[IDEM libro nono ad Plautium. ] §35.1.44.prQui heredi dare iussus est, seruo alieno instituto non domino dare debet.
[同じくパウルス執筆、プラウティウス註釈第9巻] 相続人に与えるよう命じられた者は、他人の奴隷が相続人に指定されている場合、主人ではなくその奴隷に与えなければならない。
nam et si alio herede instituto iussus est seruo Titii dare, ipsi seruo datur, quia quae facti sunt, non transeunt ad dominum, quemadmodum, si mihi aut seruo Titii stipulatus sim, non Titio, sed seruo eius dari potest: et haec uera sunt.
なぜなら、他の者が相続人に指定されているときにティティウスの奴隷に与えるよう命じられた場合であっても、その奴隷自身に与えられるからである。 なぜなら、事実行為である事柄は、主人に移転しないからである。 あたかも、私が自分自身に、あるいはティティウスの奴隷に与えるよう約束させた場合、ティティウスではなく、その奴隷に与えられることができるのと同様である。 そして、これらのことは真実である。
§35.1.44.1Sed cum heredi dare iussus est, uideamus, ne domino dandum sit: et consequens est et hic seruo dari.
しかし、相続人に与えるよう命じられている場合、主人に与えるべきではないかを検討しよう。 そして、この場合も奴隷に与えられるべきだというのが論理的帰結である。
§35.1.44.2Certe statuliber quin domino dare debeat, non est dubium.
確かに、自由留保奴隷が主人に与えなければならないことについては、疑いがない。
§35.1.44.3Contra qui domino debet dare, non implet condicionem dando seruo eius, nisi si dominus consenserit: nemo enim in tali specie condicionem nesciente me uel nolente implere potest.
これに対して、主人に与えるべきである者は、主人が同意した場合でなければ、その奴隷に与えることによっては条件を満たさない。 なぜなら、このような状況においては、私が知らないか、あるいは望まないうちに条件を満たすことは、誰もできないからである。
§35.1.44.4Cum hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est, heredi dandum est, ut impleatur condicio: nec hoc restituendum est ex causa fideicommissi.
トレベリアヌス元老院議決によって遺産が返還された場合、条件を満たすためには、相続人に与えられなければならない。 そして、この与えられたものは、信託遺贈の原因に基づいて返還される必要はない。
§35.1.44.5Sed cum suspectam adiit et restituit, dubitabatur, an ei auferendum sit: et benignius est et in hoc casu nihil ei auferri.
しかし、債務超過として相続し、かつ返還した場合に、彼からそれを剥奪すべきかどうかが疑われていた。 しかし、この場合においても、彼から何も剥奪されないとするのが、より好意的な解釈である。
§35.1.44.6Si autem me herede instituto controuersia mihi fiet hereditatis, si cauet legatarius euicta hereditate reddi legatum, et ipsi cauendum est reddi quod dedit.
しかし、私が相続人に指定され、私に対して遺産の争いが生じる場合、もし受遺者が、遺産が追奪された場合には遺贈を返還すると保証するなら、彼自身に対しても、彼が与えたものが返還されるよう保証がなされなければならない。
§35.1.44.7Sed si iussus sis mihi decem dare et accipere hereditatem ex senatus consulto, decem tibi ex causa fideicommissi non restituam.
しかし、もしあなたが私に10を与え、かつ元老院議決に基づいて遺産を受け取るよう命じられている場合、私はあなたに、信託遺贈の原因に基づいて10を返還することはない。
§35.1.44.8Si duorum seruo legatum sit sub condicione dandi, non posse per partes condicioni pareri quidam aiunt, sed semel dandam pecuniam: sed ego contra puto.
もし、二人の共有する奴隷に対して、給付の条件付きで遺贈がなされた場合、分割して条件を履行することはできず、一度に金銭が支払われなければならないと主張する者たちもいる。 しかし、私は反対に考える。
§35.1.44.9Si pars rei legatae usucapta sit, an in solidum parendum sit, dubito.
遺言によって遺贈された物の一部が取得時効にかかった場合、全体について履行すべきか否か、私は疑念を抱く。
et potest dici pro parte parendum ex sententia testatoris.
そして、遺言者の意図に基づき、一部について履行すべきであると言うことができる。
§35.1.44.10PLAUTIUS. Uni ex heredibus fundum legaui, si centum heredibus dedisset: deducet suam partem hereditariam et reliquam summam heredibus pro portione eorum dabit.
プラウティウス。 私は相続人の一人に、もし彼が相続人たちに100を与えるならば、土地を遺贈した。 彼は自分自身の相続分を差し引き、残りの金額を相続人たちにそれぞれの割合に応じて与えるだろう。
at si heres ex parte ita institutus esset, si heredibus decem dedisset, non aliter esset heres, quam si tota decem coheredibus dedisset, quia non ante ad hereditatem admitteretur, quam si omnem summam dedisset.
しかし、もし一部の相続人が、もし相続人たちに10を与えるならばという条件でそのように指定されていたなら、彼は共同相続人たちに10のすべてを与えない限りは、相続人とはならないだろう。 なぜなら、彼が全額を与えない限り、遺産相続に認められないからである。
nam cum et seruus testamento liber et ex parte heres ita scriptus esset, si heredibus decem dedisset, constitit non aliter eum liberum heredemque futurum, quam si tota decem coheredibus dedisset.
なぜなら、奴隷が遺言において自由の身とされ、かつ「相続人たちに10を与えるなら」という条件で一部の相続人としてそのように書かれていた場合、彼が共同相続人たちに10のすべてを与えない限り、自由の身にも相続人にもならないということが定着しているからである。
PAULUS: hoc iure utimur.
パウルス。 我々はこの法を用いている。