Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §38.10.10.17#2

第六親等の傍系親族と六世孫の数え上げ

6057 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

第六親等における曾祖父母の曾孫らの関係や、伯叔父・叔母等の曾孫の数(合計十六人)、さらには直系卑属の第六親等である「六世孫」が男女含めて六十四人に達する理由と、その網羅的な数え上げの法則を説明している。

[IDEM libro singulari de gradibus et adfinibus et nominibus eorum. ] §38.10.10.17#2hi omnes proaui aut proauiae eius, de cuius cognatione quaeritur, pronepotes et proneptes, eiusdem aui auiaeue fratris sororisue nepotes neptesue: et contra horum eiusdem auus auia patruus magnus amita magna, auunculus magnus matertera magna: erunt autem pater materue eiusdem fratresque et sorores utrius eorum propii sobrini: ipse his sobrinus est et inuicem huic illi sobrini.
これらすべての者は、血統が問われている者の曾祖父または曾祖母の曾孫(男)および曾孫(女)であり、同人の祖父または祖母の兄弟または姉妹の孫(男)および孫(女)である。 そして逆に、これら(の曾孫ら)にとって、同人の祖父、祖母、大伯叔父、大伯叔母、大舅、大姨は[そのような祖先となる]。 しかし、同人の父親または母親、および彼らのいずれかの兄弟姉妹は、[これらの曾孫らにとって]「ソブリヌスより近い者」となる。 彼自身はこれらの者にとって「ソブリヌス」であり、逆に彼に対して彼らは「ソブリヌス」である。
patrui pronepos patrui proneptis: continent personas octo: nam utriusque sexus fiunt sedecim sic: pater auus patruus filius patrui nepos eiusdem ex filio pronepos eiusdem ex nepote filio nato item proneptis pater auia patruus filius patrui nepos eiusdem ex filio pronepos ex nepote filio nato item proneptis pater auus patruus filia patrui nepos eiusdem ex filia pronepos ex nepote et profilia nato neptis pater auia patruus filia patrui nepos eius ex filia pronepos ex nepote item profilia nato neptis pater auus patruus filius patrui neptis eiusdem ex filio pronepos ex nepte item profilio nata neptis pater auia patruus filius patrui neptis eiusdem ex filio pronepos ex nepte filio nata item proneptis pater auus patruus filia patrui neptis eiusdem ex filia pronepos ex nepte filia nata item proneptis pater auia patruus filia patrui neptis eiusdem ex filia pronepos ex nepte filia nata item proneptis amitae pronepos proneptis: totidem personas eadem ratione et is continet, tantum pro patruo amita sumpta.
伯叔父の曾孫(男)、伯叔父の曾孫(女):これらは八人の人物を含む。 というのも、両方の性が以下のようにして十六人になるからである。 父親 - 祖父 - 伯叔父 - 伯叔父の息子 - その者の(息子からの)孫 - その者の(孫である)息子から生まれた曾孫、および同様に曾孫(女)。 父親 - 祖母 - 伯叔父 - 伯叔父の息子 - その者の(息子からの)孫 - その者の(孫である)息子から生まれた曾孫、および同様に曾孫(女)。 父親 - 祖父 - 伯叔父 - 伯叔父の娘 - その者の(娘からの)孫 - その者の(孫である)娘から生まれた曾孫、および曾孫(女)。 父親 - 祖母 - 伯叔父 - 伯叔父の娘 - その者の(娘からの)孫 - その者の(孫である)娘から生まれた曾孫、および曾孫(女)。 父親 - 祖父 - 伯叔父 - 伯叔父の息子 - その者の(息子からの)孫(女) - その者の(孫女である)息子から生まれた曾孫、および同様に曾孫(女)。 父親 - 祖母 - 伯叔父 - 伯叔父の息子 - その者の(息子からの)孫(女) - その者の(孫女である)息子から生まれた曾孫、および同様に曾孫(女)。 父親 - 祖父 - 伯叔父 - 伯叔父の娘 - その者の(娘からの)孫(女) - その者の(孫女である)娘から生まれた曾孫、および同様に曾孫(女)。 父親 - 祖母 - 伯叔父 - 伯叔父の娘 - その者の(娘からの)孫(女) - その者の(孫女である)娘から生まれた曾孫、および同様に曾孫(女)。 叔母の曾孫(男)、曾孫(女):同じ理由により、彼らも同数の人物を含み、ただ伯叔父の代わりに叔母が置かれるだけである。
item auunculi pronepos proneptis, item pro patruo auunculo posito.
同様に舅の曾孫(男)、曾孫(女)についても、伯叔父の代わりに舅が置かれる。
materterae pronepos proneptis: et hic ubi patruus positus est, matertera enumerata eundem numerum personarum inueniemus.
姨の曾孫(男)、曾孫(女):ここでも伯叔父が置かれた場所に姨を数え上げることで、同じ人物の数を見出す。
hi omnes eius, de cuius cognatione quaeritur, consobrinorum nepotes neptesue sunt.
これらすべての者は、血統が問われている者の、いとこたちの孫(男)または孫(女)である。
fratris sororisque abnepos abneptis: efficiunt personas sexaginta quattuor, ut ex supra scriptis apparere potest.
兄弟および姉妹の玄孫(男)、玄孫(女):これらは六十四人の人物を構成するが、これは上記の記述から明らかな通りである。
trinepos trineptis: hi sunt filii filiaeue adnepos adneptis, nepotis neptis abnepos abneptis, pronepotis proneptisue pronepos proneptis, abnepotis abneptisue nepos neptisue, adnepotis adneptis filius filia.
六世孫(男)、六世孫(女):これらは、息子または娘の来孫(男)・来孫(女)、孫(男)・孫(女)の玄孫(男)・玄孫(女)、曾孫(男)・曾孫(女)の曾孫(男)・曾孫(女)、玄孫(男)・玄孫(女)の孫(男)・孫(女)、来孫(男)・来孫(女)の息子・娘である。
hae appellationes demonstrant personas sexaginta quattuor, nam triginta duo trinepos complet, totidem trineptis.
これらの名称は六十四人の人物を指し示す。 なぜなら、六世孫(男)が三十二人を満たし、六世孫(女)も同数を満たすからである。
