Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §38.10.10.18

第七親等に属する親族の内訳と人数計算

6058 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

第七親等に属する一千二十四人の親族構成について、その系統分類と算定の論理を詳しく説明し、固有の名称を持たない親等呼称に関する法学者トレバティウスの「最も近い名称」という定義を引用している。

[IDEM libro singulari de gradibus et adfinibus et nominibus eorum. ] §38.10.10.18Septimo gradu personae continentur mille uiginti quattuor hae: tritaui itemque tritauiae pater mater: personas efficiunt centum uiginti octo: tritaui enim patres tot sunt quot ipsius tritaui, item eiusdem matres totidem, fiunt sexaginta quattuor: idem numerus tritauiae patris matrisque.
第七親等には、一千二十四人の以下の人物が含まれる。 六世の祖父、および同様に六世の祖母の父親と母親:これらは百二十八人の人物を構成する。 というのも、六世の祖父の父親たちは、六世の祖父自身と同じ数だけ存在し、同様にその母親たちも同数であって、六十四人になるからである。 六世の祖母の父親と母親についても同数である。
ataui atauiae frater sororue: hi sunt tritaui filius filia, abaui abauiaeue patruus auunculus amita matertera, proaui proauiae patruus magnus auunculus magnus amita magna matertera magna, aui auiaeue propatruus proauunculus proamita promatertera, patris uel matris abpatruus abauunculus abamita abmatertera: fiunt personae ataui fratris triginta duo: nam sedecim, quas atauus explet, accedunt totidem propter fratris duplicem personam: necesse est nam sedecim fratres ataui ex patre computentur, sedecim ex matre.
五世の祖父、五世の祖母の兄弟または姉妹:これらは六世の祖父の息子・娘であり、高祖父または高祖母の伯叔父・母方おじ・父方おば・母方おばであり、曾祖父または曾祖母の大伯叔父・大舅・大伯叔母・大姨であり、祖父または祖母の曾祖父の兄弟、曾祖母の兄弟、曾祖父の姉妹、曾祖母の姉妹であり、父親または母親の高祖父の兄弟、高祖母の兄弟、高祖父の姉妹、高祖母の姉妹である。 五世の祖父の兄弟の人数は三十二人になる。 というのも、五世の祖父が満たす十六人に、兄弟の二重の立場によって同数が加わるからである。 すなわち、五世の祖父の兄弟は、父親側から十六人、母親側から十六人計算される必要があるからである。
similiter ataui sorores triginta duo: fiunt sexaginta quattuor: et totidem atauiae fratris, item sororis.
同様に五世の祖父の姉妹も三十二人であり、六十四人になる。 そして五世の祖母の兄弟についても同数、同じく姉妹についても同数である。
patrui maximi filius filia: hi sunt ataui nepos neptis ex filio, abaui fratris filius filia.
最大伯叔父の息子・娘:これらは五世の祖父の息子からの孫・孫女であり、高祖父の兄弟の息子・娘である。
amitae maximae filius filia: hi sunt ataui nepos neptis ex filia, abaui sororis filius filia.
最大伯叔母の息子・娘:これらは五世の祖父の娘からの孫・孫女であり、高祖父の姉妹の息子・娘である。
auunculi maximi filius filia: hi sunt ataui nepos neptis ex filio, abauiae fratris filius filia.
最大舅の息子・娘:これらは五世の祖母の兄弟の息子・娘であり、高祖母の兄弟の息子・娘である。
materterae maximae filius filia: hi sunt ataui nepos neptis ex filia, abauiae sororis filius filia.
最大姨の息子・娘:これらは五世の祖母の姉妹の息子・娘であり、高祖母の姉妹の息子・娘である。
hae omnes personae, quas a patrui maximi filio enumerauimus, proaui proauiaeque eius, de cuius cognatione quaeritur, consobrinae sunt, aui auiaeque eiusdem propius sobrinis.
