[IDEM libro octauo epistularum. ]
[同著者、『書簡集』第8巻] 私は、以下のような問答契約が道徳に反するとあなたが考えるか否かを尋ねる。
§45.1.107.prUtrum turpem talem stipulationem putes an non, quaero. pater naturalis filium, quem Titius habebat in adoptionem, heredem instituit, si patria potestate liberatus esset: pater eum adoptiuus non alias emancipare uoluit, quam si ei dedisset, a quo stipularetur certam summam, si eum manumisisset: post emancipationem adiit heres filius: petit nunc pecuniam pater ex stipulatione supra relata.
実父が、ティティウスが養子として有していた息子を、「もし彼が家父権から解放されたならば」という条件で相続人に指定した。 養父は、自分に対して「もし自分がその息子を釈放したならば」一定の金額を支払うことを約束する者を(実父側が)提供するのでなければ、彼を解放しようとはしなかった。 解放の後、相続人である息子が相続を承認した。 今や[養父である]父は、上記の問答契約に基づいて金銭を請求している。
respondit: non puto turpem esse causam stipulationis, utpote cum aliter filium emancipaturus non fuerit: nec potest uideri iniusta causa stipulationis, si aliquid adoptiuus pater habere uoluerit, propter quod a filio post emancipationem magis curaretur.
答えた。 私は問答契約の原因が道徳に反するものだとは思わない。 なぜなら、そうでなければ彼は息子を解放しなかったであろうからである。 また、養父が、解放の後に息子からよりいっそう配慮されるための何らかの手段を持ちたいと望んだとしても、それが問答契約の原因として不当であるとみなされることはない。