[ULPIANUS libro quadragesimo octauo ad Sabinum. ] §45.3.7.prProinde et si quattuor forte dominos habuerit et duorum iussu stipulatus sit, his solis adquiret qui iusserunt, magisque est, ut non aequaliter, sed pro portione dominica totum eis adquiratur.
[ウルピアーヌス、サビヌス註釈書第48巻] したがって、仮に奴隷がたとえば4人の主人を持っており、そのうちの2人の命令によって約束を得たならば、命令したこれらの者だけに取得させるのであり、全体が彼らに均等にではなく、主人の持分に応じて取得される、とする方がより妥当である。
idem puto et si nominatim eis stipulatus esse proponatur: nam et si omnium iussu stipulatus sit uel omnibus nominatim, non dubitaremus omnibus pro dominicis eum portionibus, non pro uirilibus adquirere.
仮に彼らの名を指して約束を得たと想定される場合にも、私は同じであると考える。 なぜなら、仮にすべての者の命令によって、あるいはすべての者の名を指して約束を得たとしても、彼がすべての者に、頭割りではなく、主人の持分に応じて取得させることを、我々は疑わないからである。
§45.3.7.1Si seruus communis ab uno ex sociis stipulatus sit, si quidem nominatim alteri socio, ei soli debetur: sin autem sine ulla adiectione pure stipulatus sit, reliquas partes is seruus ceteris sociis praeter eam partem, ex qua promissor dominus esset, adquiret.
共有の奴隷が共有者の一人から約束を得た場合、もし一方の共有者の名を指して特定していたならば、その者だけに債務が負われる。 しかし、もし何らの付加もなく単純に約束を得たならば、その奴隷は、約束者たる共有者が主人であるその持分を除いた残りの部分を、他の共有者たちに取得させる。
sed si iussu unius socii stipulatus est, idem iuris est, quod esset, si eidem illi socio nominatim dari stipulatus esset.
しかし、もし一人の共有者の命令によって約束を得たのであれば、その同じ共有者に与えられるべきことを名を指して約束を得た場合と同じ法理が適用される。
interdum etiamsi neque iussu neque nominatim alteri ex dominis stipularetur, ei tamen soli adquirere eum Iuliano placuit: ut puta si quid forte stipuletur, quod utrique adquiri non potest.
ときには、主人たちのうちの一方の命令によることも名を指すこともなく約束を得たとしても、それでも彼がその者だけに取得させるとするのがユリアヌスの見解であった。 たとえば、仮に両者に取得させることが不可能な何かを約束させたような場合である。
ueluti seruitutem ad fundum Cornelianum stipulatus est, qui fundus Sempronii erat alterius ex dominis: ei soli adquirit.
たとえば、地役権をコルネリウス地所のために約束させたが、その地所は主人たちのうちの他方であるセンプロニウスの所有であった場合、彼だけに取得させるのである。