[ULPIANUS libro nono de officio proconsulis. ]
[ウルピアヌス、プロコンスルの職務に関する第9巻] 属州総督たちは、解放奴隷に対する保護者たちの苦情を聞き、それを形式的にではなく実行(追及)しなければならない。
§37.14.1.prPatronorum querellas aduersus libertos praesides audire et non translaticie exsequi debent, cum, si ingratus libertus sit, non impune ferre eum oporteat.
なぜなら、もし解放奴隷が不恩であるならば、彼が罰を受けずに済ますことは許されるべきではないからである。
sed si quidem inofficiosus patrono patronae liberisue eorum sit, tantummodo castigari cum sub comminatione aliqua seueritatis non defuturae, si rursum causam querellae praebuerit, et dimitti oportet.
しかし、もし確かに彼が保護者、保護者(女)、あるいは彼らの子供たちに対して不敬であるだけであるならば、もし再び苦情の原因を提供するならば、将来必ずや下されるであろう厳格さ(厳罰)の何らかの威嚇のもとに、ただ単に懲戒され、そして釈放されるべきである。
enimuero si contumeliam fecit aut conuicium eis dixit, etiam in exilium temporale dari debebit: quod si manus intulit, in metallum dandus erit: idem et si calumniam aliquam eis instruxit uel delatorem subornauit uel quam causam aduersus eos temptauit.
他方、もし彼が保護者たちに侮辱を加え、あるいは彼らに対して誹謗を口にしたならば、一時的な追放に処されるべきである。 しかし、もし彼らに手を下したならば、鉱山送りにされるべきである。 彼らに対して何らかの虚偽の告発を仕組んだり、あるいは密告者をそそのかしたり、あるいは彼らに対して何らかの訴訟を企てたりした場合にも、同じことが適用されるべきである。