Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.3.16.pr

係属中および被害前の土地売却と雨水排除訴訟

6189 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

雨水排除訴訟の係属後に土地が売却・引き渡された場合の売主の権利関係と買主への返還義務、および被害発生前に被告が土地を売却した場合の提訴相手のルールについて。

[POMPONIUS libro uicesimo ad Sabinum. ] §39.3.16.prPost uenditionem et traditionem quod nocitum sit ei fundo, de quo ante iudicium acceptum sit aquae pluuiae arcendae, nihilo minus eo iudicio uenditorem posse consequi, non quia uenditori, sed quod rei damnum datum sit, idque eum emptori restituere debere.
[ポンポニウス、サビヌス注解第20巻] 売却と引渡しの後に、その土地に対して被害が生じた場合――その土地については、その前に雨水排除の訴訟が引き受けられていたのであるが――、それにもかかわらず売主はその訴訟によって(賠償を)得ることができる。 それは売主に損害が与えられたからではなく、物に損害が与えられたからであり、そして売主はそれを買主に引き渡さなければならない。
sed si ante quam noceatur is cum quo actum sit uendat, statim agendum cum emptore, uel intra annum cum eo qui uendiderit, si iudicii euitandi causa id fecerit.
しかし、被害が生じる前に、訴えられた者が土地を売却した場合は、直ちに買主に対して、あるいは、もし訴訟を回避する目的で売却したのであれば、売却した者に対しては1年以内に、訴えを提起しなければならない。

語釈・文法注

  1. §39.3.16.prquod nocitum sit — 接続詞 quod に導かれる節は、ここでは「〜に被害が生じた場合」という条件、あるいは議論の前提となる事実関係を提示している。
  2. §39.3.16.prante iudicium acceptum sit — ante は「以前に」という副詞。iudicium accipere は「訴訟(審判)を引き受ける」という法術語で、litis contestatio(訴訟係属)を指す。
  3. §39.3.16.prnihilo minus eo iudicio uenditorem posse consequi — ポンポニウスの引用に基づく間接話法であるため、主動詞が対格不定詞句(uenditorem posse consequi)になっている。consequi(得る、回復する)の目的語は文脈上、損害賠償などを指す。
  4. §39.3.16.pris cum quo actum sit — 「訴えを提起された相手方」、すなわち被告(となるべき者)を指す。
  5. §39.3.16.prstatim agendum cum emptore — 非人称の当為のゲルンディウム(agendum esse)で、agere cum aliquo は「〜に対して訴えを提起する」という法術語。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.3.16.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.3.16.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。