Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §46.6.4.pr-46.6.4.8

財産保全担保の法的性質と履行期

7802 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアーヌスは、被後見人のための財産保全に関する問答契約(担保)の法的性質、および履行期の到来時期について論じ、後見人と保佐人、また代理の管理人の間での扱いの違いを説明している。

[IDEM libro septuagensimo nono ad edictum. ] §46.6.4.prnon quasi ipso iure pupillo adquirat (neque enim adquirit), sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur.
[同上、告示註釈第79巻] (担保の提供は、)法律上当然に被後見人に取得されるからではなく(なぜなら実際には取得されないから)、そうではなく、問答契約に基づく方式代用訴訟が被後見人に与えられるためのものである。
§46.6.4.1Cauetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem.
ところで、この問答契約によって、保証人付き担保を通じて被後見人に対して担保が提供される。
§46.6.4.2Illud sciendum est hac stipulatione teneri tam eum, qui tutor est, quam eum, qui pro tutore negotia gessit uel gerat, et fideiussores eorum.
次のことを知っておくべきである。 すなわち、後見人である者も、後見人に代わって事務を管理したかもしくは管理している者も、そして彼らの保証人も同様に、この問答契約によって拘束されるということである。
§46.6.4.3Sed enim qui non gessit, omnino non tenebitur: nam nec actio tutelae eum qui non gessit tenet, sed utili actione conueniendus est, quia suo periculo cessauit: et tamen ex stipulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur.
しかしながら、事務を管理しなかった者は、全く拘束されないであろう。 なぜなら、後見訴訟も事務を管理しなかった者を拘束しないのであり、むしろ彼は、自己の危険において怠慢であったという理由で、方式代用訴訟によって訴えられるべきだからである。 それにもかかわらず、問答契約に基づく訴訟によっては、彼自身もその保証人も拘束されないであろう。
compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri.
したがって、彼は、この問答契約によっても拘束されうるようになるという目的のために、管理を行うよう強制されるべきである。
H §46.6.4.4anc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere cedere.
この問答契約は、後見が終了して初めて履行期に至り、その時点から保証人に対して期限が到来し始めると解されている。
in curatore aliud est: sed et in eo, qui pro tutore negotia gessit, aliud dicendum est.
保佐人の場合には異なり、また後見人に代わって事務を管理した者についても、異なることが言われるべきである。
itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si uero pro tutore negotia gessit, conueniens est dicere, statim atque quaeque res salua non esse coepisset, committi stipulationem.
したがって、これらの問答契約は、ある者が後見人であった場合には、後見が終了して初めて履行期に至るであろう。 しかし、もし他方で彼が後見人に代わって事務を管理したのであるなら、それぞれの財産が安全でなくなり始めるやいなや、問答契約が履行期に至ると言うのが適切である。
§46.6.4.5Si tutor ab hostibus captus sit, an committatur stipulatio, uideamus.
もし後見人が敵に捕らえられた場合、問答契約が履行期に至るかどうか、検討してみよう。
mouet, quia finita tutela est, licet reciperari speretur: et puto posse agi.
後見が終了しているからという理由で(たとえ彼が連れ戻されることが期待されるとしても)疑念が生じるが、私は訴訟を提起しうると考える。
§46.6.4.6Generaliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis ne ex stipulatu rem saluam fore agi posse dicendum est.
一般的に次のことを知っておくべきである。 後見訴訟を提起できないと我々が述べたのと同じ事由からは、被後見人の財産保全に関する問答契約に基づく訴訟も提起できないと言うべきであるということである。
§46.6.4.7Si quis curator datus non gesserit curam, consequens erit dicere stipulationem non committi: sed eadem hic erunt dicenda, quae in tutore diximus, illo secus, quod haec stipulatio statim, atque quid saluum esse desinit, committitur et fideiussoribus dies cedit: sed in se reuoluitur.
もし誰かが保佐人に指定されたが、その保佐を管理しなかった場合、問答契約は履行期に至らないと言うのが論理的帰結である。 しかし、この場合にも、我々が後見人について述べたのと同じことが言われるべきである。 次の点においては異なる。 すなわち、この問答契約は、何かが安全であることをやめるやいなや、直ちに履行期に至り、保証人に対して期限が到来するが、それは彼自身へと差し戻されるという点である。
§46.6.4.8Pertinet autem haec stipulatio ad omnes curatores siue puberibus siue impuberibus datos propter aetatis infirmitatem, siue prodigis uel furiosis uel quibusdam aliis (ut fieri adsolet) dati sint.
ところで、この問答契約は、年齢の脆弱さを理由として思春期に達した者または達しない者に与えられた保佐人であれ、浪費者、狂者、あるいは(通常行われるように)他の特定の者に与えられた保佐人であれ、すべての保佐人に適用される。

語釈・文法注

  1. §46.6.4.prnon quasi ipso iure pupillo adquirat — 直前の断片で述べられた「本人以外への担保の提供」を受け、それが法理上当然に(ipso iure)直接的な権利取得を意味するからではなく(quasi + 接続法)、代わりに「方式代用訴訟(utilis actio)」を被後見人に与えるためのものであることを示す構造である。主節(担保が提供される理由など)が前章からの継続として省略されている。
  2. §46.6.4.4diem exinde incipere cedere — 「dies cedit」はローマ法における専門用語で、権利が確定的に発生し、履行期限が到来し始めることを意味する。後見が終了した時点から、保証人に対する請求権の消滅時効や履行の期限(dies)が進行し始めることを示す。
  3. §46.6.4.7sed in se reuoluitur — 「reuoluitur」(回帰する)の主語は haec stipulatio または dies である。保佐人が後から管理を始めた場合や、責任の最終的な帰属先が、保証人への請求を経つつも最終的に保佐人本人自身へと差し戻される(遡求される)ことを指している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §46.6.4.pr-46.6.4.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:46.6.4.pr-46.6.4.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。