[POMPONIUS libro quinto ex Plautio.
[ポンポニウス、プラウティウス註釈第5巻における。
] §40.4.40.prIulianus ait, cum idem homo et per fideicommissum detur alicui et liber esse iubeatur, heredem libertatem praestare debere: non enim cogetur, inquit, ex causa fideicommissi aestimationem sufferre, cum debitam libertatem reddiderit.
] ユリアヌスは、同一の人物が信託遺贈によってある人に与えられ、かつ自由であるよう命じられている場合、相続人は自由を提供しなければならない、と言う。 なぜなら、相続人は、義務づけられた自由を返還したときには、信託遺贈を理由とする評価額を負担することを強制されないからである、と彼は言う。
§40.4.40.1Sed et cum sub condicione seruo libertas per fideicommissum detur et ipse praesenti die daretur, non aliter tradere eum cogetur, quam ut caueatur existente condicione libertati eum restitutum iri: nam in omnibus fere causis fideicommissas libertates pro directo datis habendas.
しかしまた、条件付きで奴隷に信託遺贈によって自由が与えられ、その奴隷自身は即時に与えられるべき場合、条件が成就したときには彼が自由に復帰させられるという保証がなされない限り、相続人は彼を引き渡すよう強制されない。 なぜなら、ほぼすべてのケースにおいて、信託された自由は直接に与えられたものと同等に扱われるべきだからである。
sed Ofilius aiebat, si adimendi legati causa fideicommissam libertatem testator dedisset, ea uera esse: si uero onerari heredem a testatore legatarius ostenderit, aestimationem nihilo minus legatario praestandam.
しかしオフィリウスは、もし遺言者が遺贈を撤回する目的で信託遺贈による自由を与えたのであれば、その通りであるが、もし遺贈受取人が、遺言者によって相続人に負担が課されていることを示したならば、それにもかかわらず、評価額が遺贈受取人に提供されなければならない、と言っていた。