[POMPONIUS libro quinto ad Quintum Mucium. ] §36.2.22.prSi Titio, 'cum is annorum quattuordecim esset factus', legatum fuerit et is ante quartum decimum annum decesserit, uerum est ad heredem eius legatum non transire, quoniam non solum diem, sed et condi-cionem hoc legatum in se continet 'si effectus esset annorum quattuordecim', qui autem in rerum natura non esset, annorum quattuordecim esse non intellegeretur.
[ポンポニウス『クィントゥス・ムキウス註解』第5巻] もしティティウスに、「彼が14歳に達した時に」という遺贈がなされ、彼が14歳になる前に死亡した場合、その遺贈が彼の相続人に移行しないというのは正しい。 なぜなら、この遺贈は単に期限だけでなく、「もし彼が14歳に達したならば」という条件をも内包しているからであり、事物(自然界)のうちにもはや存在しない者は、14歳であると理解され得ないからである。
nec interest, utrum scribatur 'si annorum quattuordecim factus erit' an ita, cum priore scriptura per condicio-nem tempus demonstratur, sequenti per tempus condicio, utrubique tamen eadem condicio est.
また、「もし14歳に達したならば」と書かれるか、それとも「そのように」と書かれるかは、問題ではない。 なぜなら、前者の書き方においては条件によって期限が示され、後者の書き方においては期限によって条件が示されているが、いずれにおいても同じ条件だからである。
§36.2.22.1Quaedam autem condiciones etiam superuacuae sunt, ueluti si ita scribat: 'Titius heres esto.
しかし、特定の条件は余計なものでもあり、例えば、このように書く場合である。 「ティティウスは相続人たれ。
si Titius hereditatem meam adierit, Maeuio decem dato': nam pro non scripto ea condicio erit, ut omnimodo ad heredem Maeuii legatum transeat, etiamsi Maeuius ante aditam hereditatem decesserit.
もしティティウスが私の相続財産を承認したならば、マエウィウスに10を与えよ。 」なぜなら、その条件は書かれなかったものとみなされ、その結果、たとえマエウィウスが相続財産の承認前に死亡したとしても、遺贈は如何なる場合でもマエウィウスの相続人に移行するからである。
et idem, si ita fuerit scriptum: 'si Titius hereditatem meam adierit, intra dies centum Maeuio decem dato': nam hoc legatum in diem erit, non sub condicione, quia definitio Labeonis probanda est dicentis id demum legatum ad heredem legatarii transire, quod certum sit debitum iri, si adeatur hereditas.
そして、もし「もしティティウスが私の相続財産を承認したならば、100日以内にマエウィウスに10を与えよ」と書かれていた場合も同様である。 なぜなら、この遺贈は期限付きのものとなり、条件付きのものではなくなるからである。 というのも、「相続財産が承認されたならば、支払われるべきことが確実であるような、そうした遺贈のみが受遺者の相続人に移行する」というラベオの定義が支持されるべきだからである。
§36.2.22.2Si tamen duos heredes instituam et, si alter ex his adeat hereditatem, alicui legem ab omnibus heredibus: non erit pro superuacuo ea condicio, sed in portionem quidem coheredis ualebit, in ipsius autem, cuius persona in condicione comprehensa est, superuacua erit, perinde atque solo eo herede instituto eo modo legatum esset.
しかし、もし私が2人の相続人を指定し、「もし彼らのうち一方が相続財産を承認したならば」という条件で、すべての相続人からある者に遺言の条項を定める場合、その条件は余計なものとはならない。 かえって、共同相続人の持分においては有効であるが、その条件にその人物が含まれている相続人自身の持分においては余計なものとなる。 それは、あたかもその相続人だけが指定されてその方法で遺贈されたのと同様である。