[IDEM libro secundo ad Urseium Ferocem. ]
[ウルセイウス・フェロクス註釈書第2巻における同著者] 二人の相続人を指定していたある人が、一方の死亡の後に奴隷が自由になるよう命じていた。
§40.4.18.prQui duos heredes instituebat, post alterius mortem seruum liberum esse iusserat: is ex cuius morte libertas pendebat, uiuo testatore decesserat.
自由がその死亡にかかっていた当の本人が、遺言者の生存中に死亡した。
Sabinus respondit liberum futurum.
サビヌスは、その奴隷は自由になるであろうと回答した。
§40.4.18.1Haec condicio 'cum moriar, liber esto' uitae tempus complectitur et idcirco inutilis esse uidetur.
「私が死ぬときに、自由たるべし」というこの条件は、生涯の(最期の)瞬間を捉えており、それゆえに無効であるとみなされる。
sed melius est uerba benignius interpretari, ut post mortem suam uideatur testator ei libertatem reliquisse.
しかし、言葉をより寛大に解釈し、遺言者が自身の死の後に彼に自由を遺贈したとみなされるようにする方がより良い。
§40.4.18.2Sed multo magis haec 'ad annum liber esto' uel ita accipi potest 'post annum, quam moriar, liber esto' et, licet hoc modo accipiatur 'post annum, quam hoc testamentum factum erit, liber esto', si euenerit, ut intra annum testator decedat, inutilis non erit.
しかし、これよりはるかに強く、「一年で自由たるべし」というこの(文言)は、「私が死んでから一年の後に自由たるべし」と解されることもできる。 そして、たとえ「この遺言書が作成されてから一年の後に自由たるべし」という方法で解されるとしても、遺言者が一年以内に死亡することになったならば、無効とはならないであろう。