[IULIANUS libro uicensimo octauo digestorum. ] §38.13.1.prSeruo meo herede instituto dolo feci, ne testamentum mutaretur, eumque postea manumisi: quaesitum est, an actiones ei denegandae essent.
[ユリアヌス、学説彙纂第28巻] 私の奴隷が相続人に指定されたのち、私は遺言が変更されないよう詐術を用い、その後彼を解放した。 彼に対して訴えが拒絶されるべきかどうかが問われた。
respondi: hic casus uerbis edicti non continetur.
私は答えた。 この事例は告示の文言には含まれていない。
sed aequum est, si dominus dolo fecerit, ne testamentum mutaretur, quo seruus eius heres scriptus erat, quamuis manumissus adierit hereditatem, ei denegari, cum etiam emancipato filio denegetur, si pater dolo fecerit, ne testamentum mutaretur.
しかし、主人が、自らの奴隷が相続人として指定されていた遺言が変更されないよう詐術を用いた場合には、たとえ解放された後に相続を承認したとしても、彼に対して訴えを拒絶することが公平である。 なぜなら、もし父親が遺言が変更されないよう詐術を用いたならば、自立した子に対しても拒絶されるからである。