[IDEM libro uicensimo septimo quaestionum.
[同じ著者の『質問集』第27巻より。
] §46.1.49.prSi testamento liberatum debitorem heres omittat, fideiussorem autem eius conueniat, proderit exceptio doli fideiussori propter improbitatem heredis, quae prodesse reo debuerat, si conueniretur.
]もし相続人が、遺言によって解放された債務者を見逃し、しかしその保証人を提訴するなら、相続人の不当性のゆえに、悪意の抗弁が保証人に役立つであろう。 この抗弁は、主債務者が提訴されていたとしたら、彼に役立つはずであったものである。
§46.1.49.1Ex duobus fideiussoris heredibus si per errorem alter solidum exsoluat, quidam putant habere eum condictionem et ideo manere obligatum coheredem: cessante quoque condictione durare obligationem coheredis probant propterea, quod creditor, qui, dum se putat obligatum, partem ei, qui totum dedit, exsoluerit, nullam habebit condictionem.
保証人の二人の相続人のうち、一方が誤って全額を支払った場合、ある人々は、その相続人は不当利得返還請求権を有し、したがって共同相続人は依然として義務を負い続けると考える。 また、たとえ不当利得返還請求権が生じないとしても、共同相続人の義務が存続することを、彼らは次の理由によって証明している。 すなわち、債権者が、自分に返還義務があると信じ込んでいる間に、全額を支払った者に対して過払いとなった一部を払い戻してしまった場合、債権者は何ら不当利得返還請求権を持たないからである。
quod si duo fideiussores accepti fuerint uerbi gratia in uiginti et alter ex duobus heredibus alterius fideiussoris totum creditori exsoluerit, habebit quidem decem, quae ipso iure non debuit, condictionem: an autem et alia quinque milia repetere possit, si fideiussor alter soluendo est, uidendum est: ab initio enim heres fideiussoris siue heredes ut ipse fideiussor audiendi sunt, ut scilicet pro parte singuli fideiussores qui sunt conueniantur.
しかし、たとえば二人の保証人が20の額で引き受けられ、一方の保証人の二人の相続人の一方が全額を債権者に支払った場合、彼は、法律上当然には債務を負っていなかった10については、不当利得返還請求権を持つであろう。 しかし、もう一方の保証人に資力がある場合、さらに別の5についても返還を求め得るか否かは、検討を要する。 というのも、当初から、保証人の相続人または相続人たちは、保証人自身と同様に扱われるべきだからである。 すなわち、保証人である各人が、それぞれの分担に応じて提訴されるように。
seuerior et utilior est in utroque casu illa sententia solutionem non indebitae quantitatis non debere reuocari, quod etiam epistula diui Pii significatur in persona fideiussoris, qui totum exsoluerat.
いずれのケースにおいても、債務として存在しないわけではない数量の支払いは取り消されるべきではないという説の方が、より厳格であり、かつより有用である。 これは、全額を支払った保証人に関し、神君ピウスの信書においても示されていることである。
§46.1.49.2Quaesitum est, an fideiussor, qui 'Capuae pecuniam se daturum' Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim conueniri possit.
ローマにおいて「カプアで金を支払う」と約束した保証人は、もし約束した主債務者がカプアにいるならば、直ちに提訴されうるか、という問いがなされた。
dixi non magis fideiussorem confestim teneri, quam si ipse Capuae spopondisset, cum reus adhuc Capuam peruenire non potuisset: nec ad rem pertinere, quod hoc latere nemo dubitet nondum fideiussorem teneri, quia nec ipse reus promittendi teneretur.
私は、主債務者がまだカプアに到着し得ない段階では、保証人が直ちに義務を負うことは、彼自身がカプアで約束した場合より大きくはないと言った。 そして、この観点においては、主債務者自身もまだ義務を負っていないのだから保証人もまだ義務を負っていないということに誰も疑いを抱かないということは、問題に関係がない。
nam e contrario quoque si quis responderit, quoniam debitor Capuae sit, fideiussorem confestim teneri non habita ratione taciti proprii temporis, euenturum, ut eo casu fideiussor conueniatur, quo debitor ipse, si Romae fuisset, non conueniretur.
なぜなら、これとは逆に、もし誰かが「債務者がカプアにいるのだから、保証人自身の黙示の時間を考慮することなく、保証人は直ちに義務を負う」と答えるならば、主債務者自身が、もしローマにいたとしたら提訴されなかったであろう状況において、保証人が提訴されるという結果が生じてしまうからである。
itaque nobis placet fideiussoriam obligationem condicionem taciti temporis ex utriusque persona reciperare tam rei promittendi quam ipsius fideiussoris, quoniam aliud respondentibus contra iuris formam in duriorem condicionem acceptus intellegetur.
したがって、我々は、保証義務は、約束した主債務者と保証人自身の両方の観点から、黙示の時間という条件を取り入れるべきであると考える。 なぜなら、これと異なる回答をする人々によれば、保証人は法の原則に反して、より厳しい条件で引き受けられたと解されることになるからである。