[IDEM libro septimo digestorum. ]
[同人、学説彙纂第7巻] 家父権下にある二人の息子が、それぞれ個別に特有財産としての奴隷を有していた。
§40.1.7.prDuo filii familias peculiares seruos separatim uterque habebant: ex his alter seruulum suum peculiarem uiuo patre manumisit: pater utrique testamento peculium praelegauerat.
彼らのうち一方が、父親の生存中に、自身の特有財産である若い奴隷を解放した。 父親は、遺言によって両者それぞれに特有財産を前遺贈していた。
quaerebatur, seruus iste utrum amborum, an eius a quo manumissus erat libertus esset.
その奴隷は両者の解放奴隷なのか、それとも自分を解放した方の者の解放奴隷なのか、という点が問われた。
respondit, si prius testamentum pater fecisset, quam filius eum liberum esse iussisset, unius esse libertum, ideo quod eum quoque in peculio legasse uideretur: sed si postea testamentum pater fecisset, non uideri eam mentem eius fuisse, ut eum, qui manumissus esset, legaret eumque seruum, quoniam praelegatus non esset, mortuo patre amborum seruum fuisse.
[アルフェーヌスは]答えた。 もし息子がその奴隷を自由にするよう命じるよりも前に父親が遺言を作成していたのであれば、その奴隷は一方の者の解放奴隷である。 なぜなら、[父親は]その奴隷をも特有財産の中に遺贈していたとみなされるからである。 しかし、もし父親がその後に遺言を作成していたのであれば、すでに解放されていた奴隷を遺贈する意図が父親にあったとはみなされず、その奴隷は、前遺贈されていなかったのであるから、父親の死後に両者の共有奴隷となったのである。