[ULPIANUS libro quadragensimo quarto ad edictum.
[ウルピアーヌス『告示注解』第44巻において。
] §38.5.3.prSi patronus heres institutus ex debita parte adierit hereditatem, dum ignorat aliqua libertum in fraudem suam alienasse, uideamus, an succurri ignorantiae eius debeat, ne decipiatur liberti fraudibus.
] もしパトロヌスが、解放奴隷が自身を害して何らかの財産を譲渡したことを知らないまま、義務的な割合に基づいて相続人に指定されて相続を受け入れた場合、解放奴隷の詐害行為によって欺かれないよう、彼の無知が救済されるべきか検討してみよう。
et Papinianus libro quarto decimo quaestionum respondit in eadem causa manere ea, quae alienata sunt, idcircoque patronum sibi imputare debere, qui, cum posset bonorum possessionem accipere contra tabulas propter ea quae alienata uel mortis causa donata sunt, non fecit.
そして、パピニアヌスは『解答集』第14巻において次のように回答した。 譲渡されたものはそのままの状態に留まり、それゆえパトロヌスは自らを責めるべきである。 なぜなら、譲渡されたものや死因贈与されたもののために、遺言に反する遺産占有を受け取ることができたのに、そうしなかったからである。
§38.5.3.1Haec actio in perpetuum datur, quia habet rei persecutionem.
この訴訟は永久に与えられる。 なぜなら、それは物の追及を目的とするからである。
§38.5.3.2Patronum ex asse heredem institutum uolentem Fauiana actione uti praetor admittit, quia erat iniquum excludi eum a Fauiana, qui non sponte adiit hereditatem, sed quia bonorum possessionem contra tabulas petere non potuit.
単独の相続人に指定されたパトロヌスがファウィアヌス訴訟を用いることを望む場合、プラエトルはこれを容認する。 なぜなら、自発的に相続を受け入れたのではなく、遺言に反する遺産占有を請求することができなかったためにそうした者が、ファウィアヌス訴訟から排除されるのは不公平だからである。
§38.5.3.3Si intestatus libertus decesserit, patronus adeundo hereditatem eius reuocat per Caluisianam actionem ea, quae alienata sunt dolo malo, quo minus pars ex testamento debita bonorum liberti ad patronum liberosue eius perueniret: idque est, siue petita sit a patrono ab intestato bonorum possessio siue non sit.
もし解放奴隷が無遺言で死亡した場合、パトロヌスはその相続を受け入れることによって、解放奴隷の財産のうち遺言によって本来与えられるべきであった法定部分がパトロヌスまたはその子らに帰属するのを妨げる目的で、悪意により譲渡されたものを、カルウィシアヌス訴訟によって取り戻す。 そしてこれは、パトロヌスが無遺言に基づく遺産占有を請求したか否かにかかわらない。
§38.5.3.4Si plures sint patronae et patroni, singuli uirilem tantum reuocabunt uel Caluisiana.
もし複数の女パトロヌスや男パトロヌスがいる場合、各自は(ファウィアヌス訴訟)またはカルウィシアヌス訴訟によって、それぞれの頭割りの分だけを取り戻すであろう。
§38.5.3.5Si libertus intestatus decesserit relicta patrono debita portione aut aliquo amplius, aliquid etiam alienauerit, Papinianus libro quarto decimo quaestionum scribit nihil esse reuocandum: nam qui potuit alicui relinquere quid testamento, si debitam portionem patrono relinquat praeterea, donando nihil uidetur in fraudem facere.
もし解放奴隷が無遺言で死亡し、パトロヌスに義務的な割合、あるいはそれ以上のものを残した一方で、何らかの財産を譲渡もしていた場合、パピニアヌスは『解答集』第14巻において、何も取り戻すべきではないと書いている。 なぜなら、遺言によって誰かに何らかの財産を残すことができた者は、パトロヌスに義務的な割合を残した上でさらに贈与を行うとしても、詐害をなしたとはみなされないからである。