[ALFENUS VARUS libro quarto digestorum. ]
[アルフェーヌス・ウァルス、学説彙纂第4巻] 奴隷が自由を得るために一定の金銭を約定し、それを主人に与えていた。
§40.1.6.prSeruus pecuniam ob libertatem pactus erat et eam domino dederat: dominus prius quam eum manumitteret, mortuus erat testamentoque liberum esse iusserat et ei peculium suum legauerat.
主人は彼を解放する前に死亡したが、遺言によって彼が自由になることを命じ、かつ彼にその特有財産を遺贈していた。
consulebat, quam pecuniam domino dedisset ob libertatem, an eam sibi heredes patroni reddere deberent necne.
ある者が、その奴隷が自由のために主人に与えていた金銭について、パトロヌスの相続人たちがそれを彼に返還すべきか否か、相談した。
respondit, si eam pecuniam dominus, posteaquam accepisset, in suae pecuniae rationem habuisset, statim desisse eius peculii esse: sed si interea, dum eum manumitteret, acceptum seruo rettulisset, uideri peculii fuisse et debere heredes eam pecuniam manumisso reddere.
[アルフェーヌスは]答えた。 もし主人がその金銭を受け取った後にそれを自己の金銭の勘定に入れていたのであれば、直ちにそれが彼の特有財産に属することはやめたのである。 しかし、もしその間に、彼を解放するまでの間、奴隷からの受領分として記帳し戻していたのであれば、それは特有財産の一部であったとみなされ、相続人たちはその金銭を解放奴隷に返還しなければならない。