最大伯叔父の息子から数え上げたこれらすべての人物は、血統が問われている者の曾祖父および曾祖母にとって「いとこ」であり、同人の祖父および祖母にとって「ソブリヌスより近い者」である。
singulae appellationes continent personas sedecim, quia, cum patruus maximus sedecim efficiat, filius eius eandem habet enumerationem totidemque filia: et fit ex omnibus his, quas a patrui maximi filio comprehendimus, ductis per octo sedecies, centum uiginti octo.
個々の名称は十六人の人物を含む。 なぜなら、最大伯叔父が十六人を構成するとき、その息子も同じ数え上げを持ち、娘も同数だからである。 そして、最大伯叔父の息子から我々が含めたこれらすべての者から、八に十六を掛けることによって、百二十八人となる。
patrui maioris nepos personas continet sedecim (est enim abaui abauiaeue pronepos) et cum abauus octies numeretur, nepotes bis octies computati supra scriptum numerum efficiunt.
大伯叔父の孫は十六人の人物を含む(というのは、高祖父または高祖母の曾孫だからである)。 そして高祖父が八回数えられるので、孫たちは二かける八回計算されて上記の数を構成する。
patrui maioris neptis item.
大伯叔父の孫女も同様である。
auunculi maioris nepos neptis eadem ratione personas conplebunt triginta duo.
大舅の孫・孫女も、同じ理由により三十二人の人物を満たす。
amitae maioris nepos neptis eadem ratione item.
大伯叔母の孫・孫女も同じ理由により同様である。
materterae maioris nepos neptis item.
大姨の孫・孫女も同様である。
et sic ex omnibus colliguntur centum uiginti octo.
そしてこのようにして、すべてから百二十八人が集められる。
his personis auus auia eius, de cuius cognatione quaeritur, propius sobrinis sunt, pater mater sobrinus sobrina: is de cuius cognatione quaeritur, sobrino natus est: hic proximo nomine definitur parentis sui sobrinus, ut Trebatius ait, rationemque nominis hanc reddit, quod ultimi cognationum gradus sobrinorum fiunt itaque sobrini filium recte proximum nomen.
これらの人物にとって、血統が問われている者の祖父・祖母は「ソブリヌスより近い者」であり、父親・母親は「ソブリヌス・ソブリナ」である。 血統が問われている者は、「ソブリヌスから生まれた者」である。 この者は、トレバティウスが言うように、彼自身の親の「ソブリヌス」として、最も近い名称によって定義される。 そして彼はその名称の理由を次のように説明している。 すなわち、血統関係の最後の親等は「ソブリヌス」から作られるので、したがって、ソブリヌスの息子を「最も近い名称」とするのは正しい。
ab eo ipso huius sobrini filius dicetur, et ideo eos, qui ex sobrinis nati sunt, inter se proximum nomen appellare: hos enim nullum proprium habere nomen, quo inter se uocentur.
彼自身によって、この者のことは「ソブリヌスの息子」と呼ばれるであろう。 そしてそれゆえに、ソブリヌスたちから生まれた者同士は、互いを「最も近い名称」と呼ぶ。 なぜなら、彼らには、互いを呼び合うための独自の固有の名称がないからである。
patrui magni pronepos proneptis.
大伯叔父の曾孫、曾孫女。
auunculi magni pronepos proneptis.
大舅の曾孫、曾孫女。
amitae magnae pronepos proneptis.
大伯叔母の曾孫、曾孫女。
materterae magnae pronepos proneptis.
大姨の曾孫、曾孫女。
ex his omnibus centum uiginti octo personae efficiuntur, quia singulae appellationes sedecim complent: nam cum exempli gratia patruus magnus quadrifariam intellegitur, ad singulorum patruorum magnorum personas quadruplicatus pronepos, item proneptis triginta duo personas reddet, totque quater numeratae illam, quae proposita est, summam efficiunt.