ab nepote enim numerus quadruplatus in se efficit triginta duo, ipso nepote duas significante, pronepote quattuor, abnepote octo, adnepote sedecim: his accedunt trinepos trineptis, una ex adnepote nati, altera ex adnepte.
というのも、孫から始めると、数はそれ自体で四倍になって三十二を生み出すからであり、孫自身が二人を意味し、曾孫が四人を、玄孫が八人を、来孫が十六人を意味し、これらに六世孫(男)、六世孫(女)が加わるからであり、一方は来孫(男)から生まれ、他方は来孫(女)から生まれる。
per singulos autem gradus ideo geminatio fit, quia maribus adiciuntur feminae, ex quibus proximus quisque progenitur, et numerabuntur sic: filius nepos pronepos ábnepos adnepos trinepos item trineptis filia nepos pronepos abnepos adnepos trinepos item trineptis filius neptis pronepos abnepos adnepos trinepos item trineptis filia neptis pronepos abnepos adnepos trinepos item trineptis filius nepos proneptis abnepos adnepos trinepos item trineptis filia nepos proneptis abnepos adnepos trinepos item trineptis filius neptis proneptis abnepos adnepos trinepos item trineptis filia neptis proneptis abnepos adnepos trinepos item trineptis filius nepos pronepos abneptis adnepos trinepos item trineptis filia nepos pronepos abneptis adnepos trinepos item trineptis filius nepos proneptis abneptis adnepos trinepos item trineptis filia nepos proneptis abneptis adnepos trinepos item trineptis filius neptis pronepos abneptis adnepos trinepos item trineptis filia neptis pronepos abneptis adnepos trinepos item trineptis filius neptis proneptis abneptis adnepos trinepos item trineptis filia neptis proneptis abneptis atnepos trinepos item trineptis filius nepos pronepos abnepos adneptis trinepos item trineptis filia nepos pronepos abnepos adneptis trinepos item trineptis filius neptis pronepos abnepos adneptis trinepos item trineptis filia neptis pronepos abnepos adneptis trinepos item trineptis filius nepos proneptis abnepos adneptis trinepos item trineptis filia nepos proneptis abnepos adneptis trinepos item trineptis filius neptis proneptis abnepos adneptis trinepos item trineptis filia neptis proneptis abnepos adneptis trinepos item trineptis filius nepos pronepos abneptis adneptis trinepos item trineptis filia nepos pronepos abneptis adneptis trinepos item trineptis filius nepos proneptis abneptis adneptis trinepos item trineptis filia nepos proneptis abneptis adneptis trinepos item trineptis filius neptis pronepos abneptis atneptis trinepos item trineptis filia neptis pronepos abneptis atneptis trinepos item trineptis filius neptis proneptis abneptis atneptis trinepos item trineptis filia neptis proneptis abneptis atneptis trinepos item trineptis
しかし、個々の親等を通じて倍加が起こるのは、男性に女性が付け加えられ、彼女らから次のそれぞれの世代が生み出されるからであり、以下のように数えられる。 息子 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(男) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(男) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(男) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、娘 - 孫(女) - 曾孫(女) - 玄孫(女) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)、息子 - 孫(男) - 曾孫(男) - 玄孫(男) - 来孫(女) - 六世孫(男)、および六世孫(女)[以下同様に倍加が続く]。

語釈・文法注

  1. 38.10.10.17#2contra horum — contra はここでは副詞的に用いられており、「逆に、反対に」の意。horum は、親族関係を逆の視点(曾孫から見た祖先)から説明するための、関係を示す目的格的属格として解釈される。
  2. 38.10.10.17#2propii sobrini — これは propius sobrinus(ソブリヌスより近い者、本来のいとこ)の複数形主格(propii は propior の異体字または誤記と思われる)であり、親等の近い血族関係を表す法的な専門用語として解釈される。
  3. 38.10.10.17#2ab nepote enim numerus quadruplatus in se efficit triginta duo — in se は「それ自体において、自身を掛け合わせることで」の意。nepos から trinepos に至るまでの世代ごとの倍加(男性と女性の二者択一)による指数の増加(2の累乗)を説明する文脈。nepos = 2、pronepos = 4、abnepos = 8、adnepos = 16、そして trinepos が 32 となり、女性の trineptis も同数の 32 であるため、全体として 64 となる計算を示している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §38.10.10.17#2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:38.10.10.17%232

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。