Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §46.8.3.pr-46.8.3.1

未成年者の原状回復と追認担保特約の効力

7834 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

未成年債権者の代理人が行う追認保証において、原状回復が認められた場合の取扱いと必要な特約文言、および無権代理人の保証後に本人が上訴した場合や未追認のまま金銭を回収した場合の約束の効力を論じる。

[IDEM libro duodecimo responsorum. ] §46.8.3.prCum minor uiginti quinque annis creditor pecuniam reciperare uellet, interpositus procurator debitori de rato habendo cauit: restitutione in integrum data neque indebiti condictionem neque stipulationem committi constabat.
[同上、『解答集』第12巻] 25歳未満の債権者が金銭を回収することを望んだ際、介入した代理人が債務者に対して追認がなされるべきことについて保証した。 このとき、原状回復が認められた場合には、非債務弁済返還請求も生じず、約束も発動しないということは明らかであった。
idemque eueniret, si falsi procuratoris actum minor annis ratum habuerit.
同じことが、もし未成年者が無権代理人の行為を追認した後に(原状回復を得た)場合にも生じるであろう。
et ideo ita cauendum erit praecedente mandato: 'si ille in integrum restitutus fuerit heresue eius aut is, ad quem ea res, qua de agitur, pertinebit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari'.
したがって、事前の委任がある場合には、次のように保証されるべきである。 「もし彼(未成年者)またはその相続人、あるいは論点となっている事柄が帰属することになる者が原状回復を認められた場合、その事柄の価値に等しい額の金銭が支払われるべきこと」。
mandato uero non interueniente uulgaribus uerbis de rato habendo haec quoque prudentius inter consentientes adstruentur: alioquin si non conueniat nec creditor minus consentiat, actionem dari oportebit.
しかし、委任が介在しない場合には、追認に関する通常の文言に、これらのこともまた、合意する当事者間でより慎重に付け加えられるであろう。 さもなければ、もし合意が成り立たず、かつ債権者も合意しないならば、訴権が与えられるべきである。
§46.8.3.1Falsus procurator de rato habendo cauit atque ita dominus a sententia iudicis procuratore uicto prouocauit: stipulationis defecisse condicionem apparuit, cum ad auxilium commune superatus confugisset.
無権代理人が追認がなされるべきことについて保証し、そして本人が、代理人が敗訴した裁判官の判決に対して上訴した。 このとき、敗訴した者が共通の救済策に逃れたのであるから、約束の条件は成就しなかったことが明らかとなった。
quod si dominus, qui ratum non habuit, pecuniam exegerit, stipulatio de rato committetur in eam pecuniam, quam dominus accepit, quamuis nihil procurator acceperit.
しかし、もし追認しなかった本人が金銭を取り立てた場合、たとえ代理人が何も受け取っていなかったとしても、本人が受け取ったその金銭について、追認に関する約束が発動する。

語釈・文法注

  1. 46.8.3.prrestitutione in integrum data neque indebiti condictionem neque stipulationem committi constabat — 非人称動詞 constabat(明らかであった)の主語として、対格不定詞句 neque... neque... committi(非債務弁済返還請求も約束も発動しないこと)が続いている。restitutione in integrum data は独立絶対奪格。
  2. 46.8.3.pridemque eueniret — eueniret は接続法未完了過去で、条件節 si... ratum habuerit(接続法完了)に対する帰結節であり、過去(または現在)における仮定的な状況の帰結を示す。
  3. 46.8.3.prquanti ea res erit, tantam pecuniam dari — dari は対格不定詞であり、主節の無人称表現 cauendum erit(保証されるべきである)の内容を規定する。quanti は価値の属格で、tantam(それほど多くの)と相関関係にある。
  4. 46.8.3.1stipulationis defecisse condicionem apparuit — apparuit(明らかとなった)の主語として、対格不定詞句 stipulationis... condicionem defecisse(約束の条件が成就しなかったこと)が置かれている。stipulationis は condicionem にかかる属格。
  5. 46.8.3.1cum ad auxilium commune superatus confugisset — cum は理由を表す接続詞。superatus は完了受動分詞の実名詞的用法で「敗訴した者」を意味し、主語として機能している。auxilium commune(共通の救済策)はここでは上訴を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §46.8.3.pr-46.8.3.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.8.3.pr-46.8.3.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。