[ULPIANUS libro quinquagensimo octauo ad edictum. ] §42.1.4.prSi se non optulit procurator, iudicati actio in eum denegabitur et in dominum dabitur: si se optulit, in ipsum dabitur.
[ウルピアーヌス著『告示註釈』第58巻] 訴訟代理人が自らを供しなかった場合、判決に基づく訴えは彼に対しては拒絶され、本人に対して与えられる。 彼が自らを供した場合は、彼自身に対して与えられる。
optulisse autem se liti uidetur non is, qui in rem suam procurator datus sit: nam hic alia ratione recusare iudicati actionem non potest, quia hic non in alienam, sed in suam rem procurator factus est.
しかし、自己の利益のために訴訟代理人に選任された者は、訴訟に自らを供したとはみなされない。 なぜなら、この者は別の理由から、判決に基づく訴えを拒むことができないからである。 なぜなら、この者は他人のためではなく、自己の利益のために訴訟代理人とされたからである。
§42.1.4.1Tutor quoque uel curator in ea condicione sunt, ut non debeant uideri se liti optulisse, idcircoque debet denegari in eos iudicati actio.
後見人や保佐人もまた同様の状況にあり、訴訟に自らを供したとみなされるべきではない。 したがって、彼らに対する判決に基づく訴えは拒絶されるべきである。
§42.1.4.2Actor municipum potest rem iudicatam recusare: in municipes enim iudicati actio dabitur.
自治体の代理人は判決を拒むことができる。 なぜなら、判決に基づく訴えは自治体住民に対して与えられるからである。
§42.1.4.3Ait praetor: 'condemnatus ut pecuniam soluat'.
法務官は「金銭を支払うべきものとして敗訴宣告された者」と言う。
a iudicato ergo hoc exigitur, ut pecuniam soluat.
したがって、判決を受けた者から要求されるのは、金銭を支払うことである。
quid ergo, si soluere quidem paratus non sit, satisfacere autem paratus sit, quid dicimus? et ait Labeo debuisse hoc quoque adici 'neque eo nomine satisfaciat': fieri enim posse, ut idoneum expromissorem habeat.
では、もし彼が支払う用意はできていないが、担保を提供する用意はあるという場合、我々は何と言うべきか。 ラベオは、これに「また、その名目で担保を提供しないこと」という文言も付け加えられるべきであったと言う。 なぜなら、彼が適格な債務引受人を有することがあり得るからである。
sed ratio pecuniae exigendae haec fuit, quod noluerit praetor obligationes ex obligationibus fieri: idcirco ait 'ut pecunia soluatur'.
しかし、金銭の支払いを要求する理由は、法務官が債務から新たな債務が生じることを望まなかったからである。 そのため、彼は「金銭が支払われるように」と言った。
ex magna tamen et idonea causa accedendum erit ad Labeonis sententiam.
しかし、重大かつ正当な理由がある場合には、ラベオの意見に同意すべきである。
§42.1.4.4Si ex conuentione litigantium cautum sit post rem iudicatam ei, cui quis condemnatus est, eueniet, ut hic et retendatur, si modo nouatio intercessit: ceterum si non nouandi causa id factum est, manebit ordo exsecutionis.
もし訴訟当事者たちの合意に基づき、判決の後に、ある者が敗訴を宣告された相手方に対して保証をした場合、更改が行われた場合に限り、この者への執行手続きは緩和される。 しかし、もし更改の目的でそれがなされたのでなければ、執行の手続きは維持される。
sed et si pignora accepta sint uel fideiussores in rem iudicatam, consequens erit dicere non cessare exsecutionem, quippe cum accesserit aliquid rei iudicatae, non sit a re iudicata recessum.
しかしまた、判決事項に関して質権が受け入れられたり、あるいは保証人が立てられたりした場合であっても、執行は停止しないと言うのが一貫している。 なぜなら、既判の事柄に何かが付け加えられたのであって、既判の事柄から離脱したわけではないからである。
idem obseruandum est in eo, cuius procurator condemnatus est.
同じことが、その訴訟代理人が敗訴宣告された本人についても観察されるべきである。
§42.1.4.5Si quis condemnatus sit, ut intra certos dies soluat, unde ei tempus iudicati actionis computamus, utrum ex quo sententia prolata est an uero ex eo, ex quo dies statutus praeteriit? sed si quidem minorem diem statuerit iudex tempore legitimo, repletur ex lege, quod sententiae iudicis deest: sin autem ampliorem numerum dierum sua definitione iudex amplexus est, computabitur reo et legitimum tempus et quod supra id iudex praestitit.
もしある者が特定の期間内に支払うよう敗訴宣告された場合、彼に対する判決に基づく訴えの期間はどこから計算するのか。 判決が言い渡された時点からなのか、それとも定められた期日が経過した時点からなのか。 しかし、もし審判人が法定の期間よりも短い期日を定めた場合は、審判人の判決に欠けている部分が法律によって補われる。 他方、もし審判人がその決定においてより多くの日数を包摂した場合は、被告のために、法定の期間と、審判人がそれを超えて与えた期間の両方が合算して計算される。
§42.1.4.6Condemnatum accipere debemus eum, qui rite condemnatus est, ut sententia ualeat: ceterum si aliqua ratione sententia nullius momenti sit, dicendum est condemnationis uerbum non tenere.
敗訴宣告された者とは、判決が有効であるように、適法に敗訴宣告された者として受け止めるべきである。 しかし、もし何らかの理由で判決が効力を有しないならば、敗訴宣告という言葉は当てはまらないと言うべきである。
§42.1.4.7Soluisse accipere debemus non tantum eum, qui soluit, uerum omnem omnino, qui ea obligatione liberatus est, quae ex causa iudicati descendit.
支払ったとは、実際に支払った者だけでなく、判決の原因から生じる債務から完全に解放されたすべての者を一般に受け止めるべきである。
§42.1.4.8Celsus scribit, si noxali condemnatus eum seruum, in quo usus fructus alienus est, noxae dedisti, posse tecum adhuc agi iudicati: sed si usus fructus interierit, liberari ait.
ケルススは次のように書いている。 もし君が加害訴訟において敗訴宣告され、他人の用益権が設定されている奴隷を加害物引渡として引き渡した場合、依然として君に対して判決に基づく訴えが提起され得る。 しかし、もし用益権が消滅したならば、君は解放される、と彼は言う。