるいは島への放逐、あるいは人が公的労働に処される場合、あるいは笞打ちに処される場合などである。
§48.19.28.2Non omnes fustibus caedi solent, sed hi dumtaxat qui liberi sunt et quidem tenuiores homines: honestiores uero fustibus non subiciuntur, idque principalibus rescriptis specialiter exprimitur.
すべての者が笞で打たれるわけではなく、自由人であり、しかも身分の低い者たちだけである。 これに対して、より高貴な者たちは笞打ちに処されず、このことは皇帝の勅答において特に明記されている。
§48.19.28.3Solent quidam, qui uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulentis se adclamationibus popularium accommodare.
俗に「若者連」と自称する一部の者たちが、いくつかの不穏な都市において、民衆の煽動的歓声に同調することがある。
qui si amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside admoniti, fustibus caesi dimittuntur aut etiam spectaculis eis interdicitur.
彼らがそれ以上の罪を犯しておらず、かつあらかじめ総督から警告を受けていなかった場合には、彼らは笞で打たれた上で釈放されるか、あるいは見世物への入場すら禁じられる。
quod si ita correcti in eisdem deprehendantur, exilio puniendi sunt, nonnumquam capite plectendi, scilicet cum saepius seditiose et turbulente se gesserint et aliquotiens adprehensi tractati clementius in eadem temeritate propositi perseuerauerint.
しかし、このように懲らしめられたにもかかわらず、再び同様の行為で捕らえられたならば、追放刑に処されるべきであり、時には死刑に処されるべきである。 すなわち、度重なり煽動的かつ不穏に行動し、何度か逮捕されて寛大に扱われたにもかかわらず、自らの意図の同じ無謀さに固執し続けた場合がこれに当たる。
§48.19.28.4Serui caesi solent dominis reddi.
奴隷は笞で打たれた後に、主人に返還されるのが常である。
§48.19.28.5Et ut generaliter dixerim, omnes, qui fustibus caedi prohibentur, eandem habere honoris reuerentiam debent, quam decuriones habent.
一般的に言えば、笞打ちを禁じられているすべての者は、市参事会員が有するのと同様の名誉に対する敬意を払われるべきである。
est enim inconstans dicere eum, quem principales constitutiones fustibus subici prohibuerunt, in metallum dari posse.
なぜなら、皇帝の諭旨が笞打ちに処すことを禁じた者を、鉱山労働に処し得ると言うことは、一貫性を欠くからである。
§48.19.28.6Diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit.
神聖なるハドリアヌスは次の文言で勅答した。
'In opus metalli ad tempus nemo damnari debet.
「期限付きの鉱山労働に処されるべき者は誰もいない。
sed qui ad tempus damnatus est, etiamsi faciet metallicum opus, non in metallum damnatus esse intellegi debet: huius enim libertas manet, quamdiu etiam hi, qui in perpetuum opus damnantur'.
しかし、期限付きで刑に処された者は、たとえ鉱山労働を行うとしても、鉱山労働刑に処されたと解釈されるべきではない。 なぜなら、彼の自由は残るからであり、これは無期限の労働刑に処される者たちの自由が残る限り同様である。
proinde et mulieres hoc modo damnatae liberos pariunt.
」したがって、このように処刑された女性たちも、自由な子供を産む。
§48.19.28.7Ad statuas confugere uel imagines principum in iniuriam alterius prohibitum est.
他者を害する目的で、皇帝の像や肖像に逃げ込むことは禁止されている。
cum enim leges omnibus hominibus aequaliter securitatem tribuant, merito uisum est in iniuriam potius alterius quam sui defensionis gratia ad statuas uel imagines principum confugere: nisi si quis ex uinculis uel custodia detentus a potentioribus ad huiusmodi praesidium confugerit: his enim uenia tribuenda est.
法はすべての人に平等に安全を付与しているのであるから、皇帝の像や肖像に逃げ込むことは、自己の防御のためというよりは、むしろ他者を害するためのものとみなされるのは当然である。 ただし、より有力な者たちによって拘束され、鎖や監禁から逃れてこの種の庇護を求めた場合は例外である。 彼らには寛恕が与えられるべきだからである。
ne autem ad statuas uel imagines quis confugiat, senatus censuit: eumque, qui imaginem Caesaris in inuidiam alterius praetulisset, in uincula publica coerceri diuus Pius rescripsit.
