[GAIUS libro tertio de uerborum obligationibus. ] §46.2.34.prDubitari non debet, quin filius seruusue, cui administratio peculii permissa est, nouandi quoque peculiaria debita ius habeat, utique si ipsi stipulentur, maxime si etiam meliorem suam condicionem eo modo faciunt.
[ガイウス『口頭による債務について』第3巻] 特有財産(ペクリウム)の管理が許されている家子または奴隷が、特有財産に属する債務をも更改(更新)する権利を有することは、とりわけ彼ら自身が約定する場合、また特にその方法によって彼ら自身の状況をより良くする場合には、疑われるべきではない。
nam si alium iubeant stipulari, interest, utrum donandi animo alium iubeant stipulari an ut ipsi filio seruoue negotium gerat: quo nomine etiam mandati actio peculio adquiritur.
なぜなら、もし彼らが他人に約定することを命じるならば、贈与の意図で他人に約定することを命じるのか、それとも、その他人がその家子または奴隷自身のために事務を処理するためであるのかによって、区別(実益)があるからである。 この後者の名目においては、委任訴訟も特有財産に取得される。
§46.2.34.1Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem nouandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso uel prodigo expediat.
狂気者または浪費者の宗族員たる財産管理人が、もしこれが狂気者または浪費者にとって有益であるならば、更改する権利を有することは、些かも疑われるべきではない。
§46.2.34.2In summa admonendi sumus nihil uetare una stipulatione plures obligationes nouari, ueluti si ita stipulemur: 'quod Titium et Seium mihi dare oportet, id dari spondes?' licet enim ex diuersis causis singuli fuerant obligati, utrique tamen nouationis iure liberantur, cum utriusque obligatio in huius personam, a quo nunc stipulemur, confluat.
要するに、一つの約定によって複数の債務が更改されることを妨げるものは何もないということに、私たちは留意すべきである。 たとえば、私たちが次のように約定する場合である。 "ティティウスとセイウスが私に与えるべきものを、与えることを約束するか。 "というのも、たとえ彼ら各自が異なる原因から債務を負っていたとしても、両者の債務が、私たちが今約定の相手方としているこの者の人格に合流する以上、彼ら双方は更改の法によって解放されるからである。