Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §41.3.21.pr

真の所有者への賃貸または売却と時効取得の中断

6773 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

占有者が土地の真の所有者にそれを賃貸または売却した場合、それらの契約の有効性と時効取得(長期時効)の継続性について、いずれも無効であり占有も不継続となると回答する。

[IDEM libro sexto epistularum. ]
[同上、書簡集第6巻] 相続人としてより長く占有することによって土地を時効取得するはずであった相手に、私はその土地を賃貸した。
§41.3.21.prEi, a quo fundum pro herede diutius possidendo capturus eram, locaui eum: an ullius momenti eam locationem existimes, quaero: quod si nullius momenti existimas, an durare nihilo minus usucapionem eius fundi putes.
その賃貸借に何らかの効力があると考えるか、尋ねたい。 そして、もし効力がないと考えるならば、それでもなおその土地の時効取得が継続すると考えるか。
item quaero, si eidem uendidero eum fundum, quid de his causis, de quibus supra quaesii, existimes.
同様に、もし私が同じ人にその土地を売却した場合、上に尋ねたこれらの事項についてどう考えるかを尋ねる。
respondit: si is, qui pro herede fundum possidebat, domino eum locauit, nullius momenti locatio est, quia dominus suam rem conduxisset: sequitur ergo, ut ne possessionem quidem locator retinuerit, ideoque longi temporis praescriptio non durauit.
回答:もし相続人として土地を占有していた者が、所有者にそれを賃貸したならば、その賃貸借は無効である。 なぜなら、所有者が自分の物を賃借したことになるからである。 したがって、賃貸人は占有すら維持しなかったことになり、それゆえに長期時効は継続しなかった。
in uenditione idem iuris est, quod in locatione, ut emptio suae rei consistere non possit.
売却においても、賃貸借におけるのと同様の法理が適用され、自己の物の買入れは成立し得ない。

語釈・文法注

  1. 41.3.21.prpro herede diutius possidendo — possidendo は奪格の動名詞(gerund)であり、手段や方法を表す。pro herede(相続人として)は占有の権原を説明しており、全体として「相続人としての資格で、より長く占有することによって」という意味になる。
  2. 41.3.21.prullius momenti — 性質の属格(genitivus qualitatis)であり、ここでは価値や効力の有無を表す表現として使われている。nullius momenti も同様に「何の効力もない、無効である」を意味する。
  3. 41.3.21.prquia dominus suam rem conduxisset — 接続法過去完了 conduxisset は、主文の判断(賃貸借が無効であること)の根拠を、客観的な事実としてだけでなく、当事者の主観的な意図あるいは回答者(ユリアヌス)の論理的帰結として間接話法的に示すために接続法が用いられている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §41.3.21.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.3.21.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。