Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §31.0.29.pr-31.0.29.2

受遺者先死における相続人の信託履行義務

4755 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺言者より先に受遺者(解放者)が死亡し、その信託の対象が相続人(娘)の手元に留まった場合に、相続人が信託の履行を義務付けられるべきかという具体例を挙げる。また、特定の相続人を対象とする信託や、帰属分増加に伴う遺贈の履行義務に関する法的原則を提示する。

[CELSUS libro trigesimo sexto digestorum. ] §31.0.29.prPater meus referebat, cum esset in consilio Duceni Ueri consulis, itum in sententiam suam, ut, cum Otacilius Catulus filia ex asse herede instituta liberto ducenta legasset petissetque ab eo, ut ea concubinae ipsius daret, et libertus uiuo testatore decessisset et quod ei relictum erat apud filiam remansisset, cogeretur filia id fideicommissum concubinae reddere.
[CELSUS libro trigesimo sexto digestorum.] 私の父は、執政官ドゥケニウス・ウェルスの評議会に加わっていたとき、自らの意見が採用されたと語っていた。 すなわち、オタキリウス・カトゥルスが娘を単独相続人に指定した上で、解放者に二百を遺贈し、さらに解放者に対してそれを自身の妾に与えるよう求めていたが、遺言者の生存中に解放者が死亡し、彼に遺されていたものが娘のもとに留まった場合には、娘がその遺言信託を妾に引き渡すよう強制されるべきである、という意見である。
§31.0.29.1Quod alicuius heredis nominatim fidei committitur, potest uideri ita demum dari uoluisse, si ille exstitisset heres.
特定の相続人の信託に名指しで委ねられているものは、その者が相続人となった場合に初めて、与えられることが意図されていたと見なされ得る。
§31.0.29.2Si filio heredi pars eius, a quo nominatim legatum est, adcrescit, non praestabit legatum, quod iure antiquo capit.
もし相続人である息子に、そこから名指しで遺贈がなされていた者の相続分が合算されるならば、彼は古法によって取得する遺贈を履行する義務を負わない。

語釈・文法注

  1. §31.0.29.pritum in sententiam suam — 「彼の意見へ向かった(彼の意見が採用された)」の意味。自動詞 ire の受動態完了(無人称表現)itum esse に基づく、会議や判決で特定の提案・意見に賛成が集まることを表す決まり文句。
  2. §31.0.29.1uoluisse — 不定法能動態完了形。対格不定詞構文において、意味上の主語である被相続人(testatorem)が省略されており、「(遺言者が)〜されることを意図していた」と解釈される。
  3. §31.0.29.2a quo nominatim legatum est — 「その者から(その者の負担において)名指しで遺贈された」の意味。前置詞 ab と奪格の名詞(qui の変化形 quo)の組み合わせは、誰の負担によって遺贈が課されているかという債務義務者を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §31.0.29.pr-31.0.29.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:31.0.29.pr-31.0.29.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。