Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §41.2.1.14-41.2.1.22

代理人を通じた占有取得と意思による占有

6698 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

逃亡奴隷や質入れされた奴隷、相続奴隷、管理人や後見人、自治市民らを通じた占有および時効取得の可能性、さらに占有を物理的接触なしに意思と視覚によって取得する法理について論じている。

[PAULUS libro quinquagensimo quarto ad edictum. ] §41.2.1.14Per seruum, qui in fuga sit, nihil posse nos possidere Nerua filius ait, licet respondeatur, quamdiu ab alio non possideatur, a nobis eum possideri ideoque interim etiam usucapi.
[パウルス、告示註解第五十四巻] 小ネルウァは、逃亡中の奴隷を通じて、私たちは何も占有することができないと言う。 たとえ、他の者によって占有されていない限りは、その奴隷は私たちによって占有されており、したがってその間も時効取得される、と回答されるとしても。
sed utilitatis causa receptum est, ut impleatur usucapio, quamdiu nemo nactus sit eius possessionem.
しかし、実益上の便宜から、誰もその占有を取得していない限りは、時効取得が完成するということが認められている。
possessionem autem per eum adquiri, sicut per eos, quos in prouincia habemus, Cassii et Iuliani sententia est.
しかし、彼を通じて占有が取得されるということは、私たちが属州に置いている者たちを通じて(取得されるの)と同様であり、これがカッシウスとユリアヌスの意見である。
§41.2.1.15Per seruum corporaliter pignori datum non adquirere nos possessionem Iulianus ait (ad unam enim tantum causam uideri eum a debitore possideri, ad usucapionem), nec creditori, quia nec stipulatione nec ullo alio modo per eum adquirat, quamuis eum possideat.
身体的に質に入れられた奴隷を通じて、私たちは占有を取得しないとユリアヌスは言う(なぜなら、彼は債務者によって、ただ一つの目的のためだけに、すなわち時効取得のために占有されているとみなされるからである)。 債権者にとっても同様に取得されない。 なぜなら、債権者は彼を占有しているものの、問答契約によっても、他のいかなる方法によっても、彼を通じて取得することはないからである。
§41.2.1.16Ueteres putauerunt non posse nos per seruum hereditarium adquirere, quod sit eiusdem hereditatis.
古法学者たちは、相続奴隷を通じて、その者がまさに同じ相続財産に属するものである場合、私たちが(占有を)取得することはできないと考えた。
itaque agitatur, num haec regula longius producenda sit, ut, si plures serui legati sint, per unum an possint ceteri possideri.
したがって、この規則をさらに推し進めて、もし複数の奴隷が遺贈された場合、そのうちの一人を通じて残りの者たちが占有されうるかどうかが議論されている。
idem tractatus est, si pariter empti uel donati sunt.
同様の検討は、彼らが同時に購入されたか、あるいは贈与された場合にもなされる。
sed uerius est ex his causis posse me per unum reliquorum adquirere possessionem.
しかし、これらの原因から、私は残りのもののうちの一人を通じて占有を取得できるとする方が、より真実に近い。
§41.2.1.17Si ex parte heredi instituto seruus legatus sit, propter partem, quam ex causa legati habet, adquiret fundi hereditarii possessionem.
もし一部の相続分について相続人に指定された者に対して、奴隷が遺贈されたなら、その相続人は遺贈の原因から有している(奴隷の)持分に応じて、相続財産である土地の占有を取得するだろう。
§41.2.1.18Idem dicendum est, si seruum communem iussero adire hereditatem, quia propter partem meam adquiro.
もし私が共有奴隷に対して相続を承認するよう命じた場合も、同様に言うべきである。 なぜなら、私は自らの持分に応じて取得するからである。
H §41.2.1.19aec, quae de seruis diximus, ita se habent, si et ipsi uelint nobis adquirere possessionem: nam si iubeas seruum tuum possidere et is eo animo intret in possessionem, ut nolit tibi, sed potius Titio adquirere, non est tibi adquisita possessio.
私たちが奴隷について言ったこれらのことは、彼ら自身も私たちのために占有を取得したいと欲している場合に、そのようになる。 なぜなら、もしあなたが自分の奴隷に占有するよう命じ、彼が、あなたのためではなく、むしろティティウスのために取得したいという意図をもって占有に入るなら、あなたに占有が取得されたことにはならないからである。
