[ULPIANUS libro quadragensimo septimo ad Sabinum. ]
[ウルピアヌス、サビヌス註釈書第四十七巻]\n\nギリシア語による保証人は、以下のように引き受けられる。
§46.1.8.prGraece fideiussor, et ita accipitur: τῇ ἐμῇ πίστει κελεύω λέγω θέλω siue βούλομαι: sed et si φημί dixerit, pro eo erit atque si dixerit λέγω.
すなわち「τῇ ἐμῇ πίστει κελεύω λέγω θέλω」(私の信用において命じる、言う、望む)、または「βούλομαι」(希求する)である。 しかし、もし「φημί」(表明する)と言ったとしても、それは「λέγω」(言う)と言ったのと同様となる。
§46.1.8.1Praeterea sciendum est fideiussorem adhiberi omni obligationi posse, siue re siue uerbis siue consensu.
\n\nさらに、物、言葉、合意のいずれによるものであっても、すべての債務に対して保証人を付すことができることを知るべきである。
§46.1.8.2Pro eo etiam, qui iure honorario obligatus est, posse fideiussorem accipi sciendum est.
\n\n名誉法によって債務を負う者のためにも、保証人を引き受け得ることを知るべきである。
§46.1.8.3Et post litem contestatam fideiussor accipi potest, quia et ciuilis et naturalis subest obligatio: et hoc et Iulianus admittit eoque iure utimur.
\n\n訴訟繋属の後であっても、保証人は引き受けられ得る。 なぜなら、市民法上の債務も自然法上の債務もそこに存在しているからである。 このことはユリアヌスも認めており、我々はその法を用いている。
an ergo condemnato reo exceptione uti possit, quaeritur: nam ipso iure non liberatur.
それでは、主債務者が有罪判決を受けたとき、保証人が抗弁権を行使できるかどうかが問われる。 なぜなら、当然には免責されないからである。
et si quidem iudicati actionis acceptus non est, sed tantum litis exercitationis, rectissime dicetur uti eum exceptione posse: si uero acceptus fuerit etiam totius causae, cessabit exceptio.
そして、もし彼が判決の訴えのためではなく、単に訴訟の追行のためにのみ引き受けられたのであれば、彼が抗弁権を行使できると言うことは極めて正しい。 しかし、もし彼が事件全体についても引き受けられていたならば、抗弁権は認められない。
§46.1.8.4A tutore, qui testamento datus est, si fuerit fideiussor datus, tenetur.
\n\n遺言によって指定された後見人から、もし保証人が提供されたならば、その保証人は義務を負う。
§46.1.8.5Sed et si ex delicto oriatur actio, magis putamus teneri fideiussorem.
\n\nしかし、不法行為から訴えが生じる場合であっても、保証人は義務を負うと考えるべきである。
§46.1.8.6Et generaliter omnium obligationum fideiussorem accipi posse nemini dubium est.
\n\nそして一般的に、すべての債務について保証人を引き受け得ることは、誰にとっても疑いがない。
§46.1.8.7Illud commune est in uniuersis, qui pro aliis obligantur, quod, si fuerint in duriorem causam adhibiti, placuit eos omnino non obligari: in leuiorem plane causam accipi possunt, propter quod in minorem summam recte fideiussor accipietur.
\n\n他人のために債務を負うすべての者に共通する点として、もし彼らがより厳しい条件で引き受けられたならば、彼らは全く債務を負わない、ということが認められている。 明らかにより軽い条件であれば引き受けられ得るのであり、そのため、より少ない金額に対しては、保証人は正当に引き受けられる。
item accepto reo pure ipse ex die uel sub condicione accipi potest: enimuero si reus sub condicione sit acceptus, fideiussor pure, non obligabitur.
同様に、主債務者が無条件で引き受けられた場合、彼自身は期限付きで、あるいは条件付きで引き受けられ得る。 しかしながら、もし主債務者が条件付きで引き受けられ、保証人が無条件で引き受けられた場合には、保証人は義務を負わない。
§46.1.8.8Si qui Stichum stipulatus fuerit, fideiussorem ita acceperit: 'Stichum aut decem fide tua iubes?', non obligari fideiussorem Iulianus ait, quia durior eius fit condicio, utpote cum futurum sit, ut mortuo Sticho teneatur.
\n\nもしある人がスティクスを約束させ、保証人をこのように引き受けた場合、すなわち「スティクスか、あるいは十を、汝の信用において約束するか」と問うた場合、保証人は義務を負わないとユリアヌスは言う。 なぜなら彼の条件はより厳しくなるからであり、というのは、スティクスが死んだ場合にも彼が義務を負うことになるからである。
Marcellus autem notat non ideo tantum non obligari, quia in duriorem condicionem acceptus est, sed quia et in aliam potius obligationem acceptus est: denique pro eo, qui decem promiserit, non poterit fideiussor ita accipi, ut decem aut Stichum promittat, quamuis eo casu non fit eius durior condicio.
しかしマルケルスは、義務を負わないのはただその条件がより厳しくなったからだけではなく、むしろ別の債務に対して引き受けられたからでもある、と指摘する。 実際、十を約束した者のために、十またはスティクスを約束するような形で保証人を引き受けることはできない。 たとえその場合、彼の条件がより厳しくはならないとしてもである。
§46.1.8.9Idem Iulianus ait: si is, qui hominem aut decem dari stipulatus fuerat, fideiussorem ita acceperit: 'hominem aut decem, utrum ego uelim?', non obligauit eum, quia durior eius condicio facta est.
\n\n同じユリアヌスはこう言う。 もし、奴隷か十の引き渡しを約束させた者が、保証人をこのように引き受けた場合、すなわち「奴隷か十か、私が望む方を」と問うた場合、彼はその者を拘束しない。 なぜなら、その条件がより厳しくされたからである。
§46.1.8.10Contra autem si is, qui hominem aut decem, utrum ipse stipulator uolet, stipulatus est, recte fideiussorem ita accipiet: 'decem aut hominem, utrum tu uoles?' fit enim, inquit, hoc modo fideiussoris condicio melior.
\n\nこれに対して、もし奴隷か十か、約束を求めた者自身が望む方を約束させた者が、保証人をこのように引き受けるなら、それは適法である。 すなわち「十か奴隷か、汝が望む方を」と問う場合である。 なぜなら、彼が言うには、この方法によって保証人の条件はより良くなるからである。
§46.1.8.11Sed et si reum sic interrogauero 'Stichum et Pamphilum?', fideiussorem 'Stichum aut Pamphilum?', recte interrogem, quia leuior fideiussoris condicio est.
\n\nしかし、もし私が主債務者に「スティクスとパンピルスを」と問い、保証人には「スティクスか、あるいはパンピルスを」と問うた場合でも、私は適法に問うたことになる。 なぜなら、保証人の条件の方がより軽いからである。
§46.1.8.12Pro fideiussore fideiussorem accipi nequaquam dubium est.
\n\n保証人のために保証人を引き受け得ることは、決して疑わしくない。