[IDEM libro septuagensimo secundo ad edictum. ]
[同著者(ウルピアヌス)、『告示注解』第七十二巻] ポンポニウスは次のように報告している。
§41.2.13.prPomponius refert, cum lapides in Tiberim demersi essent naufragio et post tempus extracti, an dominium in integro fuit per id tempus, quo erant mersi.
難破によって石がテベリス川に沈み、しばらくして引き上げられた場合、それらが沈んでいた間、所有権は完全なまま存続したか。
ego dominium me retinere puto, possessionem non puto, nec est simile fugitiuo: namque fugitiuus idcirco a nobis possideri uidetur, ne ipse nos priuet possessione: at in lapidibus diuersum est.
私は、私が所有権を保持していると考えるが、占有を保持しているとは考えない。 またこれは、逃亡奴隷の場合とは類似していない。 なぜなら、逃亡奴隷は、彼自身が我々から占有を奪うことがないようにという理由で、我々によって占有されているとみなされるからである。 しかし、石の場合はそれとは異なる。
§41.2.13.1Cum quis utitur adminiculo ex persona auctoris, uti debet cum sua causa suisque uitiis: denique addimus in accessione de ui et clam et precario uenditoris.
前主の立場から補助手段(占有の合算)を利用する場合、その原因および瑕疵をも共に引き継いで利用しなければならない。 それゆえ我々は、占有の合算において、売主の暴力、隠密、およびプレカリウムによる瑕疵をも加えるのである。
§41.2.13.2Praeterea quaeritur, si quis hominem uenditori redhibuerit, an accessione uti possit ex persona eius.
さらに、もし誰かが奴隷を売主に返還した場合、その者の立場から占有の合算を利用できるかどうかが問われる。
et sunt qui putent non posse, quia uenditionis est resolutio redhibitio: alii emptorem uenditoris accessione usurum et uenditorem emptoris, quod magis probandum puto.
そして、返還(レドヒビティオ)は売買の解除であるため、利用できないと考える者たちもいるが、他の者たちは、買主は売主の占有合算を利用し、売主は買主のそれを法的に利用するのであり、こちらの見解の方がより承認されるべきだと私は考える。
§41.2.13.3Si liber homo uel alienus seruus, cum bona fide seruirent, comparauerint et alii adquisierint possessionem, neque liberum neque serui dominum debere uti accessione.
もし自由人または他人の奴隷が、善意で仕えている間に、物を入手して他人に占有を取得させた場合、その自由人も奴隷の主人も、占有の合算を利用すべきではない。
§41.2.13.4Quaesitum est, si heres prius non possederat, an testatoris possessio ei accedat.
相続人が以前に占有していなかった場合、被相続人の占有が彼に加算されるかどうかが問われた。
et quidem in emptoribus possessio interrumpitur, sed non idem in heredibus plerique probant, quoniam plenius est ius successionis quam emptionis: sed suptilius est quod in emptorem, et in heredem id quoque probari.
そして確かに、買主たちの間では占有が中断されるが、相続人たちの間ではそれと同じではないと大半の者が承認している。 なぜなら、相続権は買受権よりも完全であるからである。 しかし、買主において認められることが、相続人においてもまた認められるとする方がより厳密である。
§41.2.13.5Non autem ea tantum possessio testatoris heredi procedit, quae morti fuit iniuncta, uerum ea quoque, quae umquam testatoris fuerit.
しかし、被相続人の占有のうち、死亡の時に結びついていた(死の直前に有していた)ものだけが相続人に移行するのではなく、被相続人がかつて有していたすべての占有もまた移行する。
§41.2.13.6In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori.
持参金においても、物が与えられた場合、あるいは持参金から回収された場合、夫または妻に占有の合算が認められる。
§41.2.13.7Si is, qui precario concessit, accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur.
プレカリウム(使用貸借)を許諾した者が、許諾された者の立場から占有の合算を利用することを望む場合、それが可能かどうかが問われる。
ego puto eum, qui precario concessit, quamdiu manet precarium, accessione uti non posse: si tamen receperit possessionem rupto precario, dicendum esse accedere possessionem eius temporis, quo precario possidebatur.
私は、プレカリウムを許諾した者は、プレカリウムが存続している限り、占有の合算を利用することはできないと考える。 しかし、もしプレカリウムが破棄されて占有を回収したならば、プレカリウムとして占有されていたその期間の占有が加算されると言うべきである。
§41.2.13.8Ex facto quaeritur, si quis manumissus ex causa peculiari habeat rem non concesso sibi peculio, deinde dominus uelit retracta possessione accessione uti, an possit.
事実から次のように問われる。 もしある解放奴隷が、特有財産(ペクリウム)を理由として、特有財産の譲渡を認められないまま物を保持しており、その後、主人が占有を回収した上で占有の合算を利用することを望む場合、それが可能か。
et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est.
そして、隠密に保持されていたこの占有の合算は認められるべきではないと合意された。
§41.2.13.9Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit.
不法占有者が占有している間に、裁判官の命令によって物が私に返還された場合、私に占有の合算が認められるべきであると合意された。
§41.2.13.10Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est.
しかし、受遺者に対しても、被相続人のもとにあった期間の占有の合算が認められるべきであることを知っておかねばならない。
an heredis possessio ei accedat, uideamus: et puto, siue pure siue sub condicione fuerit relictum, dicendum esse id temporis, quo heres possedit ante existentem condicionem uel restitutionem rei, legatario proficere.
相続人の占有が彼に加算されるかどうかを見てみよう。 そして私は、遺贈が無条件であるか条件付きであるかを問わず、条件の成就前または物の返還前に相続人が占有していた期間が、受遺者の利益になると言うべきだと考える。
testatoris autem semper proderit legatario, si legatum uere fuit uel fideicommissum.
しかし、それが真正の遺贈または信託遺贈であったならば、被相続人の占有は常に受遺者の利益になるであろう。
§41.2.13.11Sed et is, cui res donata est, accessione utetur ex persona eius qui donauit.
しかしまた、物の贈与を受けた者も、贈与した者の立場から占有の合算を利用するであろう。
§41.2.13.12Accessiones in eorum persona locum habent, qui habent propriam possessionem: ceterum accessio nemini proficit, nisi ei qui ipse possedit.
占有の合算は、独自の占有を有している者の立場においてのみ生じる。 なぜなら、自ら占有した者以外の誰の利益にも、占有の合算はならないからである。
§41.2.13.13Praeterea ne uitiosae quidem possessioni ulla potest accedere: sed nec uitiosa ei, quae uitiosa non est.
さらに、瑕疵ある占有に対してはいかなる占有も加算され得ず、また瑕疵ある占有は、瑕疵のない占有に対しても加算され得ない。