Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §34.6.1.pr

関係者への処罰を目的とした遺贈の無効

5294 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

相続人に指定された家子や奴隷の父親・主人、あるいは遺言から利益を得る者への処罰を目的とした、不法または破廉恥な遺贈は無効とされるべきであると論じる。

[AFRICANUS libro quaestionum. ] §34.6.1.prFilio familias uel seruo herede instituto etiam si in patris dominiue poenam illicite uel probrose datum est, nullius momenti legatum esse respondit: non enim id solum, quod in heredes³, sed omne, quod in cuiusque lucrum aliquid ex ultima uoluntate sentientis talem poenam in testamento scriptum sit, nullius momenti habendum.
[アフリカヌス、疑義集より] 家子または奴隷が相続人に指定された場合、たとえ父親または主人に対する処罰のために不法に、あるいは恥ずべき目的で[遺贈が]与えられたとしても、その遺贈は無効であると彼は回答した。 なぜなら、相続人³に対して[なされた]ものだけでなく、遺言から何らかの利益を得るすべての者の、そのような処罰を目的として遺言に書かれたすべてのものは、無効とみなされるべきだからである。

語釈・文法注

  1. §34.6.1.prin patris dominiue poenam — 前置詞 `in` に対格 `poenam` が続くことで、目的または不利益を表し、「父親または主人に対する処罰のために」という意味になる。これはローマ法における「処罰のための遺贈(legatum poenae nomine)」を指し、相続人に心理的・経済的不利益を与える目的で遺贈義務を課すことを意味する。
  2. §34.6.1.prin cuiusque lucrum aliquid ex ultima uoluntate sentientis talem poenam — 構造としては `in talem poenam`(そのような処罰のために)という前置詞句の間に、属格句 `cuiusque... sentientis` が挟み込まれた倒置(離隔)構造である。`cuiusque` は現在分詞 `sentientis`(~を得る者)によって修飾される属格であり、この `sentientis` はその直接目的語として `lucrum aliquid ex ultima uoluntate`(遺言からの何らかの利益)を取っている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §34.6.1.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.6.1.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。