[IDEM libro quinto decimo responsorum.
[同人、解答録第15巻。
] §46.3.101.prPaulus respondit non ideo eos, qui uirilem portionem ex causa fideicommissi inferre debuerant, liberatos uideri, quoniam quidam ex collegis per errorem plus debito intulerunt.
] パウルスは、同僚たちのうちのある者たちが誤って義務以上に多くを支払ったからといって、それによって、遺託に基づき頭割りの取り分を支払う義務のあった者たちが免責されたとみなされるわけではない、と回答した。
§46.3.101.1Paulus respondit aliam causam esse debitoris soluentis, aliam creditoris pignus distrahentis: nam cum debitor soluit pecuniam, in potestate eius esse commemorare, in quam causam solueret: cum autem creditor pignus distraheret, licere ei pretium in acceptum referre etiam in eam quantitatem, quae natura tantum debebatur, et ideo deducto eo debitum peti posse.
パウルスは、支払う債務者の状況と、質物を処分する債権者の状況とは異なると回答した。 すなわち、債務者が金銭を支払うときには、どの名目に対して支払うかを指定することは彼の権能内にあるが、他方、債権者が質物を処分するときには、その代金を、自然債務としてのみ負われていた額に対しても受領したものとして算入することが彼に許され、したがって、それが控除された上で債務が請求され得るからである。