Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §34.2.23.pr-34.2.23.3

遺贈における衣服の定義と用途別の五分類

5183 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺贈における「衣服」の語の単複による解釈の違いはないとし、その素材や用途に基づく衣服の定義、さらに男性用・子供用・女性用・共用・使用人用の5分類を具体例とともに論じる。

[IDEM libro quadragesimo quarto ad Sabinum. ] §34.2.23.prUestis an uestimenta legentur, nihil refert.
[同著者、同『サビヌス註釈』第44巻] 衣服(単数)が遺贈されるか衣服(複数)が遺贈されるかは、何ら違いはない。
§34.2.23.1Uestimentorum sunt omnia lanea lineaque uel serica uel bombycina, quae induendi praecingendi amiciendi insternendi iniciendi incubandiue causa parata sunt et quae his accessionis uice cedunt, quae sunt insitae picturae clauique qui uestibus insuuntur.
羊毛、亜麻、絹、またはボンビクス絹でできたすべてのもののうち、身にまとうため、帯で締めるため、身を包むため、敷くため、掛けるため、あるいは横たわるために用意されたもの、および、これらに従属するものとして含まれるもの(これらは織り込まれた絵模様や、衣服に縫い付けられる飾り帯である)は、衣服の範疇に属する。
§34.2.23.2Uestimenta omnia aut uirilia sunt aut puerilia aut muliebria aut communia aut familiarica.
すべての衣服は、男性用、子供用、女性用、共用、または使用人(ファミリア)用のいずれかである。
uirilia sunt, quae ipsius patris familiae causa parata sunt, ueluti togae tunicae palliola uestimenta stragula amfitapa et saga reliquaque similia.
男性用とは、家父自身のために用意されたものであり、たとえばトガ、チュニカ、短いマント、敷布となる衣服、両面毛羽のある毛布、軍用マント、およびその他これらに類するものである。
puerilia sunt, quae ad nullum alium usum pertinent nisi puerilem, ueluti togae praetextae aliculae chlamydes pallia quae filiis nostris comparamus.
子供用とは、子供用の用途以外には何ら使用されないものであり、たとえば我々が息子たちのために用意するトガ・プラエテクスタ、小マント、クラミュス、マントである。
muliebria sunt, quae matris familiae causa sunt comparata, quibus uir non facile uti potest sine uituperatione, ueluti stolae pallia tunicae capitia zonae. mitrae, quae magis capitis tegendi quam ornandi causa sunt comparata, plagulae penulae.
女性用とは、家母のために用意されたものであって、男性が非難されることなしには容易に使用できないものであり、たとえばストラ、マント、チュニカ、胸帯、帯、飾るためというよりはむしろ頭を覆うために用意されたミトラ(帽子)、女性用ベール、外套(ペヌラ)である。
communia sunt, quibus promiscue utitur mulier cum uiro, ueluti si eiusmodi penula palliumue est et reliqua huiusmodi, quibus sine reprehensione uel uir uel uxor utatur.
共用とは、女性が男性と共用して使用するものであり、たとえば、その種の外外套(ペヌラ)やマント、およびその他これに類するものであって、夫であれ妻であれ非難を受けることなく使用するものである。
familiarica sunt, quae ad familiam uestiendam parata sunt, sicuti saga tunicae penulae lintea uestimenta stragula et consimilia.
使用人(ファミリア)用とは、使用人たちに衣服を着せるために用意されたものであり、たとえば軍用マント、チュニカ、外套(ペヌラ)、亜麻布の衣服、敷布、およびこれらと同様のものである。
§34.2.23.3Uestis etiam ex pellibus constabit,
衣服はまた獣皮から成ることもある、

語釈・文法注

  1. §34.2.23.1Uestimentorum sunt omnia lanea lineaque — `Uestimentorum` は述部において `sunt` とともに用いられる所有・類属の属格であり、「衣服(のカテゴリー)に属する」を意味する。主語は後続の `omnia lanea lineaque...`(羊毛、亜麻…でできたすべてのもの)である。
  2. §34.2.23.1accessionis uice — `uice` は「〜の代わりに」「〜として」を意味する名詞 `uicis` の単数奪格であり、属格 `accessionis`(従属物、従物)を伴って「従属するもの(従物)として」という副詞的役割を果たしている。
  3. §34.2.23.2mitrae, quae magis capitis tegendi quam ornandi causa sunt comparata, plagulae penulae. — これらの主格複数名詞(`mitrae`、`plagulae`、`penulae`)は、直前の `muliebria sunt, quae... ueluti stolae...`(女性用とは……たとえばストラ……)に連なる例示の続きとして並列されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §34.2.23.pr-34.2.23.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.2.23.pr-34.2.23.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。