Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §36.1.67.pr-36.1.67.4

주인의 추인에 의한 유산 반환과 조건부 신탁 강제

9271개 구절 중 5621번째 · 라틴어

요약

노예에 대한 유산 반환 시 주인의 사후 추인의 효력, 조건부 신탁유증의 강제 이행, 법무관의 착오에 의한 명령의 법적 효력, 그리고 말을 할 수 없는 영아에게 유산을 반환하는 특례 절차에 대해 논하고 있다.

[IDEM libro quinto fideicommissorum. ] §36.1.67.prSeruo inuito domino uel ignorante non recte restituetur hereditas: sed si postea ratum habuerit, confirmabitur restitutio, uerum ipsi domino adquirentur actiones.
주인의 의사에 반하거나 주인이 알지 못하는 사이에 노예에게 유산이 반환되는 것은 정당하지 않다. 그러나 주인이 사후에 이를 추인한다면 반환은 유효하게 되며, 소권은 주인 자신에게 귀속된다.
nec quia hereditatis adquisitionis similis est haec restitutio, iussum praecedere oportet, sed ut dictum est, etiam ratihabitio subsequi poterit exemplo bonorum possessionis.
또한 이러한 반환이 유산 취득과 유사하다고 하여 명령이 선행되어야 하는 것은 아니며, 이미 언급된 바와 같이 유산점유의 예에 따라 사후의 추인 또한 뒤따를 수 있다.
neque interest, quod ad propositum attinet, ipsi domino an seruo quis rogetur restituere hereditatem, nec in ea re consensu aut opera serui opus est: atquin in bonorum possessione uel in adeunda hereditate consensus eius necessarius est.
그리고 이 논점과 관련하여, 주인 자신에게 유산을 반환하도록 요청받았는지 아니면 노예에게 요청받았는지는 중요하지 않으며, 이 일에 있어서 노예의 동의나 협력은 필요하지 않다. 그러나 유산점유나 유산승인에 있어서는 그의 동의가 필수적이다.
itaque si qui suspectam dicent hereditatem, postulante domino compellendi erunt adire et restituere hereditatem.
따라서 만약 상속인들이 유산이 의심스럽다고 말한다면, 주인의 청구에 따라 그들은 유산을 승인하고 반환하도록 강제되어야 한다.
§36.1.67.1Si testator rogasset heredem, ut restituat hereditatem mulieri, si non nupsisset, dicendum erit compellendum heredem, si suspectam dicat hereditatem, adire et restituere eam mulieri, etiamsi nupsisset.
만약 유언자가 상속인에게 어떤 여성이 결혼하지 않는다면 그녀에게 유산을 반환하라고 요청했었다면, 만약 상속인이 유산이 의심스럽다고 말할 경우, 비록 그녀가 결혼했을지라도 상속인은 유산을 승인하여 그녀에게 반환하도록 강제되어야 한다고 말해야 할 것이다.
idem in ceteris quoque condicionibus Iulianus noster probat, quae similiter nisi fine uitae expleri non possent.
우리의 율리아누스도 마찬가지로 생의 마감이 아니면 성취될 수 없는 다른 모든 조건에 있어서도 동일하게 인정한다.
secundum quam sententiam cautione praestita his, quorum interest, ab his, quibus restitui sub isdem condicionibus heres rogatus esset, restituet hereditatem.
이 견해에 따르면, 동일한 조건하에서 반환을 요청받았던 자들이 이해관계인들에게 담보를 제공한 후에 상속인은 유산을 반환할 것이다.
§36.1.67.2Cum praetor cognita causa per rorem uel etiam ambitiose iuberet hereditatem ut ex fideicommisso restitui, etiam publice interest restitui propter rerum iudicatarum auctoritatem.
법무관이 심리를 거쳐 착오로 인하여 또는 심지어 직권을 남용하여 유산이 신탁유증에 따라 반환되도록 명령했을 때에도, 기판력의 효력 때문에 그것이 반환되는 것이 공익에 부합한다.
§36.1.67.3Si pupillo infanti restituere hereditatem quis rogatus sit, si sponte adierit, etiam seruo eius et ipsi pupillo tutore auctore restituetur hereditas: si quidem eo, quod fari non potest, non magis ea res impedietur, quam in muto pubere uolente sibi restitui hereditatem.
만약 영아인 피후견인에게 유산을 반환하도록 요청받은 자가 있고, 그가 자발적으로 승인하였다면, 후견인의 조력을 받아 그의 노예와 피후견인 자신에게도 유산이 반환될 것이다. 왜냐하면 말을 할 수 없다는 사실 때문에, 자신에게 유산이 반환되기를 바라는 성년의 벙어리의 경우보다 그 일이 더 방해받지는 않기 때문이다.
