[ULPIANUS libro quadragensimo primo ad edictum. ] §37.9.1.14Si ea, quae in possessionem uult ire, uxor negetur uel nurus uel esse uel fuisse uel ex eo praegnas non esse contendatur: decretum interponit praetor ad exemplum Carboniani edicti.
もし、占有に入ることを望む女性が、妻あるいは嫁であること、またはかつてそうであったことが否定されるか、あるいは彼によって妊娠しているのではないと主張される場合、政務官はカルボ法告示を範とする決定を下す。
et ita diuus Hadrianus Claudio Proculo praetori rescripsit, ut summatim de re cognosceret et, si manifesta calumnia uidebitur eius, quae uentris nomine in possessione mitti desiderat, nihil noui decerneret: si dubitari de re poterit, operam daret, ne praeiudicium fiat ei, quod in utero est, sed uentrem in possessionem mitti oportet.
そして、神君ハドリアヌスは政務官クラウディウス・プロクルスに以下のように勅答した。 すなわち、その事柄について略式に審理し、もし胎児の名において占有に導き入れられることを望む女性の側の明らかな欺瞞と見なされるならば、何ら新たな決定を下してはならない。 もし事柄について疑いが生じ得るならば、胎内にある者に予断が及ばないよう配慮すべきであり、むしろ胎児は占有に導き入れられるべきである。
apparet itaque, nisi manifesta sit calumniatrix mulier, debere eam decretum eligere: et ubi omnino iuste dubitari poterit, an ex eo praegnas sit, decreto tuenda est, ne praeiudicium partui fiat.
したがって、女性が明らかな虚偽主張者でない限り、彼女は決定を選択すべきであることが明らかである。 そして、彼女が彼によって妊娠しているかどうかに全面的に正当な疑いが生じ得る場合には、出生児に予断が生じないよう、彼女は決定によって保護されなければならない。
idemque est et si status mulieri controuersia fiat.
女性の身分について争いが生じる場合にも、同様である。
§37.9.1.15Et generaliter ex quibus causis Carbonianam bonorum possessionem puero praetor dare solitus est, ex hisdem causis uentri quoque subuenire praetorem debere non dubitamus, eo facilius, quod fauorabilior est causa partus quam pueri: partui enim in hoc fauetur, ut in lucem producatur, puero, ut in familiam inducatur: partus enim iste alendus est, qui et si non tantum parenti, cuius esse dicitur, uerum etiam rei publicae nascitur.
そして一般に、政務官がどのような理由から少年にカルボ法遺産占有を与えるのが常であったか、それらと同じ理由から、政務官は胎児をも救済すべきであることに我々は疑いを持たない。 それはなおさら容易なことである。 なぜなら、出生児の立場は、少年の立場よりもより好意的考慮に値するからである。 というのも、出生児に対しては、光の中に送り出されることにおいて好意が示され、少年に対しては、家族の中に導き入れられることにおいて好意が示されるからである。 なぜなら、その出生児は扶養されるべきであり、彼はその父親とされる親のためだけでなく、国家のためにも生まれてくるからである。
§37.9.1.16Si quis prima uxore praegnate facta mox aliam duxerit eamque praegnatem fecerit diemque suum obierit, edictum ambobus sufficiet, uidelicet cum nemo contendit nec calumniatricem dicit.
もしある者が、最初の妻を妊娠させた後、すぐに別の女性と結婚して彼女をも妊娠させ、そして死亡した場合、告示は両者に対して十分である。 もっとも、誰も争わず、またいずれかを欺瞞者と呼ばない場合に限るが。
§37.9.1.17Quotiens autem uenter in possessionem mittitur, solet mulier curatorem uentri petere, solet et bonis.
しかし、胎児が占有に導き入れられるときはいつでも、女性は胎児のために管理人を求めるのが常であり、また遺産のためにも求めるのが常である。
sed si quidem tantum uentri curator datus sit, creditoribus permittendum in custodia bonorum esse: si uero non tantum uentri, sed etiam bonis curator datus est, possunt esse securi creditores, cum periculum ad curatorem pertineat.
もっとも、もし胎児にのみ管理人が与えられた場合には、債権者たちが遺産の保管にあたることが許されるべきである。 しかし、もし胎児だけでなく遺産のためにも管理人が与えられたならば、債権者たちは安心していられる。 なぜなら、管理上の責任は管理人に帰属するからである。
idcirco curatorem bonis ex inquisitione dandum, idoneum scilicet, oportet creditores curare uel si quis alius est, qui non edito partu successionem speret.
それゆえ、調査に基づいて遺産管理人が、当然ながら適格な者として与えられるよう、債権者、あるいは出生児が生まれなかった場合に相続を期待する他の者が、配慮しなければならない。
§37.9.1.18Hoc autem iure utimur, ut idem curator et bonis et uentri detur: sed si creditores instant uel qui sperat se successurum, diligentius atque circumspectius id fieri debebit et plures, si desiderentur, dandi sunt.
