[IDEM libro quinto fideicommissorum. ] §36.1.67.prSeruo inuito domino uel ignorante non recte restituetur hereditas: sed si postea ratum habuerit, confirmabitur restitutio, uerum ipsi domino adquirentur actiones.
主人の意に反して、あるいは主人の知らないうちに奴隷に対して遺産が返還されるのは、正しくない。 しかし、もし主人が後でそれを追認したなら、返還は有効になり、さらに訴権は主人自身に取得される。
nec quia hereditatis adquisitionis similis est haec restitutio, iussum praecedere oportet, sed ut dictum est, etiam ratihabitio subsequi poterit exemplo bonorum possessionis.
また、この返還が遺産の取得に似ているからといって、命令が先行しなければならないわけではなく、言われたように、遺産占有の例に倣って、後からの追認が続くこともできる。
neque interest, quod ad propositum attinet, ipsi domino an seruo quis rogetur restituere hereditatem, nec in ea re consensu aut opera serui opus est: atquin in bonorum possessione uel in adeunda hereditate consensus eius necessarius est.
本件の趣旨に関する限り、主人自身に対して遺産を返還するよう求められているのか、それとも奴隷に対して求められているのかは、どちらでも関係がなく、その点において奴隷の同意や関与は必要ない。 しかし、遺産占有や遺産承認においては、彼の同意が必要である。
itaque si qui suspectam dicent hereditatem, postulante domino compellendi erunt adire et restituere hereditatem.
したがって、もし相続人たちが遺産が疑わしいと言うならば、主人の請求により、彼らは遺産を承認し返還することを強制される。
§36.1.67.1Si testator rogasset heredem, ut restituat hereditatem mulieri, si non nupsisset, dicendum erit compellendum heredem, si suspectam dicat hereditatem, adire et restituere eam mulieri, etiamsi nupsisset.
もし遺言者が出産や結婚を条件とせず、ある女性が再婚しないことを条件として彼女に遺産を返還するよう相続人に求めていた場合、もし相続人が遺産が疑わしいと言うならば、たとえ彼女が再婚していたとしても、相続人は遺産を承認して彼女に返還することを強制されるべきであると言わなければならない。
idem in ceteris quoque condicionibus Iulianus noster probat, quae similiter nisi fine uitae expleri non possent.
私たちのユリアヌスも、同様に生涯の終わりまで成就され得ない他のすべての条件についても、同じことを認めている。
secundum quam sententiam cautione praestita his, quorum interest, ab his, quibus restitui sub isdem condicionibus heres rogatus esset, restituet hereditatem.
この意見によれば、同じ条件の下で返還を求められていた者たちによって、利害関係のある者たちに対して保証が提供された上で、相続人は遺産を返還することになる。
§36.1.67.2Cum praetor cognita causa per rorem uel etiam ambitiose iuberet hereditatem ut ex fideicommisso restitui, etiam publice interest restitui propter rerum iudicatarum auctoritatem.
法務官が、事実審理を経て、錯誤によって、あるいは職権を濫用して、遺産を信託遺贈として返還するよう命じたときでも、既判力の効力のために、実際に返還されることが公益に合致する。
§36.1.67.3Si pupillo infanti restituere hereditatem quis rogatus sit, si sponte adierit, etiam seruo eius et ipsi pupillo tutore auctore restituetur hereditas: si quidem eo, quod fari non potest, non magis ea res impedietur, quam in muto pubere uolente sibi restitui hereditatem.
もし嬰児の被後見人に遺産を返還するよう求められた者がいて、もし彼が自発的に相続を承認したなら、彼の奴隷に対しても、また被後見人自身に対しても、後見人の補佐をもって、遺産が返還される。 なぜなら、口を利くことができないということによって、そのことは、自分に遺産が返還されることを望む口の利けない成人した者におけるよりも、妨げられるわけではないからである。
si autem heres recuset adire hereditatem, quemadmodum res expediri possit, difficile est, quia neque tutore desiderante periculo pupilli adiri hereditatem Trebelliano senatus consulto locus sit futurus neque pupillus ipse id desiderare possit, cum fari non possit.
しかし、もし相続人が相続を承認することを拒む場合、どのように事態を解決できるかは困難である。 なぜなら、後見人がそれを求めても、被後見人のリスクにおいて相続が承認されるためのトレベッリウス元老院議決の適用余地はなく、また被後見人自身は、口を利けないためにそれを求めることができないからである。
quod aliquatenus circa mutos expediri potest, nam si auditus capaces sunt uel interrogati nutu possint significare uelle se periculo suo hereditatem adire, quomodo absentes per nuntium.
このことは、口の利けない者についてはある程度解決できる。 というのも、もし彼らが聴解力があり、あるいは問われたときに会釈によって自己のリスクで相続を承認したいと示すことができるなら、それは不在者が使者を通じて行うのと同様だからである。
sed et infanti non dubito omnimodo subueniendum idque ex similitudine iuris ciuilis uel honorarii constituendum est: siue enim heres institutus esset, non dubie pro herede tutore auctore gerere posse uidetur, siue de bonorum possessione agitaretur, peti ei per tutorem posset.
しかし、嬰児に対しても、私はあらゆる手段で救済が与えられるべきであると確信しており、それは市民法または名誉法の類推から規定されるべきである。 なぜなら、もし彼が相続人に指定されていたならば、後見人の補佐を得て相続人として行動することが疑いなく可能であると思われるし、また遺産占有が問題となる場合でも、後見人を通じて彼のために請求することが可能だからである。
ideoque et heres compelli per tutorem potest adire et restituere hereditatem.
したがって、相続人もまた、後見人を通じて相続を承認し遺産を返還することを強制され得る。
quo exemplo et mutus, qui nihil intellegere potest, per curatorem adiuuatur.
この例によって、何も理解することができない口の利けない者も、保佐人を通じて助けられる。
§36.1.67.4Si singulae res ab herede traditae sunt iussu meo ei cui eas uendiderim, non dubitabimus mihi intellegi factam restitutionem.
もし個々の物件が、私の命令によって相続人から、私がそれらを売却した相手に引き渡されたなら、私に対して返還がなされたと解されることに疑いはない。
idem erit, et si iussu meo tradantur, cui ego ex fideicommisso aliaue qua causa eas praestare debuerim uel in creditum ire uel donare uoluerim.
もし、私が信託遺贈その他の原因により引き渡す義務を負っていた相手、あるいは貸し付けたい、もしくは贈与したいと思っていた相手に対して、私の命令で引き渡された場合にも、同様である。