si autem heres recuset adire hereditatem, quemadmodum res expediri possit, difficile est, quia neque tutore desiderante periculo pupilli adiri hereditatem Trebelliano senatus consulto locus sit futurus neque pupillus ipse id desiderare possit, cum fari non possit.
그러나 만약 상속인이 유산 승인을 거부한다면 이 문제가 어떻게 해결될 수 있을지는 어려운데, 후견인이 청구하더라도 피후견인의 위험 부담 하에 유산이 승인되기 위한 트레벨리우스 원로원 결의의 적용 여지가 없을 것이고, 피후견인 자신은 말을 할 수 없으므로 이를 청구할 수 없기 때문이다.
quod aliquatenus circa mutos expediri potest, nam si auditus capaces sunt uel interrogati nutu possint significare uelle se periculo suo hereditatem adire, quomodo absentes per nuntium.
이 점은 벙어리에 대해서는 어느 정도 해결될 수 있는데, 만약 그들이 들을 수 있거나 질문을 받았을 때 끄덕임으로써 자기 위험 부담으로 유산을 승인하기를 원한다고 표시할 수 있다면, 이는 부재자가 심부름꾼을 통해 하는 것과 마찬가지이기 때문이다.
sed et infanti non dubito omnimodo subueniendum idque ex similitudine iuris ciuilis uel honorarii constituendum est: siue enim heres institutus esset, non dubie pro herede tutore auctore gerere posse uidetur, siue de bonorum possessione agitaretur, peti ei per tutorem posset.
그러나 나는 영아에게도 반드시 구제책이 주어져야 한다고 확신하며, 이는 시민법이나 명예법의 유추에 따라 결정되어야 한다. 왜냐하면 만약 그가 상속인으로 지정되었다면 후견인의 조력을 받아 상속인으로서 행동할 수 있음이 분명해 보이고, 유산점유가 문제 되는 경우라도 후견인을 통해 청구될 수 있었을 것이기 때문이다.
ideoque et heres compelli per tutorem potest adire et restituere hereditatem.
그러므로 상속인 또한 후견인을 통해 유산을 승인하고 반환하도록 강제될 수 있다.
quo exemplo et mutus, qui nihil intellegere potest, per curatorem adiuuatur.
이 예에 따라, 아무것도 이해할 수 없는 벙어리도 보좌인을 통해 조력을 받는다.
§36.1.67.4Si singulae res ab herede traditae sunt iussu meo ei cui eas uendiderim, non dubitabimus mihi intellegi factam restitutionem.
만약 개별 물건들이 나의 명령에 따라 상속인으로부터 내가 그것들을 매도한 사람에게 인도되었다면, 나에게 반환이 이루어진 것으로 이해된다는 점에 우리는 의문을 갖지 않을 것이다.
idem erit, et si iussu meo tradantur, cui ego ex fideicommisso aliaue qua causa eas praestare debuerim uel in creditum ire uel donare uoluerim.
내가 신탁유증이나 기타 원인으로 그것들을 급부할 의무가 있었던 사람, 또는 내가 빌려주거나 증여하고자 했던 사람에게 나의 명령으로 인도되는 경우에도 마찬가지일 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 36.1.67.prsi qui suspectam dicent hereditatem — `si qui`(만약 누군가가)의 주어는 생략되어 있으나 문맥상 ‘상속인들’(`heredes`)을 가리킨다. 신탁유증에서 유산이 채무초과 등의 이유로 인수하기에 ‘의심스러운’(`suspectam`) 것으로 여겨질 때, 상속인이 상속 승인을 거부하는 상황을 가리킨다.
  2. 36.1.67.1cautione praestita... ab his, quibus restitui... heres rogatus esset — 탈격절대구 `cautione praestita`(담보가 제공된 후에)에 이어지는 전치사구 `ab his...`는 담보를 제공하는 행위자를 나타낸다. 관계절 `quibus...`는 신탁수익자를 가리키며, ‘동일한 조건하에서 상속인이 유산을 반환하도록 요청받았던 자들’에 의해 담보가 제공되어야 함을 보여준다.
  3. 36.1.67.3neque tutore desiderante periculo pupilli adiri hereditatem... — `neque ... neque` 구문에서 전자 절은 탈격절대 `tutore desiderante`(후견인이 청구하더라도)와 위험의 탈격 `periculo pupilli`(피후견인의 위험 부담 하에)가 결합되어 있다. 영아(`infans`) 자신은 의사표시를 할 수 없으므로 후견인이 대리하여 청구하는 경우라 하더라도, 트레벨리우스 원로원 결의의 적용 요건(수익자의 청구 및 위험 부담)을 충족하기 어렵다는 법적 난점을 설명한다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §36.1.67.pr-36.1.67.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.1.67.pr-36.1.67.4

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.