Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §44.1.2.pr-44.1.2.4

抗弁の定義と訴答の連鎖および抗弁の分類

7191 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

抗弁(exceptio)の定義と、それに続く再抗弁(replicatio)や再々抗弁(triplicatio)の訴訟法上の仕組み、および遅延的抗弁と却下的抗弁の区分について説明している。

[IDEM libro septuagensimo quarto ad edictum. ] §44.1.2.prExceptio dicta est quasi quaedam exclusio, quae opponi actioni cuiusque rei solet ad excludendum id, quod in intentionem condemnationemue deductum est.
[同著者『告示注解』第七十四巻] 抗弁は、いわば一種の排除と言われるものであり、請求趣旨または判決授権に持ち込まれた事柄を排除するために、いかなる事柄の訴えに対しても対抗されるのが常である。
§44.1.2.1Replicationes nihil aliud sunt quam exceptiones, et a parte actoris ueniunt: quae quidem ideo necessariae sunt, ut exceptiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet.
再抗弁は抗弁以外の何物でもなく、原告の側から提起される。 そしてこれらは確かに、抗弁を排除するために必要とされる。 なぜなら、再抗弁は常に、抗弁に対抗してこれに反論するために提起されるからである。
§44.1.2.2Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum.
すべての抗弁または再抗弁は排除的である、ということを銘記すべきである。 抗弁は原告を排除し、再抗弁は被告を排除する。
§44.1.2.3Sed et contra replicationem solet dari triplicatio, et contra triplicationem rursus et deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor obicit.
しかしまた、再抗弁に対しても再々抗弁が与えられるのが常であり、再々抗弁に対しても再び、そしてそれ以降も、被告または原告が提出するにつれて、名称が増えていく。
§44.1.2.4Sane solemus dicere quasdam exceptiones esse dilatorias, quasdam peremptorias: ut puta dilatoria est exceptio, quae differt actionem, ueluti procuratoria exceptio dilatoria est: nam qui dicit non licere procuratorio nomine agi, non prorsus litem infitiatur, sed personam euitat.
確かに我々は、ある種の抗弁は遅延的であり、あるものは却下的(永久的)であると言うのが常である。 例えば、訴えを先送りする抗弁が遅延的抗弁であり、代理人に関する抗弁は遅延的である。 なぜなら、代理人の名において訴えが提起されることは許されないと主張する者は、訴訟そのものを完全に否定しているのではなく、その人物を忌避しているからである。

語釈・文法注

  1. §44.1.2.practioni cuiusque rei — actioni は自動詞または受動態の意味を伴う opponi(対抗する、対置される)の与格補語。cuiusque rei は actioni に係る属格。どのような事柄(物、行為、事件)に関する訴えに対しても抗弁を対抗させることができることを示す。
  2. §44.1.2.1quae quidem — 関係代名詞の文頭接続用法(相対接続)であり、先行詞は直前の文の replicationes(女性複数)。主節の主語として働き、quae... necessariae sunt(これらは必要である)を構成する。
  3. §44.1.2.4non licere procuratorio nomine agi — 動詞 dicit の目的語となる対格不定詞構文(Aci)。non licere(許されないこと)が不定詞節の主動詞であり、その主語(または実質的な内容)として非人称受動態不定詞の agi(訴訟が行われること)が置かれている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §44.1.2.pr-44.1.2.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:44.1.2.pr-44.1.2.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。