これらすべてから百二十八人の人物が構成される。 なぜなら、個々の名称が十六人を満たすからである。 というのも、たとえば大伯叔父は四通りに理解されるので、個々の大伯叔父の人物に対して、四倍された曾孫、同様に曾孫女は三十二人の人物を返し、これらが四回数えられることで、提示されたあの総数を構成するからである。
eorum patres matresque ei, de cuius cognatione quaeritur, sobrini sobrinaeque sunt, ipse autem isdem sobrino sobrinaue natus.
彼らの父親および母親は、血統が問われている者にとって「ソブリヌス・ソブリナ」であり、彼自身は、彼らにとって「ソブリヌスまたはソブリナから生まれた者」である。
patrui abnepos abneptis.
おじの玄孫、玄孫女。
auunculi abnepos abneptis.
母方おじの玄孫、玄孫女。
amitae abnepos abneptis.
おばの玄孫、玄孫女。
materterae abnepos abneptis.
母方おばの玄孫、玄孫女。
haec singula uocabula senas denas continent personas: uerbi enim gratia patrui abnepos sic enumerabitur, ut bifariam patruo accepto quater pronepos, totiens proneptis ducatur et sic ad eorum filios ueniatur sedecies computatos: eadem ratione ad filiam: item in ceteros: et per hoc ex omnibus efficietur numerus personarum centum uiginti octo.
これらの個々の名称は十六人の人物を含む。 というのも、たとえば、おじの玄孫は次のように数え上げられるからである。 すなわち、おじを二通りに受け取った上で、四回曾孫、同数回曾孫女が導かれ、そのようにして十六回計算された彼らの息子たちに至る。 同じ理由により娘へ、同様に他の者たちについても至る。 そしてこれを通じて、すべてから百二十八人の人物の数が構成される。
hi sunt ei, de cuius cognatione quaeritur, consobrinorum nepotes neptesque, ipsi eorum, de cuius cognatione quaeritur, patrui maximi auunculi maximi amitae maximae materterae maximae filius filia, item proaui proauiae consobrinus.
これらの者は、血統が問われている者にとって、いとこの孫・孫女であり、彼ら自身は、血統が問われている者の最大伯叔父・最大舅・最大伯叔母・最大姨の息子・娘であり、同様に、曾祖父・曾祖母のいとこである。
fratris sororisque adnepos adneptis: personas continent centum uiginti octo.
兄弟および姉妹の来孫、来孫女:これらは百二十八人の人物を含む。
trinepotis filius, item filia: trineptis filius, item filia.
六世孫の息子、同じく娘:六世孫(女)の息子、同じく娘。
hi centum uiginti octo fiunt, quod, cum trinepos trineptisque, ut supra demonstrauimus, sexaginta quattuor impleant, filius eorum eadem enumeratione totidemque filia computabitur.
これらは百二十八人になる。 なぜなら、上でお見せしたように、六世孫と六世孫(女)が六十四人を満たすとき、彼らの息子も同じ数え上げで計算され、娘も同数で計算されるからである。

語釈・文法注

  1. 38.10.10.18propius sobrinis — 比較級副詞 propius が与格 sobrinis を支配する構文。「ソブリヌス(はとこ)たちよりも近い」を意味し、固有の単一名詞を持たない親等群を指す法的カテゴリーとして用いられている。
  2. 38.10.10.18sobrino natus — 分詞 natus(〜から生まれた)が、起源・出自を表す奪格 sobrino(ソブリヌス)を支配する表現。この文脈では、関係が問われている者が「ソブリヌス(はとこ)から生まれた世代」であることを示す。
  3. 38.10.10.18recte proximum nomen — 対格不定詞構文(または esse の省略)を伴う表現。「ソブリヌスの息子を『最も近い名称』[で呼ぶこと]は正しい」という判断を示す。
  4. 38.10.10.18bifariam patruo accepto — 奪格絶対構文。「おじが二重に(父方・母方として)受け取られた/想定された上で」の意であり、計算の前提条件を示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §38.10.10.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:38.10.10.18

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。