[PAULUS libro quinto decimo ad edictum praetoris.
[パウルス、『法務官告示註釈』第15巻において。
] §48.1.2.prPublicorum iudiciorum quaedam capitalia sunt, quaedam non capitalia.
] 生命・市民権にかかわる公訴裁判もあれば、生命・市民権にかかわらない公訴裁判もある。
capitalia sunt, ex quibus poena mors aut exilium est, hoc est aquae et ignis interdictio: per has enim poenas eximitur caput de ciuitate.
生命・市民権にかかわる裁判とは、それによる刑罰が死刑、あるいは流刑、すなわち水と火の禁止であるものである。 なぜなら、これらの刑罰によって、市民(カプート)が国家から除外されるからである。
nam cetera non exilia, sed relegationes proprie dicuntur: tunc enim ciuitas retinetur.
なぜなら、それ以外のものは流刑ではなく、本来は放逐と呼ばれるからであり、というのも、その場合には市民権が保持されるからである。
non capitalia sunt, ex quibus pecuniaria aut in corpus aliqua coercitio poena est.
生命・市民権にかかわらない裁判とは、それによる刑罰が金銭罰、あるいは身体に対する何らかの強制であるものである。