[ULPIANUS libro quadragensimo ad edictum. ] §37.7.1.prQuamquam ita demum ad collationem dotis praetor cogat filiam, si petat bonorum possessionem, attamen etsi non petat, conferre debebit, si modo se bonis paternis misceat.
[ウルピアーヌス著『告示注解』第40巻より] たとえ法務官が、娘が遺産占有を請求する場合に限り、彼女に対して持参金の持ち戻しを強制するとしても、やはり、たとえ請求しなくとも、彼女が父の遺産に関与するならば、持ち戻しを行う義務を負う。
et hoc diuus Pius Ulpio Adriano rescripsit etiam eam, quae non petierit bonorum possessionem, ad collationem dotis per arbitrum familiae herciscundae posse compelli.
そして、神君ピウスはウルピウス・ハドリアヌスへの勅答において、遺産占有を請求しなかった女性であっても、遺産分割の仲裁人を通じて持参金の持ち戻しを強制され得るということを回答した。
§37.7.1.1Si in stipulatum deducta sit dos, si quidem ipsa mulier stipulata sit uel ipsi negotium gestum, aeque conferre cogetur: si uero alii quaesita est stipulatio, dicendum est cessare collationem.
もし持参金が問答契約に持ち込まれている場合、もしその女性自身が契約を結んだか、あるいは彼女のために事務管理がなされたのであれば、同様に彼女は持ち戻しを強制される。 しかし、もし問答契約が他の者のために取得されたのであれば、持ち戻しは行われないと言うべきである。
etsi tantum promissa sit dos, collatio eius fiet.
たとえ持参金が約束されただけであっても、その持ち戻しは行われなければならない。
§37.7.1.2Si sit nepos et neptis ex eodem filio et dotata sit neptis, sit et filius non pater eorum: neptis omnem dotem soli fratri collatura est.
もし同じ息子から生まれた孫息子と孫娘がおり、孫娘が持参金を与えられており、また彼らの父ではない(被相続人の別の)息子も存在する場合、孫娘は持参金すべてを自らの兄弟にのみ持ち戻すべきである。
emancipata autem neptis dotem et bona sua soli nepoti, non etiam patruo conferet.
他方、解放された孫娘は、持参金と自己の財産を孫息子にのみ持ち戻し、叔父には持ち戻さない。
§37.7.1.3Sed si sit neptis sola, non etiam nepos ex eodem, tunc confertur patruo itemque nepoti uel nepti ex alio.
しかし、もし孫娘一人のみで、同じ息子から生まれた孫息子がいないならば、そのときは叔父に対して、また他の息子から生まれた孫息子や孫娘に対しても持ち戻される。
§37.7.1.4Sed et si duae neptes sint ex diuersis filiis, conferent et inuicem et patruo, si ex eodem patre, tantum inuicem conferent.
しかしまた、異なる息子から生まれた二人の孫娘がいるならば、彼女たちはお互いに対して、また叔父に対しても持ち戻す。 もし同じ父から生まれた(同じ息子から出た二人の孫娘である)ならば、彼女たちはお互いにのみ持ち戻す。
§37.7.1.5Cum dos confertur, impensarum necessariarum fit detractio, ceterarum non.
持参金が持ち戻される際、必要費の控除は行われるが、その他の費用の控除は行われない。
§37.7.1.6Quod si iam factum diuortium est et maritus non sit soluendo, non debebit integra dos computari mulieri, sed id quod ad mulierem potest peruenire, hoc est quod facere maritus potest.
しかし、もしすでに離婚が成立しており、かつ夫に支払能力がないならば、持参金の全額がその女性に計算されるべきではなく、彼女に届き得る部分、すなわち夫が支払い得る限度の分のみが計算されるべきである。
§37.7.1.7Si sub condicione pater uel extraneus dotem promiserit, cautione opus erit, ut tunc conferat mulier dotem, cum dotata esse coeperit.
もし父または第三者が条件付きで持参金を約束したならば、その女性が実際に持参金を受け取り始めたときに持ち戻すという、保証が必要となるだろう。
§37.7.1.8Filiam, quae ab intestato patri heres sit, conferre quidem dotem oportet: consequens autem est, ut ex pollicitatione dotis pro parte dimidia fratrem suum liberet: aequius enim est in solidum de suo eam dotatam esse.
無遺言の父の相続人である娘は、実に持参金を持ち戻さなければならない。 しかしそれゆえに、彼女は持参金の約束について、自分の兄弟を2分の1の割合について免除すべきであるということになる。 なぜなら、彼女が完全に自己の財産から持参金を与えられることがより公平だからである。
§37.7.1.9Si emancipatus filius, qui contra tabulas bonorum possessionem accepit, filiam dotatam habeat, non debet dotem eius conferre, quia in bonis eius non est.
もし遺言に反する遺産占有を得た、解放された息子が、持参金を与えられた娘を持っている場合、彼は彼女の持参金を持ち戻す必要はない。 なぜなら、それは彼の財産に属していないからである。