しかし、我々が用いている法は、同一の管理人が遺産と胎児の双方に対して与えられるというものである。 しかし、もし債権者たち、あるいは自分が相続人となることを期待する者が強く求めるならば、それはより慎重かつ注意深くなされなければならず、もし必要とされるならば、複数名が与えられるべきである。
§37.9.1.19Mulier autem in possessionem missa ea sola, sine quibus fetus sustineri et ad partum usque produci non possit, sumere ex bonis debet: et in hanc rem curator constituendus est, qui cibum potum uestitum tectum mulieri praestet pro facultatibus defuncti et pro dignitate eius atque mulieris.
また、占有に導き入れられた女性は、それらなしには胎児が維持されず出生に至るまで育てられ得ないようなものだけを、遺産から受け取るべきである。 そしてこの目的のために、死者の財力、および彼と女性の身分に応じて、食物、飲料、衣服、住居を女性に提供する管理人が任命されなければならない。
§37.9.1.20Deminutio autem ad hos sumptus fieri debet primum ex pecunia numerata: si ea non fuerit, ex his rebus, quae patrimonia onerare magis impendio quam augere fructibus consueuerunt.
しかし、これら費用に充てるための遺産の取り崩しは、まず現金からなされるべきである。 もし現金がなければ、果実によって財産を増やすよりも、維持費によって財産に負担をかけるのが常であるような物からなされるべきである。
§37.9.1.21Item si periculum est, ne interim res usu capiantur, ne debitores tempore liberentur, idem curare debet.
同様に、その間に物が時効取得される危険や、債務者たちが時効によって解放される危険がある場合にも、同じ管理人がこれに対処しなければならない。
§37.9.1.22Ita igitur curam hoc quoque officio administrabit, quo solent curatores atque tutores pupillorum.
したがって、彼は、被後見人の管理人や後見人が通常行うのと同様の職務によって、この管理をも行う。
§37.9.1.23Eligitur autem curator aut ex his, qui tutores dati sunt postumo, aut ex necessariis adfinibusque aut ex substitutis aut ex amicis defuncti aut ex creditoribus, sed utique is, qui idoneus uidebitur: aut si de personis eorum quaestio moueatur, uir bonus eligitur.
管理人は、遺後の子のために指定された後見人たち、親族や姻族、予備相続人、死者の友人、あるいは債権者たちの中から選ばれるが、いずれにしても適格と見なされる者が選ばれる。 あるいは、もし彼らの適性について疑義が生じる場合には、誠実な人が選ばれる。
§37.9.1.24Quod si nondum sit curator constitutus (quia plerumque aut non petitur aut tardius petitur aut serius datur), Seruius aiebat res hereditarias heredem institutum uel substitutum obsignare non debere, sed tantum pernumerare et mulieri adsignare.
しかし、もし管理人がまだ任命されていない場合(なぜなら、多くの場合、求められないか、あるいは求めるのが遅すぎるか、あるいは与えられるのが遅れるからである)、セルウィウスは、指定相続人や予備相続人は遺産に属する物を封印すべきではなく、単に数え上げて女性に引き渡すべきであると言っていた。
§37.9.1.25Idem ait ad custodienda ea, quae sine custodia salua esse non possunt, custodem ab herede ponendum (ut puta pecoris, et si nondum messis uindemiaue facta sit): et si fuerit controuersia, quantum deminui oporteat, arbitrum dandum.
同氏はまた、保管がなければ安全に保たれ得ないものを保管するために、相続人によって保管人が置かれなければならないと言っている(例えば、家畜、あるいは収穫や葡萄の収穫がまだ行われていない場合など)。 そして、どの程度取り崩すべきかについて争いがある場合には、仲裁人が与えられるべきである。
§37.9.1.26Curatore autem constituto haec omnia cessare puto: conscribere tamen curatori debent et uendenti et inuentarium rerum facienti.
しかし、管理人が任命された後は、これらすべてのことは止むと私は考える。 もっとも、彼らは、売却を行い物の一覧表を作成する管理人のために、共同して署名しなければならない。
§37.9.1.27Tamdiu autem uenter in possessionem esse debet, quamdiu aut pariat aut abortum faciat aut certum sit eam non esse praegnatem.
しかし、胎児が占有にあるべきなのは、出産するか、流産するか、あるいは彼女が妊娠していないことが確実になるまでの期間である。
§37.9.1.28Et si sciens prudensque se praegnatem non esse consumpserit, de suo eam id consumpsisse Labeo ait.
そして、自分が妊娠していないことを知りながら、遺産を消費した場合には、彼女はそれを自身の財産から消費したのであるとラベオは言っている。