§41.2.1.20Per procuratorem tutorem curatoremue possessio nobis adquiritur.
管理人、後見人、または保佐人を通じて、占有は私たちに取得される。
cum autem suo nomine nacti fuerint possessionem, non cum ea mente, ut operam dumtaxat suam accommodarent, nobis non possunt adquirere.
しかし、彼らが自らの名前で占有を得たのであり、単に自らの労力を提供するだけという意図ではなかった場合には、彼らは私たちのために取得することはできない。
alioquin si dicamus per eos non adquiri nobis possessionem, qui nostro nomine accipiunt, futurum, ut neque is possideat cui res tradita sit, quia non habeat animum possidentis, neque is qui tradiderit, quoniam cesserit possessione.
さもなければ、私たちの名前で受け取る者たちを通じて占有が私たちに取得されないと言うならば、物が引き渡された者は、占有する意図を持たないために占有せず、また引き渡した者も、占有を譲り渡したために占有しない、ということになってしまうだろう。
§41.2.1.21Si iusserim uenditorem procuratori rem tradere, cum ea in praesentia sit, uideri mihi traditam Priscus ait, idemque esse, si nummos debitorem iusserim alii dare.
もし私が売主に対して、物がその場に存在しているときに、管理人へ物を引き渡すよう命じたなら、それは私に引き渡されたとみなされるとプリスクスは言う。 私が債務者に対して、金銭を他の者に与えるよう命じた場合も同様である。
non est enim corpore et tactu necesse adprehendere possessionem, sed etiam oculis et affectu argumento esse eas res, quae propter magnitudinem ponderis moueri non possunt, ut columnas, nam pro traditis eas haberi, si in re praesenti consenserint: et uina tradita uideri, cum claues cellae uinariae emptori traditae fuerint.
なぜなら、身体や接触によって占有を取得することは必要ではなく、目と意図によっても可能であり、その証拠となるのが、柱のように重量の大きさのために動かすことのできない物だからである。 なぜなら、その場に物がある状態で同意したならば、それらは引き渡されたものとみなされるからである。 また、ワイン貯蔵庫の鍵が買主に引き渡されたときには、ワインが引き渡されたとみなされる。
§41.2.1.22Municipes per se nihil possidere possunt, quia uniuersi consentire non possunt.
自治市民はそれ自体としては何も占有することができない。 なぜなら、彼ら全員が合意することはできないからである。
forum autem et basilicam hisque similia non possident, sed promiscue his utuntur.
そして彼らは、広場やバシリカ、およびこれらに類するものを占有しているのではなく、これらを共同で使用しているのである。
sed Nerua filius ait, per seruum quae peculiariter adquisierint et possidere et usucapere posse: sed quidam contra putant, quoniam ipsos seruos non possideant.
しかし小ネルウァは、彼らが特有財産として取得したものを、奴隷を通じて占有し、また時効取得することができると言う。 しかし、一部の者は反対に考える。 なぜなら、彼らはその奴隷自身を占有していないからである。

語釈・文法注

  1. §41.2.1.14licet respondeatur — 接続詞 `licet` に接続法現在受動態 `respondeatur` が伴い、「たとえ〜と回答(回答書・答弁で主張)されるとしても」という譲歩節を形成している。
  2. §41.2.1.16quod sit eiusdem hereditatis — `eiusdem hereditatis` は性質・所属を表す属格(記述属格)。「その奴隷が同じ相続財産に属するものであるため」と解する。
  3. §41.2.1.20alioquin si dicamus... futurum, ut neque is possideat — `futurum [esse] ut...` は、従属節 `si dicamus` に対する帰結節(主節)を構成する、対格と不定詞による非人称的な未来表現である。
  4. §41.2.1.21argumento esse eas res — `argumento` は目的あるいは結果を示す与格(述語与格)で、`esse` を伴って「〜が証拠(論拠)となる」という意味を成している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §41.2.1.14-41.2.1.22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.2.1.14-41.2.1.22

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。