Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §44.1.3.pr

消滅的抗弁と遅延的抗弁の区分および具体例

7192 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ガイウスは抗弁を永久的・消滅的抗弁と一時的・遅延的抗弁の二種に大別し、それぞれの定義と具体例(悪意、既判力、合意、代理人に関する抗弁など)を提示する。

[GAIUS libro primo ad edictum prouinciale. ] §44.1.3.prExceptiones aut perpetuae et peremptoriae sunt aut temporales et dilatoriae.
[地方告示注解第一巻におけるガイウス] 抗弁は、永久的かつ消滅的であるか、あるいは一時的かつ遅延的である。
perpetuae atque peremptoriae sunt, quae semper locum habent nec euitari possunt, qualis est doli mali et rei iudicatae et si quid contra legem senatusue consultum factum esse dicetur, item pacti conuenti perpetui, id est ne omnino pecunia petatur.
永久的かつ消滅的な抗弁とは、常に適用され、回避され得ないものであり、例えば悪意の抗弁や既判力の抗弁、また、法律や元老院決議に反して何かがなされたと主張される場合の抗弁、同様に、永久的合意の抗弁、すなわち金銭が一切請求されないという合意がこれにあたる。
temporales atque dilatoriae sunt, quae non semper locum habent, sed euitari possunt, qualis est pacti conuenti temporalis, id est ne forte intra quinquennium ageretur: procuratoriae quoque exceptiones dilatoriae sunt, quae euitari possunt.
一時的かつ遅延的な抗弁とは、常に適用されるわけではなく、回避され得るものであり、例えば一時的合意の抗弁、すなわち例えば五年以内には訴訟が提起されないという合意がこれにあたる。 代理人に関する抗弁もまた遅延的であり、これらは回避され得るものである。

語釈・文法注

  1. §44.1.3.prqualis est doli mali — qualis est の後ろには、属格名詞句(doli mali, rei iudicatae, pacti conuenti perpetui)と条件節(si quid... dicetur)が並列されている。これらの属格は、省略されている単数主格名詞 exceptio を修飾しており、「〜の抗弁」という意味をなす。
  2. §44.1.3.prne forte intra quinquennium ageretur — 接続法未完了過去 ageretur は、非人称受動(「訴訟が提起される」)として用いられており、合意(pactum conuentum)の内容を示す ne 節の中で、時制の一致(あるいは過去に成立した合意の時点への準拠)により未完了過去となっている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §44.1.3.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:44.1.3.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。