また、誰もが像や肖像に逃げ込むことのないよう、元老院は決議した。 そして、他者を陥れるためにカイサルの肖像を掲げた者は、公的な監獄に拘留されるべきである、と神聖なるピウスは勅答した。
§48.19.28.8Omnia admissa in patronum patroniue filium patrem propinquum maritum uxorem ceterasque necessitudines grauius uindicanda sunt quam in extraneos.
パトロヌス、パトロヌスの子、父、親族、夫、妻、その他の近親者に対して犯されたすべての罪は、部外者に対して犯された場合よりも、より重く処罰されるべきである。
§48.19.28.9Uenenarii capite puniendi sunt aut, si dignitatis respectum agi oportuerit, deportandi.
毒殺魔は死刑に処されるべきであり、あるいは、その身分への配慮がなされるべき場合には、流刑に処されるべきである。
§48.19.28.10Grassatores, qui praedae causa id faciunt, proximi latronibus habentur.
獲物の目的でそれを行う追剥は、強盗に最も近いとみなされる。
et si cum ferro adgredi et spoliare instituerunt, capite puniuntur, utique si saepius atque in itineribus hoc admiserunt: ceteri in metallum dantur uel in insulas relegantur.
そして、もし彼らが武器を持って襲撃し略奪することを常としたならば、とりわけ道路上で度重なりこの罪を犯した場合には、死刑に処される。 その他の者は、鉱山労働に処されるか、あるいは島に放逐される。
§48.19.28.11Igni cremantur plerumque serui, qui saluti dominorum suorum insidiauerint, nonnumquam etiam liberi plebeii et humiles personae.
自らの主人の生命を狙った奴隷は、たいてい火刑に処され、時には自由身分の平民や身分の低い者たちも同様に処される。
§48.19.28.12Incendiarii capite puniuntur, qui ob inimicitias uel praedae causa incenderint intra oppidum: et plerumque uiui exuruntur.
敵意のため、あるいは略奪のために、町の中で放火した放火魔は死刑に処され、たいてい生きたまま焼かれる。
qui uero casam aut uillam, aliquo lenius.
しかし、小屋や別荘に放火した者は、幾分か緩やかに処罰される。
nam fortuita incendia, si, cum uitari possent, per neglegentiam eorum, apud quos orta sunt, damno uicinis fuerunt, ciuiliter exercentur (ut qui iactura adfectus est, damni disceptet) uel modice uindicaretur.
なぜなら、偶発的な火災については、回避し得たにもかかわらず、それが発生した家の住人たちの過失によって近隣に損害を与えた場合、民事上の手続きが取られる(すなわち、損失を被った者が損害賠償を争う)か、あるいは穏やかに処罰されるからである。
§48.19.28.13In exulibus gradus poenarum constituti edicto diui Hadriani, ut qui ad tempus relegatus est, si redeat in insulam relegetur, qui relegatus in insulam excesserit, in insulam deportetur, qui deportatus euaserit, capite puniatur.
追放された者たちについては、神聖なるハドリアヌスの告示によって刑罰の段階が規定されている。 すなわち、期限付きで放逐された者が戻ってきた場合には島への放逐に処され、島へ放逐された者がそこを脱出した場合には島への流刑に処され、流刑に処された者が逃亡した場合には死刑に処される。
§48.19.28.14Ita et in custodiis gradum seruandum esse idem princeps rescripsit, id est ut, qui in tempus damnati erant, in perpetuum damnarentur, qui in perpetuum damnati erant, in metallum damnarentur, qui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur.
同様に、囚人についても、段階が遵守されるべきであると、同じ皇帝が勅答した。 すなわち、期限付きで宣告されていた者は無期限に宣告され、無期限に宣告されていた者は鉱山労働に宣告され、鉱山労働に宣告されていてさらに同じ罪を犯した者は、極刑に処されるべきである。
§48.19.28.15Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu deterreantur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis et adfinibus interemptorum eodem loco poena reddita, in quo latrones homicidia fecissent: nonnulli etiam ad bestias hos damnauerunt.
悪名高き強盗どもは、彼らが略奪を働いたその場所で、十字架に架けられるべきである、と多くの法学者が支持した。 それは、その光景によって他者が同様の悪行から遠ざけられ、また、強盗が殺人を犯したその同じ場所で刑罰が下されることが、殺害された者たちの親族や姻族にとって慰めとなるようにするためである。 一部の者は、彼らを猛獣刑に処した。
§48.19.28.16Maiores nostri in omni supplicio seuerius seruos quam liberos, famosos quam integrae famae homines punierunt.
我々の先祖は、あらゆる刑罰において、自由人よりも奴隷を、名誉を保っている者よりも悪名高い者を、より厳しく処罰した。