Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §41.2.20.pr

使用借主の引渡拒絶と所有者の占有喪失の成否

6718 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

使用借主が売却された借用物の引き渡しを拒んだ場合について、それが所有者からの占有奪取となるか否かは状況に依存し、正当な返還拒絶理由がある場合は占有喪失とはならないことを論じる。

[IDEM libro nono decimo digestorum. ] §41.2.20.prSi quis rem, quam utendam dederat, uendiderit emptorique tradi iusserit nec ille tradiderit, alias uidebitur possessione dominum interuertisse, alias contra.
[同著者、『学説彙纂』第十九巻] 使用させるために与えていた物を、ある者が売却し、買主に引き渡すよう命じたが、彼が引き渡さなかった場合、ある場合には彼が占有を所有者から奪ったとみなされ、別の場合にはそうではない。
nam nec tunc quidem semper dominus amittit possessionem, cum reposcenti ei commodatum non redditur: quid enim si alia quaepiam fuit iusta et rationabilis causa non reddendi, non utique ut possessionem eius interuerteret?
なぜなら、返還を求める所有者に貸与物が返還されない時であっても、常に所有者が占有を失うわけではないからである。 もし、決して彼の占有を奪うためではなく、返還しないことについて何か他の正当かつ合理的な理由があったとしたら、どうであろうか。

語釈・文法注

  1. §41.2.20.prrem, quam utendam dederat — utendam は動形容詞(gerundive)の女性単数対格で、目的を表す。rem utendam dare で「使用するために物を与える」、すなわち「使用貸借に供する」ことを意味する。
  2. §41.2.20.prpossessione dominum interuertisse — interuerteret/interuerto は「奪う」「横領する」の意。奪格の possessione を伴い、「占有において(占有を)所有者からだまし取る/奪う」という意味になる。主語は前節の ille(借主)であり、uidebitur にかかる不定法主格構文(nominative with infinitive)を形成している。
  3. §41.2.20.prnon utique ut — non utique は「決して〜でない」「どうしても〜というわけではない」という否定の強調。接続法未完了過去 interuerteret を伴う ut 節は目的または結果を表し、「決して彼の占有を奪う目的ではなく」と解される。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §41.2.20.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.2.20.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。