Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §34.1.13.pr-34.1.13.2

受遺者変更や同伴者の死に伴う扶養遺贈の存続

5149 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺言補足書で遺贈資金の受取人が変更された場合の扶養義務の移転、および特定の同伴者の生存や共同生活を条件とした扶養遺贈について、状況変化後の扶養継続義務の存否を論じる。

[SCAEUOLA libro quarto responsorum.
[スカエウォラ、答申集第4巻。
] §34.1.13.prGaio Seio trecentos aureos legauit, ut ex usuris eius summae libertis cibaria et uestiaria praestaret, quae statuerat: codicillis autem eandem summam uctuit dari Gaio Seio, sed dari Publio Maeuio uoluit: quaero, an libertis fideicommissum debeat Maeuius.
] 遺言者はガイウス・セイウスに三百アウレウスを遺贈し、その金額の利息から、彼が自ら定めた食費と衣服費を解放奴隷たちに支給するようにした。 しかし、遺言補足書において、同額がガイウス・セイウスに与えられることを禁じ、プブリウス・マエウィウスに与えられることを望んだ。 そこで私は尋ねる。 マエウィウスは解放奴隷たちに対して信託遺贈の義務を負うか。
respondi Maeuium, nisi aliud, de quo non deliberaretur, doceat sibi a testatore iniunctum, uideri secundum uoluntatem testatoris recepisse ea onera, quae adscripta erant ei summae, quae in eum codicillis transferebatur.
私は次のように答申した。 マエウィウスは、遺言者から自分に別の事柄(これについては議論されていない)が課されたと証明しない限り、遺言補足書によって彼に移転された当該金額に付随していた負担を、遺言者の意思に従って引き受けたとみなされる。
§34.1.13.1Imperator Antoninus Pius libertis Sextiae Basiliae.
皇帝アントニヌス・ピウスはセクスティア・バシリアの解放奴隷たちに、次のように答えた。
'Quamuis uerba testamenti ita se habeant, ut, quoad cum Claudio Iusto morati essetis, alimenta et uestiarium legata sint, tamen hanc fuisse defunctae cogitationem interpretor, ut et post mortem Iusti eadem uobis praestari uoluerit'.
「遺言の文言は、あなたがたがクラウディウス・ユストゥスのもとに留まる限りにおいて扶養と衣服費が遺贈されるというものになっているが、しかし被相続人の意図は、ユストゥスの死後も同様のものがあなたがたに提供されることを望んでいたものと私は解釈する。
respondit eiusmodi scripturam ita accipi, ut necessitas alimentis praestandis perpetuo maneat.
」この種の文言は、扶養を提供する義務が永久に存続するように解されるべきである、と答申された。
§34.1.13.2Item consultus de tali scriptura et tecum sint semper uolo': quaero, cum manumissi ab herede cum eo morati diu sint, sed ob grauiorem seruitutem ab eo discesserint, an alimenta his debeantur, quae negat se praestare, nisi uice seruitutis is uteretur.
また、次のような文言について相談を受けた。 「そして彼らがいつもあなたと共にいることを私は望む。 」そこで私は尋ねる。 相続人によって解放された者たちが彼(相続人)のもとに長く留まったが、過酷すぎる奉仕を理由に彼のもとを去った場合、彼らに対して扶養は義務づけられるか。 なお、相続人は、自分が彼らを奴隷のように使役するのでなければ、それを支給することを拒んでいる。
respondit secundum ea quae proponerentur deberi.
提示された事実に基づけば、義務づけられる、と答申された。

語釈・文法注

  1. §34.1.13.prde quo non deliberaretur — 関係節における接続法(未完了過去)であり、「現在(本件で)問題に上っていない」という制限的な条件または潜在的な意味合いを表す。
  2. §34.1.13.prMaeuium ... uideri — respondi(私は答申した)に続く間接話法の対格不定詞構文であり、主語対格は Maeuium、述語動詞は uideri である。さらに uideri は recepisse(引き受けたとみえる)を補足不定詞として伴っている。
  3. §34.1.13.2quae negat se praestare, nisi uice seruitutis is uteretur — 関係代名詞 quae は中性複数対格で、直前の alimenta を受ける(「そしてそれらの扶養を…」)。uice は奪格名詞で、属格 seruitutis とともに「奴隷労働の代わりとして(使役する)」という制限的条件(nisi... uteretur)を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §34.1.13.pr-34.1.13.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.1.13.pr-34.1.13.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。